Gửi bình luận
Với Cuộc thi Sáng kiến Đổi mới sáng tạo vì cộng đồng - FIPAD Innovation Contest 2026, sinh viên đã có cơ hội trực tiếp triển khai sáng kiến của mình và học cách biến những điều mình tin tưởng thành hành động.
Nhiều người trẻ mang trong mình những trăn trở về các vấn đề xã hội và mong muốn tạo ra những thay đổi tích cực cho cộng đồng. Tuy nhiên, từ một ý tưởng được hình thành trong giảng đường đến một dự án thực sự tạo ra tác động luôn là một hành trình nhiều thử thách. Với Cuộc thi Sáng kiến Đổi mới sáng tạo vì cộng đồng - FIPAD Innovation Contest 2026, sinh viên đã có cơ hội bước qua khoảng cách ấy, trực tiếp triển khai sáng kiến của mình và học cách biến những điều mình tin tưởng thành hành động.
Hoạt động thuộc khuôn khổ Sáng kiến Phát triển sinh viên DynaGen Initiative Khóa 6 do Quỹ Vì Tầm Vóc Việt (VSF) phối hợp với Học viện Ngoại giao triển khai, với sự đồng hành của Tập đoàn TH, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) và Báo Giáo dục & Thời đại.
Chắp cánh cho ý tưởng bước ra khỏi trang giấy
Khởi động từ tháng 12 năm 2025, Cuộc thi Sáng kiến Đổi mới sáng tạo vì cộng đồng - FIPAD Innovation Contest 2026 hướng tới tìm kiếm và hỗ trợ các sáng kiến của sinh viên nhằm giải quyết những vấn đề của cộng đồng thông qua các giải pháp đổi mới sáng tạo. Cuộc thi thu hút đề xuất đến từ các nhóm sinh viên của nhiều trường đại học, học viện trên địa bàn Hà Nội như Học viện Ngoại giao, Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Hà Nội, Trường Đại học Ngoại Thương,Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn,...
Không dừng lại ở việc lựa chọn những ý tưởng tiềm năng, FIPAD Innovation Contest tiếp tục đồng hành cùng các đội trong giai đoạn hiện thực hóa sáng kiến. Sau các vòng tuyển chọn và bảo vệ đề án, ba dự án xuất sắc nhất được lựa chọn bước vào giai đoạn triển khai, nhận kinh phí hỗ trợ 17 triệu đồng mỗi sáng kiến cùng sự đồng hành của các chuyên gia để trực tiếp tổ chức các hoạt động trong cộng đồng.
Chính yêu cầu triển khai thực tế đã tạo nên điểm khác biệt của cuộc thi. Thay vì chỉ thuyết phục Hội đồng Giám khảo bằng tính mới của ý tưởng, các đội thi phải tự tìm lời giải cho những vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện: cộng đồng mục tiêu thực sự cần gì, phương thức tiếp cận nào phù hợp, nguồn lực được huy động ra sao, và hiệu quả dự án sẽ được đánh giá bằng cách nào.
Từ những quan sát trong thực tiễn, ba sáng kiến được lựa chọn bước vào giai đoạn triển khai đã tiếp cận những vấn đề xã hội ở các khía cạnh khác nhau, gồm giáo dục giới tính cho trẻ em khuyết tật, phòng chống bạo lực giới trên không gian mạng và nâng cao sự tham gia của thanh niên trong các tiến trình khí hậu toàn cầu. Sự khác biệt trong chủ đề của ba dự án phần nào phản ánh bức tranh đa dạng về mối quan tâm của sinh viên hiện nay.
Những bài học đến từ thực tế triển khai
“Thực tế luôn khác với kế hoạch ban đầu.”
Đó là điều Hà Thị Hiền, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn (ĐHQGHN), thành viên đội Glass Shield, đúc kết sau 3 tháng triển khai dự án SafeHer - sáng kiến giành Giải Nhì tại FIPAD Innovation Contest.
Xuất phát từ mong muốn góp thêm tiếng nói trong việc nâng cao nhận thức của người trẻ về các hành vi bạo lực giới trên môi trường số, Glass Shield xây dựng dự án với chuỗi hoạt động gồm các bài viết chuyên môn, podcast, workshop chia sẻ và cuộc thi sáng tạo video. Thông qua những hình thức truyền thông quen thuộc với sinh viên, nhóm kỳ vọng có thể thu hút sự tham gia của cộng đồng chung tay tạo dựng một không gian mạng an toàn và tôn trọng hơn.
