Lời giải thiếu giáo viên khi 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó sẽ đứng lớp sau sắp xếp

Sắp xếp lại đội ngũ để giảm thiếu giáo viên cục bộ

Mới đây, Bộ GD-ĐT cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chính phủ, Thủ tướng, Bộ đã hướng dẫn các địa phương tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, giảm tối thiểu 30% đầu mối; những địa phương có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm 1/7/2025. Điều này tương đương với việc giảm trên 11.000 trường, hoàn thành trước ngày 30/8/2026; tạo điều kiện tập trung đầu tư, nâng cao chất lượng quản trị và tổ chức dạy học.

Sau sắp xếp, dự kiến sẽ điều chuyển và sắp xếp lại trên 20.000 cán bộ quản lý, trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Trong văn bản gửi Bộ GD-ĐT, Bộ Nội vụ, các địa phương về việc sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thủ tướng cũng yêu cầu thực hiện tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ theo hướng "giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy".

Chia sẻ với VietNamNet, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT) cho rằng, việc sắp xếp, sáp nhập các trường học có thể phần nào giải quyết việc thừa - thiếu giáo viên cục bộ. “Đặc biệt, với các môn Ngoại ngữ, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, sau khi sáp nhập các trường, có thể điều động, chia sẻ nguồn lực giáo viên chung giữa các điểm trường mới. Điều này giúp khắc phục tình trạng có trường thiếu, thậm chí không có giáo viên ở một số môn học (phải hợp đồng lao động), đồng thời giúp giáo viên phát huy năng lực, tăng giờ dạy”, ông Vinh nói.

Ngoài ra, theo ông Vinh, việc sắp xếp lại trường học sẽ đưa khoảng 11.000 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trở lại làm giáo viên, qua đó cũng tăng nguồn nhân lực chất lượng.

Điều chuyển nhân sự cần đi cùng sử dụng và bồi dưỡng đội ngũ

Song, TS Hoàng Ngọc Vinh lưu ý thách thức không nằm ở điều chuyển nhân sự mà ở cách sử dụng, bồi dưỡng và phát huy kinh nghiệm của họ để tránh lãng phí nguồn lực giáo dục.

“Việc tổ chức lại mạng lưới trường học sẽ khiến nhiều hiệu trưởng, phó hiệu trưởng không còn ở vị trí quản lý; khoảng 11.000 người dự kiến trở lại làm giáo viên. Đây là nguồn bổ sung đáng kể cho những nơi còn thiếu người đứng lớp. Nhưng về quản trị nhân sự, đây là một cuộc chuyển đổi lớn, không thể giải quyết chỉ bằng quyết định điều động.

Nhà nước đã có chính sách bảo lưu phụ cấp chức vụ, giúp giảm biến động thu nhập, song phụ cấp mới giải quyết phần vật chất. Sau nhiều năm chịu trách nhiệm cho toàn trường, việc trở lại làm giáo viên không đơn giản là quay về nghề cũ. Vì vậy, kết quả sắp xếp không chỉ được nhìn ở số đầu mối giảm và hiệu quả quản lý tăng lên, mà còn ở cách sử dụng người được bố trí lại để tránh việc mất vị trí kéo theo mất động lực”, ông Vinh nói.

Ông Vinh cũng nhìn nhận khó khăn vẫn có thể đến từ năng lực đứng lớp của đội ngũ từng là hiệu trưởng, hiệu phó này. “Có người vẫn duy trì giờ dạy, nhưng cũng có người nhiều năm ít giảng dạy, có thể chưa quen công nghệ hoặc cách đánh giá mới. Do đó, nếu chỉ căn cứ vào trình độ rồi phân công đủ định mức, khó khăn có thể sẽ chuyển sang học sinh và tổ chuyên môn”, ông Vinh lưu ý.

Ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD-ĐT) cho hay, ngày 30/6, Bộ có công văn hướng dẫn các địa phương tổ chức sắp xếp hệ thống giáo dục mầm non, phổ thông và theo đó bố trí lại lực lượng nhân lực trong các nhà trường theo hướng giảm biên chế quản lý giáo dục và tăng biên chế trực tiếp đứng lớp.

“Mỗi một trường mới sẽ có một hiệu trưởng và các hiệu phó phụ trách cơ sở của trường. Với cách bố trí như vậy, cùng với việc điều chuyển, sắp xếp lại lực lượng giáo viên, sẽ có một số lượng cán bộ quản lý được chuyển xuống làm giáo viên trực tiếp đứng lớp. Việc này sẽ làm cho tình trạng thừa thiếu cục bộ giáo viên được giải quyết một phần”, ông Đức nói.

Theo ông Đức, qua thống kê của Bộ GD-ĐT, hiện nay, toàn quốc có khoảng 98.000 cán bộ quản lý giáo dục. Với việc sắp xếp tổ chức đầu mối, Bộ dự kiến việc sắp xếp sẽ giúp bù đắp khoảng 20-25%, tối đa là 30% số lượng giáo viên còn thiếu hiện nay so với quy định.

Ông Đức cho biết việc tổ chức sắp xếp này không làm ảnh hưởng đến chất lượng mà góp phần làm đồng đều giáo viên ở những địa phương. Ví dụ, ở trường học nào chất lượng giáo viên còn yếu hơn so với các trường khác, có thể điều động giáo viên có chất lượng tốt hơn đến để đảm bảo chất lượng đồng đều giữa các nhà trường.