Kỳ vọng đổi mới dạy và học tiếng Anh tại Phú Thọ

Kỳ vọng và thực tiễn

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết là tăng cường việc dạy ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Đồng thời, nâng chuẩn tiếng Anh cho giáo viên và học sinh các cấp học; bảo đảm đủ số lượng, trình độ đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và công nghệ, ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo trong dạy và học tiếng Anh; tăng cường giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh tại các nơi có điều kiện.

Tại tỉnh Phú Thọ, cán bộ và giáo viên nhà trường đã có những chia sẻ về cơ hội, thách thức cũng như yêu cầu đặt ra khi triển khai chủ trương này.

Bà Nguyễn Thị Thái - Hiệu trưởng Trường THCS Thọ Sơn (phường Thanh Miếu, tỉnh Phú Thọ) nhận định: Nghị quyết số 71-NQ/TW là chủ trương đúng đắn, mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt và có lộ trình phù hợp, năng lực ngoại ngữ của học sinh chắc chắn sẽ nâng cao rõ rệt, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ hội nhập.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Thái - Hiệu trưởng Trường THCS Thọ Sơn, nhà trường hiện vẫn gặp không ít khó khăn: đội ngũ giáo viên tiếng Anh trình độ chưa đồng đều; cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học ngoại ngữ chưa đầy đủ, đồng bộ.

Một số giáo viên còn lúng túng trong tổ chức hoạt động giao tiếp thực tiễn, đặc biệt là kỹ năng nghe - nói cho học sinh. Ngoài ra, môi trường học tập ngoại ngữ phong phú ngoài giờ chính khóa còn hạn chế.

Cùng quan điểm, bà Ngô Thị Như Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hương Canh A (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) cho rằng đây là chủ trương mang tính đột phá, chiến lược và phù hợp với xu thế phát triển của đất nước.

Nhằm từng bước nâng cao chất lượng học ngoại ngữ trong trường phổ thông, giúp học sinh có năng lực ngoại ngữ tiệm cận với các quốc gia trong khu vực và tự tin trong môi trường học tập quốc tế.

Nhưng, hiện nay, nhà trường chưa có đủ phòng học Tiếng Anh, đội ngũ giáo viên đã đủ về số lượng, đa số đã đáp ứng được yêu cầu mới trong việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh.

Khó khăn lớn nhất là sĩ số học sinh một lớp vượt quá khá nhiều so với số lượng của một lớp học Ngoại ngữ tiêu chuẩn; đồng thời đội ngũ giáo viên ngoại ngữ đã cao tuổi, việc ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào công tác chuyên môn gặp khó khăn hơn.

Đồng bộ giải pháp nâng cao năng lực ngoại ngữ

Bà Ngô Thị Như Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hương Canh A nhấn mạnh: Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, nhà trường sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh như: Tập huấn sử dụng các ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo cho giáo viên thiết kế bài giảng, ra đề kiểm tra đánh giá năng lực…

Tổ chức cho giáo viên tập huấn chuyển đổi số trong giảng dạy và phối hợp với phụ huynh nhằm nâng cao sự kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong việc hướng dẫn , kèm cặp học sinh tự học ở nhà khi trên lớp học sinh chưa có đủ thời gian hiểu sâu, hiểu rõ.

Ở góc độ giáo viên đứng lớp, theo cô Trần Thị Thanh Nga - Giáo viên tiếng Anh của Trường THCS Thọ Sơn, giáo viên cần chủ động đổi mới, tham gia các khóa bồi dưỡng, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để soạn giảng và giao bài trực tuyến, giúp học sinh có thói quen tự học. Đồng thời, thầy cô cần hướng dẫn học sinh khai thác tài liệu chính thống, thực hành giao tiếp thông qua các trò chơi, tình huống thực tế trong lớp học.

Một vấn đề khác được đặt ra là kiểm tra, đánh giá năng lực tiếng Anh của học sinh. Cô Trần Thị Thanh Nga cho biết: Hiện nay, việc kiểm tra kỹ năng nói và nghe gặp nhiều khó khăn do sĩ số lớp đông, thời lượng hạn chế và chất lượng thiết bị chưa đồng đều. Trong khi đó, kỹ năng đọc, viết và ngữ pháp đòi hỏi nhiều thời gian luyện tập, nhưng trên lớp, giáo viên thường chỉ kịp dạy lý thuyết.

Để khắc phục, cô Trần Thị Thanh Nga đề xuất cần xây dựng ngân hàng câu hỏi mở và công khai, giúp học sinh có thể luyện tập thường xuyên. Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phát triển trang web tự học, cung cấp miễn phí ngân hàng câu hỏi, bài luyện cho cả giáo viên và học sinh.

Còn cô Nguyễn Thị Thu Phương - Giáo viên dạy tiếng Anh trường Tiểu học Hương Canh A cho rằng giáo viên cần đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá để học sinh có thể sử dụng tiếng Anh thực sự hiệu quả, thay vì học chỉ để thi cử.

Phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm. Giáo viên chỉ đóng vai trò là người tổ chức, giám sát, giúp đỡ và đánh giá. Học sinh chủ động tiếp cận, khai thác, sử dụng ngôn ngữ và đánh giá bạn mình dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Điều này tạo nhiều cơ hội cho học sinh được sử dụng ngôn ngữ trong giờ học đồng thời hình thành và phát triển được các năng lực và phẩm chất theo Chương trình GDPT 2018.

Cùng với đó, các phương pháp đánh giá học sinh cần tạo ra sự thúc đẩy, hỗ trợ bằng cách tìm ra các phần học sinh chưa tốt từ đó giáo viên có các biện pháp hỗ trợ kịp thời cho học sinh.

Tuy nhiên, cần có sự đồng bộ trong việc đánh giá thường xuyên, định kì và các bài thi khảo sát thì mới phát huy tác dụng vì khi bài thi khảo sát còn nặng về học thuật thì giáo viên rất khó để vừa dạy cho học sinh các năng lực ngoại ngữ vừa làm tốt bài thi học thuật.

Thực tiễn tại trường học cho thấy, để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành: bổ sung biên chế, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên; đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị đạt chuẩn; xây dựng môi trường học tập ngoại ngữ phong phú.