Lương giáo viên vào nghề 5 năm thấp hơn lương trung bình của người lao động

Thông tin này được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phân tích trong Tờ trình dự thảo Nghị định về chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo.

Cụ thể, giáo viên mới ra trường trong 5 năm công tác đầu tiên chỉ được hưởng lương theo hệ số khởi điểm và phụ cấp ưu đãi nghề, chưa được tính phụ cấp thâm niên.

Phụ cấp thâm niên chỉ được tính sau 5 năm công tác, khiến giáo viên trẻ chịu thiệt thòi trong giai đoạn đầu nghề nghiệp, khi nhu cầu ổn định cuộc sống và tích lũy là lớn nhất.

Bộ GD&ĐT dẫn chứng, mức lương thấp nhất của giáo viên mầm non hiện khoảng 6,6 triệu đồng/tháng, giáo viên tiểu học khoảng 7,3 triệu đồng/tháng, giáo viên THCS và THPT khoảng 7,1 triệu đồng/tháng.

Những mức này đều thấp hơn mức lương trung bình 7,7 triệu đồng/tháng của người lao động năm 2024, trong khi yêu cầu công việc đối với giáo viên ngày càng cao và mang tính ổn định lâu dài.

Bộ GD&ĐT cho rằng, chênh lệch hệ số lương giữa các ngạch, bậc hiện nay thấp và chưa hợp lý, chưa tạo động lực cho giáo viên học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và thăng tiến trong nghề nghiệp, đặc biệt trong giai đoạn đầu vào nghề.

Bên cạnh đó, mặc dù nguyên tắc trả lương yêu cầu gắn tiền lương với kết quả thực hiện nhiệm vụ, song trên thực tế, cách trả lương giáo viên hiện hành vẫn chủ yếu căn cứ vào chức danh, trình độ đào tạo và thâm niên công tác, chưa phản ánh đúng hiệu quả lao động.

Điều này dẫn đến khoảng cách thu nhập lớn giữa giáo viên mới vào nghề và giáo viên lâu năm, trong khi các nhiệm vụ giảng dạy cơ bản là tương đồng.

Phụ cấp ưu đãi nghề tuy áp dụng cùng tỷ lệ nhưng được tính trên nền lương khác nhau, càng làm giãn rộng chênh lệch theo thời gian.

Bộ GD&ĐT cũng khẳng định, phần lớn giáo viên hiện chỉ được hưởng phụ cấp ưu đãi ở mức 25%-35%, chiếm khoảng 76% tổng số giáo viên, tập trung chủ yếu ở khu vực đồng bằng và thành phố - nơi chi phí sinh hoạt cao.

Thu nhập chưa đảm bảo đủ sống được xác định là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng giáo viên nghỉ việc trong những năm gần đây. Trong giai đoạn từ tháng 8/2020 đến tháng 8/2023, cả nước có trên 40.000 giáo viên nghỉ việc, chuyển việc, trong đó giáo viên dưới 35 tuổi chiếm tới 60%.

Riêng từ tháng 8/2023 đến tháng 4/2024, có thêm 7.215 giáo viên nghỉ việc, tỷ lệ cao nhất ở bậc mầm non - nhóm có mức lương khởi điểm thấp nhất.

Tính đến tháng 4/2025, cả nước còn thiếu 102.097 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định của Bộ GD&ĐT.

Trong khi đó, một loạt các chủ trương mới đòi hỏi cần nhiều hơn số lượng giáo viên đứng lớp và chất lượng giáo viên ngày càng phải tăng cao như phổ cập giáo dục mầm non từ 3 đến 5 tuổi, dạy học 2 buổi/ngày và nâng cao năng lực ngoại ngữ trong trường học.

Từ thực tiễn đó, Tờ trình khẳng định các chế độ tiền lương, phụ cấp hiện nay chưa đủ sức thu hút học sinh giỏi vào ngành sư phạm, chưa giữ chân được giáo viên trẻ, đặc biệt ở những năm đầu công tác.

Vì vậy, việc ban hành Nghị định mới về chính sách tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo được xác định là hoàn toàn cần thiết, nhằm khắc phục tận gốc những bất cập đang tồn tại và tạo nền tảng ổn định, bền vững cho đội ngũ giáo viên trong thời gian tới.