Khởi nguồn từ thời Hùng Vương, Đình Cả làng Dòng lưu giữ Lễ Tế Xuân linh thiêng, nối dài mạch nguồn văn hóa quê hương Xuân Lũng mỗi độ Xuân về.

Ngày 20/2 (mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), Ban Quản lý di tích Đình Cả làng Dòng, xã Xuân Lũng (tỉnh Phú Thọ) tổ chức Lễ hội Tế Xuân Đình Cả làng Dòng.
Đây là một trong những sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng bậc nhất của cư dân địa phương, được gìn giữ qua nhiều thế hệ như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa cộng đồng.
Làng Dòng, còn gọi là Kẻ Dòng, là vùng đất quần tụ lâu đời của người Việt cổ. Trải qua bao biến thiên lịch sử, những phong tục, tập quán gắn với tín ngưỡng thờ Thành hoàng và sinh hoạt đình làng vẫn được người dân nâng niu bảo tồn. Trong đó, Lễ Tế Xuân giữ vị trí đặc biệt, mang ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt; đồng thời tưởng nhớ công lao tổ tiên, các bậc tiền nhân có công dựng làng, giữ nước.

Trung tâm của lễ hội là Đình Cả làng Dòng, di tích có nguồn gốc từ thời Hùng Vương, thờ hai vị Thành hoàng là Cao Sơn Đại vương và Quý Minh Đại vương, những vị thần đã trợ giúp Vua Hùng thứ XVIII bảo vệ bờ cõi. Xưa kia, đình không chỉ là chốn linh thiêng mà còn là nơi hội họp, học tập, bàn việc chung của dân làng, biểu tượng cố kết cộng đồng bền chặt.
Dẫu từng bị hạ giải theo dòng chảy thời gian, song bằng sự đồng lòng, tâm huyết của nhân dân, cuối năm 2009 Đình Cả được phục dựng. Từ đó đến nay, di tích tiếp tục phát huy giá trị là điểm tựa tâm linh và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống của địa phương.
Trong không khí rộn ràng những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, lễ hội mở đầu bằng nghi thức rước kiệu bát cống trang nghiêm. Đoàn rước xuất phát từ đình, đi vòng quanh làng, qua nhà thờ một số dòng họ lớn rồi trở lại sân đình.
Tham gia đoàn rước có đội múa lân, cờ hội, múa sinh tiền, đội tế lễ cùng đông đảo Nhân dân. Màu cờ sắc áo hòa trong tiếng trống, tiếng chiêng tạo nên bức tranh mùa Xuân sinh động, đậm đà bản sắc vùng đất Tổ.

Điều làm nên chiều sâu của lễ hội không chỉ ở nghi thức cổ truyền mà còn ở sự hiện diện đông đủ của các thế hệ. Các cụ cao niên đảm nhiệm vai trò chủ lễ; lớp thanh niên khỏe khoắn khiêng kiệu; trẻ nhỏ háo hức theo chân cha mẹ. Sự tiếp nối ấy thể hiện rõ nét mạch nguồn truyền thống được trao truyền từ đời này sang đời khác.
Khi đoàn rước hoàn tất hành trình, không khí trước sân đình dần lắng lại. Trong làn khói hương trầm quyện tỏa, tiếng trống hội ngân vang, các bậc cao niên cùng đội tế chỉnh trang y phục, ổn định vị trí, cử hành nghi thức Tế Xuân theo đúng lễ cổ. Lễ vật được chuẩn bị chu đáo, thể hiện lòng thành kính của Nhân dân đối với các bậc tiền nhân và thần linh.
Lễ hội Tế Xuân Bính Ngọ 2026 tại Đình Cả làng Dòng không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa truyền thống mà còn khơi dậy niềm tự hào quê hương, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.