Tuy nhiên, khi bắt tay vào triển khai, các thành viên nhanh chóng nhận ra rằng truyền thông về một chủ đề nhạy cảm đòi hỏi nhiều hơn những ý tưởng sáng tạo. Mỗi nội dung liên quan đến bạo lực giới đều phải trải qua nhiều vòng trao đổi và hiệu đính cùng các chuyên gia nhằm bảo đảm tính chính xác, tránh vô tình tạo ra những tổn thương thứ cấp cho người tiếp nhận.
Trong khi đó, cuộc thi sản xuất video, hoạt động được kỳ vọng sẽ thu hút đông đảo người trẻ tham gia, lại không nhận được số lượng bài dự thi như dự kiến, buộc nhóm phải chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng thông điệp và mức độ thay đổi nhận thức của người tham gia.
“Quá trình thực hiện dự án giúp chúng mình nhận ra rằng một dự án xã hội không phải luôn được triển khai theo một lộ trình cố định, mà đòi hỏi sự linh hoạt, khả năng lắng nghe cộng đồng mục tiêu và sẵn sàng điều chỉnh để tạo ra tác động phù hợp và bền vững hơn,” Hiền chia sẻ.
Trong khi đó, lựa chọn mô hình hội nghị mô phỏng để tiếp cận chủ đề về các tiến trình khí hậu toàn cầu, COP to the Future - đội thi đạt Giải Ba chung cuộc với sáng kiến TriCop but Cooler - đứng trước bài toán cân bằng giữa chiều sâu chuyên môn và khả năng tiếp cận của người trẻ.
“Thách thức lớn nhất là cân bằng giữa tính học thuật và khả năng tiếp cận. Các nội dung về ngoại giao khí hậu và ba Công ước Rio tương đối phức tạp đối với nhiều đại biểu, nên nhóm phải dành nhiều thời gian để đơn giản hóa tài liệu và hỗ trợ chuyên môn trong suốt quá trình diễn ra hội nghị,” Trần Thị Khánh Linh, sinh viên Học viện Ngoại giao, thành viên của COP to the Future, cho biết.
ThS. Nguyễn Thùy Vân, Giám đốc Điều hành Viện Hành động Xuất sắc Paris tại Việt Nam, nguyên Phó Trưởng ban Thời sự Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV1), thành viên Hội đồng Giám khảo vòng Chung kết FIPAD Innovation Contest 2026, đánh giá cao tinh thần dám dấn thân với các thử thách của các đội thi lọt vào Vòng Chung kết. Bà cũng cho rằng những va chạm trong quá trình triển khai là trải nghiệm cần thiết đối với người trẻ.
“Ý tưởng cộng đồng thì luôn rất đẹp, nhưng khi triển khai thực tế sẽ có rất nhiều vấn đề nảy sinh mà các bạn trẻ khó có thể lường trước, từ thời gian, kinh phí, nhân sự đến việc phối hợp với các đối tác. Tuy nhiên, nếu không bắt tay vào làm thì sẽ không bao giờ có thể thành công. Điều quan trọng là các bạn học được gì từ những trải nghiệm đó để bước tiếp,” bà cho biết.
Từ sân chơi sinh viên đến tác động cho cộng đồng
Vượt qua những khó khăn ban đầu, các dự án đã từng bước đi vào thực tiễn và bắt đầu nhận được những phản hồi đầu tiên từ chính cộng đồng mà mình hướng tới.
Sau những tuần chuẩn bị tài liệu, thiết kế chương trình và kết nối chuyên gia, COP to the Future đã tổ chức chuỗi tập huấn và hội nghị mô phỏng về các tiến trình khí hậu toàn cầu. Không chỉ giúp người tham gia tiếp cận những kiến thức về đàm phán đa phương, chương trình còn thành công tạo ra một không gian cởi mở để các đại biểu trực tiếp trao đổi, phản biện và xây dựng lập trường trước những vấn đề toàn cầu.
Bạn Nguyễn Nhật Minh, sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, tham gia chương trình với vai trò đại biểu đoàn Saudi Arabia, nhận xét: "Chương trình đã mang lại một làn gió hoàn toàn mới, không bị rập khuôn bởi những lối mòn cũ. Sự kết hợp giữa tính chuyên môn và không gian sáng tạo tự do chính là điều làm nên sự khác biệt."
