Gửi bình luận
Giữa vùng cao Thái Nguyên những lớp học nghề du lịch sinh thái đang mở ra hướng sinh kế mới cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Sáng sớm ở vùng cao Quân Chu, tỉnh Thái Nguyên sương vẫn còn giăng mỏng trên những nếp nhà người Dao nép mình bên sườn núi. Con đường đất dẫn vào xóm Vang còn ướt, từng bước chân in lên nền đất đỏ. Trong căn nhà văn hóa xóm, tiếng nói chuyện rì rầm xen lẫn tiếng cười. Người dân đến đông hơn thường lệ, không phải để họp bản hay dự lễ hội, mà để tham gia một lớp học đặc biệt, lớp đào tạo nghề Du lịch sinh thái.
Câu chuyện bắt đầu từ kế hoạch thí điểm của Trung tâm GDNN–GDTX huyện Đại Từ trong năm 2025. Không chạy theo hình thức, không mở lớp dàn trải, Trung tâm đã khảo sát thực tế, lắng nghe người dân và xây dựng đào tạo dựa trên nhu cầu thật.
Các cán bộ của Trung tâm đã không quản đường xa, nhiều lần đến các xóm vùng cao của Quân Chu. Họ ngồi cùng bà con bên bếp lửa, hỏi chuyện sinh kế, chuyện làm ăn, chuyện tương lai.
Từ những cuộc trò chuyện tưởng chừng giản dị ấy, một bức tranh dần hiện ra, nơi đây có tiềm năng du lịch sinh thái rất lớn, nhưng người dân còn thiếu kỹ năng để khai thác.
Xã Quân Chu vốn nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên xanh mát, những đồi chè trải dài, những con suối trong veo và đặc biệt là bản sắc văn hóa người Dao còn được giữ gìn khá nguyên vẹn. Du khách đã bắt đầu tìm đến, nhưng chủ yếu tự phát, chưa có dịch vụ bài bản. Người dân có “tài nguyên”, nhưng chưa có “kỹ năng”.
Từ thực tế đó, nghề du lịch sinh thái được lựa chọn đưa vào đào tạo thí điểm. Lớp học được mở ra với 30 học viên, phần lớn là người dân tộc Dao sống ở vùng cao.
Ngày đầu đến lớp, nhiều người còn ngại ngùng, nhưng lớp học ấy không giống những lớp học thông thường, không nặng lý thuyết mà gần gũi như một buổi sinh hoạt cộng đồng. Các giáo viên không đứng trên bục giảng xa cách, mà đi xuống từng nhóm học viên, cầm tay chỉ việc. Có lúc là cách chào hỏi khách du lịch, có lúc là cách giới thiệu món ăn truyền thống, có lúc là cách giữ gìn vệ sinh môi trường trong làm du lịch cộng đồng.
Điều đặc biệt của chương trình là mọi nội dung đều gắn với thực tế địa phương. Học viên học cách chế biến ẩm thực dân tộc như xôi ngũ sắc, gà nướng lá rừng, rau rừng chấm muối lạc... Họ học cách giới thiệu về bài thuốc tắm lá của người Dao, một nét văn hóa lâu đời. Họ học cách biến chính ngôi nhà của mình thành không gian đón khách thân thiện.
Chương trình đào tạo được xây dựng bài bản với giáo viên tham gia giảng dạy có trình độ thạc sĩ, họ đều mang tinh thần trách nhiệm cao. Không chỉ dạy nghề, mà họ còn truyền cảm hứng, giúp bà con tin rằng mình có thể làm du lịch ngay trên chính quê hương.
Trong lớp học ấy, sự thay đổi diễn ra từng ngày. Từ chỗ rụt rè, học viên dần trở nên tự tin hơn. Họ bắt đầu mạnh dạn đứng lên giới thiệu về bản làng mình, về món ăn, về phong tục tập quán. Có người lần đầu tiên dám nói trước đám đông, giọng còn run nhưng ánh mắt đầy quyết tâm.
Bà Triệu Thị Hạ, sinh năm 1970, ở xóm Vang, xã Quân Chu, là một trong những học viên tiêu biểu. Bà chia sẻ trong giờ thực hành: “Trước đây tôi chỉ nghĩ làm nông là đủ. Nhưng học rồi mới thấy, văn hóa của dân tộc mình cũng có thể giúp kiếm sống. Tôi biết cách giao tiếp với khách, biết giới thiệu món ăn, thấy tự tin hơn nhiều.”
Không chỉ học viên thay đổi, chính quyền địa phương cũng đánh giá cao hiệu quả mô hình. Ông Trần Đăng Minh, Bí thư Đảng ủy xã Quân Chu cho rằng đây là hướng đi phù hợp để phát triển kinh tế bền vững. Theo ông, khi người dân biết làm du lịch, họ không chỉ có thêm thu nhập mà còn có ý thức hơn trong việc giữ gìn cảnh quan và bản sắc văn hóa.
Những ngày cuối khóa học, không khí trở nên sôi nổi hơn. Nhiều học viên đã bắt đầu tính chuyện tương lai, người dự định sửa nhà làm homestay, người muốn mở dịch vụ ăn uống, người chuẩn bị giới thiệu sản phẩm chè và dược liệu địa phương cho du khách. Tiếng cười nói của những học viên vang lên giữa núi rừng, mang theo một niềm tin mới về cuộc sống sẽ đủ đầy hơn.
