Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thêm nhóm người học ở độ tuổi 40. Họ đi học trở lại để chuẩn bị cho một sinh kế mới hoặc hoàn thiện kỹ năng nghề.

Ở tuổi ngoài 40, chị Nguyễn Thị Hồng Phượng (phường An Hải, TP Đà Nẵng) vẫn đều đặn đến giảng đường song song với công việc. Sau hơn 16 năm làm việc tại Trường Mầm non Tư thục Thiên Nga, chị đăng ký học hệ trung cấp Kỹ thuật chế biến món ăn tại Trường Cao đẳng Đà Nẵng để nâng cao chuyên môn.
Hai năm qua, chị gần như không nghỉ buổi học nào. Sau giờ làm, chị đến lớp vào buổi tối, dành thời gian hoàn thành bài tập và ôn tập trước các kỳ thi. Với chị Phượng, học thêm ở tuổi này không phải để bắt đầu lại nghề nghiệp, mà để tiếp tục hoàn thiện năng lực của mình. Việc học cũng mang đến cho chị một niềm vui riêng sau nhiều năm gắn bó với công việc.

Con trai chị năm nay 20 tuổi. Thấy mẹ vừa đi làm vừa học, cậu thường xuyên động viên. Chị cũng muốn hành trình của mình giúp con hiểu rằng việc học không dừng lại khi rời ghế nhà trường. “Tôi vẫn nói với con rằng, mẹ ở tuổi này còn cố gắng học được thì con càng phải nỗ lực hơn. Tôi muốn con hiểu rằng học là quá trình lâu dài”, chị Phượng chia sẻ.
Những người quay lại lớp học ở tuổi 35-50 thường mang theo kinh nghiệm làm việc và nhu cầu rất cụ thể. Có người muốn nâng cao năng lực ở công việc hiện tại, có người cần bổ sung một kỹ năng mới, cũng có người chuẩn bị cho thay đổi nghề nghiệp.

Ông Nguyễn Đoàn Anh Vũ, Phó trưởng phòng Đào tạo - Công tác học sinh, sinh viên, Trường Cao đẳng Đà Nẵng, cho biết, số học viên trong độ tuổi 35-50 đăng ký học nghề ngắn hạn, nâng cao trình độ hoặc học thêm kỹ năng mới có xu hướng tăng trong những năm gần đây.
Nếu năm 2023, trường có khoảng 5 học viên thuộc nhóm tuổi này thì năm 2024 tăng lên gần 30 người. Trong đó, nghề Kỹ thuật chế biến món ăn thu hút nhiều học viên trưởng thành.
Theo ông Vũ, phần lớn học viên thuộc nhóm tuổi này đang đi làm nên thường lựa chọn các lớp học vào buổi tối. Họ phải cân đối giữa công việc, gia đình và thời gian, đồng thời làm quen lại với phương thức học tập sau nhiều năm rời trường.
Công nghệ là một trong những thử thách ban đầu với các học viên ở độ tuổi 40. Một số học viên phải học lại cách học trực tuyến, nộp bài qua ứng dụng, tìm kiếm tài liệu số và sử dụng các công cụ học tập mới. Tuy nhiên, mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng giúp duy trì việc học bởi họ không đi học chỉ để hoàn thành một chương trình. Kiến thức họ tiếp nhận được gắn trực tiếp với công việc, thu nhập hoặc kế hoạch nghề nghiệp phía trước.
Cùng với những người chủ động trở lại trường để bổ sung kỹ năng, một bộ phận lao động trưởng thành tìm đến đào tạo nghề sau khi công việc cũ không còn phù hợp. Số liệu đăng ký hỗ trợ học nghề theo chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Đà Nẵng cho thấy nhu cầu này tập trung khá rõ ở nhóm tuổi 35 trở lên.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 838 người đăng ký hỗ trợ học nghề từ chính sách bảo hiểm thất nghiệp, tăng 92,9% so với cùng kỳ năm 2025. Nhóm 35-45 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất, với 55,2%; nhóm trên 45 tuổi có 158 người, chiếm 18,8%.
Những con số này cho thấy học nghề đang trở thành một lựa chọn thực tế với cả những người đã có nhiều năm kinh nghiệm lao động. Khi công việc thay đổi hoặc mất việc, họ có thể quay lại đào tạo để bổ sung kỹ năng, chuyển hướng nghề nghiệp và tìm kiếm cơ hội việc làm mới.
Ở tuổi 49, chị Vũ Thị Hồng Minh, phường Sơn Trà, đăng ký học pha chế sau hơn 20 năm làm việc trong ngành bưu chính. Gia đình có mặt bằng, chị dự định mở quán cà phê dành cho khách trung niên. Để chuẩn bị cho công việc mới, chị lựa chọn học pha chế chuyên nghiệp.
“Lúc đầu cũng ngại vì mình lớn tuổi nhất lớp. Nhưng rồi tôi nghĩ, nếu đã quyết định làm thì phải học cho bài bản. Học cùng các bạn trẻ cũng giúp mình cập nhật xu hướng mới và có thêm động lực để thay đổi”, chị Minh chia sẻ.

Những khóa đào tạo ngắn hạn vì thế có thể đáp ứng khá sát nhu cầu của nhóm lao động này. Người đã đi làm nhiều năm không nhất thiết phải theo học một chương trình dài hạn mà có thể lựa chọn những khóa học tập trung vào kỹ năng cần thiết.
Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng hiện duy trì các khóa đào tạo ngắn hạn dưới 6 tháng. Theo ông Võ Hồng Sơn, mỗi khóa chỉ cần khoảng 18-20 học viên là có thể mở lớp.
Học viên đến với các khóa này cũng có nhiều xuất phát điểm. Có người đã làm nghề theo kinh nghiệm thực tế nhưng muốn được đào tạo bài bản và có chứng chỉ để đáp ứng yêu cầu tuyển dụng. Có người đang kinh doanh và cần bổ sung kỹ năng để tự nâng chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
Chị Bùi Thị Thu Nguyệt, chủ một quán cà phê ở phường Thanh Khê (TP Đà Nẵng), đăng ký học pha chế sau thời gian kinh doanh. Nhận thấy thực đơn còn hạn chế, chị muốn bổ sung kiến thức để làm mới đồ uống và chủ động hơn trong công việc. Khóa học giúp chị nắm được phương pháp, kỹ thuật và nguyên lý cơ bản trong pha chế, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm.
Thực tế này cho thấy nhu cầu học nghề của người trưởng thành ngày càng gắn với những bài toán cụ thể của thị trường lao động. Họ học để giữ nghề, nâng nghề, chuyển nghề hoặc tạo thêm sinh kế, thay vì coi đào tạo chỉ là bước chuẩn bị trước khi đi làm. Học nghề đang dần được nhìn nhận như một lựa chọn có thể đồng hành với người lao động ở nhiều giai đoạn khác nhau.