"Là người tổ chức, mình cảm thấy rất vui khi thấy những chủ đề vốn bị xem là 'khô khan' lại có thể khơi gợi được sự hứng thú như vậy. Khoảnh khắc đó khiến mình tin rằng thanh niên thực sự quan tâm đến các vấn đề toàn cầu; điều họ cần đôi khi chỉ là một không gian phù hợp để học hỏi và đóng góp," Khánh Linh cho biết.
Với Hearts to Hearts, đội thi giành Giải Nhất chung cuộc với sáng kiến về giáo dục giới tính và bảo vệ trẻ em cho trẻ khuyết tật, những thay đổi tích cực từ các em nhỏ tại Trung tâm Phục hồi chức năng người khuyết tật Thụy An là kết quả rõ nét nhất sau quá trình triển khai dự án.
Để giúp trẻ em khuyết tật tiếp cận kiến thức về giáo dục giới tính, nhóm đã xây dựng mô hình Escape Room với các tình huống nhập vai được thiết kế riêng theo khả năng nhận thức của từng nhóm đối tượng. Không gian học tập được chuyển hóa thành một hành trình trải nghiệm, nơi các em tự mình giải quyết các thử thách về Quy tắc 5 ngón tay, nhận diện hành vi nguy hiểm và thực hành kỹ năng tự bảo vệ.
Lê Thị Kim Khánh, sinh viên Học viện Ngoại giao, thành viên của Hearts to Hearts, cho biết các em nhỏ vốn còn rụt rè khi bước vào phòng trải nghiệm đã dần chủ động tương tác, phối hợp với nhau và với các anh chị để vượt qua từng thử thách.
"Khi một em nhỏ hoàn thành thử thách, quay sang ôm chầm lấy thành viên Ban Tổ chức và mỉm cười nói rằng từ nay em đã biết cách bảo vệ cơ thể của mình, cả đội ngũ chúng mình đã thực sự nghẹn ngào," Kim Khánh nhớ lại.
Sau chương trình, nhóm vẫn nhận được tin nhắn từ các em nhỏ và giáo viên tại Trung tâm Thụy An với mong muốn dự án sẽ sớm quay trở lại.
Cơ hội để người trẻ tiếp tục đi xa
Những sáng kiến được triển khai trong khuôn khổ FIPAD Innovation Contest có thể mới chỉ tạo ra những tác động ở quy mô còn khiêm tốn nếu đặt trong bối cảnh của những vấn đề xã hội rộng lớn. Tuy nhiên, chính những thử nghiệm đầu tiên ấy đã mang lại cho sinh viên cơ hội để kiểm chứng ý tưởng của mình trong thực tế, lắng nghe phản hồi từ cộng đồng và tiếp tục hoàn thiện dự án sau cuộc thi.
Thời gian tới, Đội Hearts to Hearts cho biết mong muốn tiếp tục phát triển dự án "Chạm thức", hoàn thiện mô hình Escape Room và mở rộng hoạt động tới nhiều cơ sở giáo dục chuyên biệt hơn. Trong khi đó, COP to the Future đặt mục tiêu phát triển TriCOPbutCOOLER thành một chương trình thường niên dành cho thanh niên quan tâm đến khí hậu và phát triển bền vững, đồng thời kỳ vọng những khuyến nghị chính sách được xây dựng từ hội nghị mô phỏng sẽ có cơ hội kết nối với các diễn đàn đối thoại chính sách trong tương lai.
Để những ý tưởng của người trẻ có cơ hội phát triển thành các sáng kiến thực tế, bên cạnh sự nhiệt huyết của sinh viên còn cần những môi trường nuôi dưỡng phù hợp, nơi các bạn được tiếp cận nguồn lực, nhận sự đồng hành từ chuyên gia và có cơ hội học hỏi từ chính quá trình triển khai dự án. Đây cũng là một trong những mục tiêu mà FIPAD Innovation Contest hướng tới trong quá trình đồng hành cùng sinh viên.
“Thông qua FIPAD Innovation Contest nói riêng và Sáng kiến Phát triển sinh viên DynaGen Initiative nói chung, chúng tôi mong muốn tiếp sức cho một thế hệ sinh viên không chỉ có năng lực chuyên môn, mà còn có tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và sẵn sàng hành động trước các vấn đề xã hội. Những sân chơi như FIPAD là cơ hội để các bạn được thử sức, được đồng hành và từng bước biến những ý tưởng tích cực thành những giá trị thiết thực,” ông Vũ Xuân Thái, Quản lý Chương trình Sinh viên, Quỹ Vì Tầm Vóc Việt, chia sẻ.
