Khi phương pháp học trở thành "chìa khóa" giúp học sinh phát triển năng lực tự học

Học sinh hôm nay không thiếu kiến thức, mà thiếu phương pháp học

Nếu trước đây, thách thức lớn nhất là tiếp cận tài liệu thì nay lượng thông tin trở nên phong phú hơn. Một bài toán có thể có hàng chục video hướng dẫn, một bài văn có hàng trăm bài phân tích, trong khi AI có thể giải thích một khái niệm chỉ trong vài giây.

Tuy nhiên, càng nhiều thông tin, học sinh càng dễ học thụ động: ghi nhớ đáp án, làm theo mẫu hoặc phụ thuộc vào lời giải có sẵn. Theo các chuyên gia giáo dục, điều học sinh cần không chỉ là thêm kiến thức, mà còn là phương pháp giúp các em biết tiếp cận vấn đề, đặt câu hỏi, tự tìm lời giải và hình thành tư duy độc lập.

Phương pháp học quyết định cách một đứa trẻ phát triển

Với giáo viên, giúp học sinh hiểu kiến thức chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là hình thành cách tiếp cận vấn đề và khả năng chủ động trong học tập.

Cô Lê Thùy Trang, giáo viên Toán tại Trường Phổ thông Liên cấp Edison, Hà Nội, Thạc sĩ Lý luận và Phương pháp dạy học môn Toán - Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội, có 8 năm kinh nghiệm giảng dạy cho rằng: Trong quá trình dạy học, giáo viên cần tạo cơ hội để học sinh tự suy nghĩ và tìm ra cách giải quyết thay vì đưa ngay đáp án.

“Tôi cho rằng điều quan trọng nhất không phải là các con làm được bao nhiêu bài trong một buổi học, mà là sau mỗi bài, các con có hiểu vì sao mình làm như vậy hay không. Khi giáo viên đặt câu hỏi và dẫn dắt để học sinh tự suy nghĩ, các con sẽ dần hình thành thói quen tìm hiểu, kiểm tra và tự tìm cách giải quyết vấn đề.”

Ở góc độ giáo viên, thầy Trương Vũ Hiệp, Thạc sĩ chuyên ngành Toán giải tích, Trường ĐHSP Hà Nội, giáo viên Toán Trường PTLC Edison, cho rằng quá trình học tập cần tạo được sự chủ động ở học sinh.

“Một phương pháp học hiệu quả cần giúp học sinh hiểu mình đang học gì, vì sao cần học và có thể sử dụng kiến thức đó như thế nào. Khi các con được đặt vào những tình huống cần suy nghĩ, tự đưa ra câu trả lời và nhìn lại cách làm của mình, quá trình học sẽ không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ kiến thức.”

Theo đó, giáo viên không chỉ cung cấp lời giải mà còn tổ chức quá trình học để học sinh tự tìm câu trả lời, kiểm tra cách hiểu và hình thành thói quen học tập chủ động.

Từ triết lý giáo dục đến phương pháp Uni Leap

Theo ông Lê Tuấn Nghĩa, Tổng Giám đốc Uniclass, trong giáo dục hiện đại, phương pháp học quan trọng không kém nội dung học.

“Điều chúng tôi luôn đặt ra là làm thế nào để sau mỗi buổi học, học sinh không chỉ hiểu bài mà còn biết cách tiếp cận những bài học tiếp theo một cách chủ động.”

Từ quan điểm đó, Uniclass phát triển Uni Leap, hướng tới ba nguyên tắc: hiểu bản chất thay vì ghi nhớ máy móc; rèn luyện tư duy bằng câu hỏi gợi mở và hoạt động tương tác; hình thành thói quen tự đánh giá, tự điều chỉnh và chủ động học tập.

Uniclass tuyển chọn giáo viên từ các trường Tiểu học và THCS trọng điểm, trường chuẩn quốc gia, đồng thời đào tạo thống nhất về Uni Leap trước khi đứng lớp.

“Chúng tôi không muốn mỗi giáo viên dạy theo một cách riêng. Dù học với bất kỳ giáo viên nào, học sinh đều được tiếp cận cùng triết lý, phương pháp học và tiêu chuẩn chất lượng.”

AI hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học

Uniclass ứng dụng AI để hỗ trợ theo dõi và cá nhân hóa việc học. Hệ thống ghi nhận tốc độ tiếp thu, kết quả bài tập và những nội dung học sinh còn gặp khó khăn. Từ đó, giáo viên có thêm cơ sở lựa chọn dạng bài và xây dựng lộ trình theo năng lực từng em.

Theo ông Lê Tuấn Nghĩa, cá nhân hóa không có nghĩa mỗi học sinh học một chương trình hoàn toàn khác nhau, mà là mỗi em được hỗ trợ theo đúng nhu cầu để tiến bộ với tốc độ phù hợp.

Giáo dục không chỉ dạy học sinh giải một bài toán, mà dạy cách giải những bài toán của tương lai

Trong một thế giới mà kiến thức nhanh chóng thay đổi, điều giúp học sinh thích nghi không chỉ là ghi nhớ thông tin, mà còn là khả năng học hỏi liên tục.