Theo lãnh đạo Hội Đồng đội Trung ương, chính những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội đã khiến một bộ phận công chúng nhầm tưởng đó là Nghi thức Đội chính thức.
Ngày 6/8, trao đổi với phóng viên Dân trí về việc trên mạng xã hội đăng tải các clip phản ánh thực hiện động tác hành tiến không đúng Nghi thức Đội tại hoạt động trại hè ở một số địa phương, anh Lê Anh Quân, Phó Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Huấn luyện Trung ương khẳng định những hình ảnh đó không phải là Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
Trước đó, trên mạng xã hội lan truyền một số clip ghi lại hình ảnh các đội viên bước đều một chân cao, một chân thấp, giật cục, "cà thọt", lắc hông không đúng Nghi thức Đội.

Mọi biến tấu, phô diễn đều không đúng quy định
Theo anh Quân, những cách thể hiện trên đã gây hiểu lầm, khiến dư luận nhận thức không đúng về Nghi thức Đội và hoạt động của tổ chức Đội.
"Nghi thức Đội không phải là các động tác biểu diễn, mà là hệ thống quy định thống nhất về nghi lễ, khẩu lệnh, đội hình, đội ngũ và các động tác của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh", anh nhấn mạnh.
Mỗi động tác, khẩu lệnh trong Nghi thức Đội đều mang ý nghĩa giáo dục, góp phần rèn luyện kỷ luật, tinh thần tập thể, tác phong và niềm tự hào của đội viên. Vì vậy, Nghi thức Đội phải được thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước; mọi hành vi tự ý thêm, bớt, biến tấu hoặc phô diễn làm sai lệch nội dung, ý nghĩa đều không đúng quy định.

Anh Lê Anh Quân, Phó Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Huấn luyện Trung ương (Ảnh: Hội đồng Đội Trung ương).
Theo lãnh đạo Hội đồng Đội Trung ương, chính những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội đã khiến một bộ phận công chúng nhầm tưởng đó là Nghi thức Đội chính thức.
Do đó, Hội đồng Đội Trung ương và Hội đồng Huấn luyện Trung ương lên tiếng để khẳng định lại chuẩn mực của Nghi thức Đội, đồng thời yêu cầu các cơ sở Đội thực hiện nghiêm, thống nhất nhằm giữ gìn hình ảnh, bản sắc và giá trị giáo dục của tổ chức Đội.
Về ý kiến cho rằng đây chỉ là những hoạt động sáng tạo để tạo không khí sôi nổi cho thiếu nhi, anh Lê Anh Quân khẳng định tổ chức Đội luôn khuyến khích đổi mới trong phương pháp giáo dục, nội dung sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm và ứng dụng công nghệ, nhưng sự sáng tạo phải dựa trên Điều lệ Đội, Nghi thức Đội và các quy định của tổ chức.

Một số hình ảnh về thực hiện nghi thức Đội gây tranh cãi (Ảnh: Cắt từ clip).
"Nghi thức Đội không nằm trong phạm vi được sáng tạo. Đây là hệ thống chuẩn mực thống nhất, là "ngôn ngữ chung" kết nối hàng triệu đội viên trên cả nước. Nếu mỗi địa phương, đơn vị tự ý bổ sung hoặc biến tấu thì Nghi thức Đội sẽ mất đi tính thống nhất, ý nghĩa giáo dục và sự trang nghiêm", anh Quân nói.
Trước quan điểm cho rằng Nghi thức Đội cần "hiện đại hơn" nên việc biến tấu là phù hợp, anh Quân khẳng định không đồng tình. Theo anh, đổi mới là nâng cao hiệu quả giáo dục nhưng vẫn giữ nguyên các giá trị cốt lõi và chuẩn mực của tổ chức, còn biến tấu là tự ý thay đổi nội dung, động tác, quy định đã được thống nhất, làm sai lệch ý nghĩa của Nghi thức Đội.
Anh nhấn mạnh không địa phương, đơn vị hay cá nhân nào có quyền tự đặt ra hoặc thay đổi Nghi thức Đội theo quan điểm hay truyền thống riêng.
Thay vào đó, có thể đổi mới phương pháp tập huấn, ứng dụng công nghệ, xây dựng học liệu số để đội viên tiếp cận Nghi thức Đội hiệu quả hơn, nhưng tuyệt đối không được lấy danh nghĩa "đổi mới" để hợp thức hóa những cách làm sai quy định.
Tiếp tục kiểm tra, chấn chỉnh
Về công tác chấn chỉnh, anh Lê Anh Quân cho biết ngay từ năm 2016, khi những video tương tự xuất hiện trên mạng xã hội, Hội đồng Đội Trung ương đã khẳng định đó không phải Nghi thức Đội, đồng thời ban hành văn bản yêu cầu các địa phương rà soát, chấn chỉnh.
Trong gần 10 năm qua, Hội đồng Đội Trung ương nhiều lần ban hành văn bản hướng dẫn, nhắc nhở, đồng thời đưa nội dung thực hành Nghi thức Đội vào các Trại huấn luyện Kim Đồng, lớp bồi dưỡng giáo viên làm Tổng phụ trách Đội và huấn luyện viên các cấp.

Tập luyện Nghi thức Đội tại một số địa phương (Ảnh: Hội đồng Đội Trung ương).
Theo anh Quân, không có bất kỳ tài liệu chính thống nào hướng dẫn thực hiện Nghi thức Đội theo các hình thức đang lan truyền trên mạng xã hội. Một số trường hợp xuất phát từ việc địa phương duy trì những cách làm cũ và dần coi đó là "thông lệ" dù không phù hợp với quy định.
Riêng một số địa phương như Nghệ An và Thanh Hóa, Hội đồng Đội Trung ương đã nhiều lần có văn bản yêu cầu chấn chỉnh. Thời gian tới, Hội đồng Đội Trung ương và Hội đồng Huấn luyện Trung ương sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, bồi dưỡng nghiệp vụ và kiên quyết khắc phục các biểu hiện thực hiện sai Nghi thức Đội.
Theo anh Quân, giá trị cốt lõi của Nghi thức Đội không nằm ở hình thức mà ở ý nghĩa giáo dục. Thông qua việc thực hiện thống nhất các nghi lễ, khẩu lệnh, đội hình, đội ngũ và động tác, đội viên được rèn luyện kỷ luật, ý thức tổ chức, tinh thần trách nhiệm, khả năng phối hợp trong tập thể và niềm tự hào khi đứng trong hàng ngũ của tổ chức Đội.
"Mỗi động tác trong Nghi thức Đội đều có mục tiêu và ý nghĩa giáo dục riêng. Khi tự ý thay đổi hoặc biến tấu, không chỉ làm sai động tác mà còn làm sai lệch thông điệp giáo dục mà tổ chức Đội muốn truyền tải", anh nhấn mạnh.
Trước những bình luận trái chiều trên mạng xã hội, anh Lê Anh Quân cho biết Hội đồng Đội Trung ương trân trọng sự quan tâm của dư luận, nhưng mong cộng đồng hiểu đúng rằng các hình ảnh đang lan truyền không phải Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và không đại diện cho hoạt động của hàng chục nghìn liên đội trên cả nước.
Theo anh, hiện nay các liên đội, giáo viên làm Tổng phụ trách Đội và đội ngũ huấn luyện viên vẫn thực hiện, hướng dẫn Nghi thức Đội đúng quy định. Những trường hợp sai chỉ là cá biệt và sẽ tiếp tục được kiểm tra, chấn chỉnh.
Về giải pháp thời gian tới, Hội đồng Huấn luyện Trung ương sẽ phối hợp với Hội đồng Đội các tỉnh, thành phố tăng cường tập huấn, kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ; rà soát, chuẩn hóa tài liệu, xây dựng video hướng dẫn mẫu và học liệu số về Nghi thức Đội. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ huấn luyện viên các cấp để hỗ trợ cơ sở, kịp thời uốn nắn những cách làm chưa đúng.
"Hiểu đúng để thực hiện đúng, thực hiện đúng để giữ gìn bản sắc. Đó cũng là cách để tổ chức Đội tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến thiếu nhi Việt Nam", anh Lê Anh Quân nhấn mạnh.