Công ty Điện lực Lai Châu linh hoạt các giải pháp đưa điện đến vùng sâu, vùng xa, tạo nền tảng để người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập.

Vượt núi đưa điện về bản
Lai Châu là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, nhiều bản nằm xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn. Ở những nơi này, để đưa một đường dây điện, dựng một trạm biến áp không chỉ cần nguồn lực đầu tư mà còn đòi hỏi phương án kỹ thuật phù hợp với địa hình và điều kiện thực tế.
Tháng 7/2026 đánh dấu một mốc quan trọng trong hành trình đưa điện về vùng cao khi Lai Châu hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia.
Ngày 6/7/2026, Công ty Điện lực Lai Châu tổ chức đóng điện Trạm biến áp Huổi Lính, đưa điện lưới quốc gia đến 67 hộ dân khu vực Huổi Dạo - Huổi Lính, xã Mường Mô. Công trình hoàn thành trong điều kiện thi công còn nhiều khó khăn, góp phần hoàn thành mục tiêu đưa điện lưới quốc gia đến toàn bộ thôn, bản trên địa bàn tỉnh.
Với người dân Huổi Lính, dòng điện về bản không chỉ là thêm một tiện ích sinh hoạt. Ánh sáng điện giúp việc học tập của trẻ thuận lợi hơn, người dân có điều kiện sử dụng các thiết bị phục vụ sản xuất, bảo quản nông sản và tiếp cận thông tin.
Tuy nhiên, hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia chưa đồng nghĩa tất cả hộ dân trong tỉnh đều đã được sử dụng điện. Theo số liệu rà soát đến hết tháng 8/2026, tỷ lệ số hộ dân có điện trên địa bàn tỉnh Lai Châu đạt 98,97%; vẫn còn 1.102 hộ, tương đương khoảng 1,03%, chưa có điện.

Để tiếp tục thu hẹp khoảng cách này, Công ty Điện lực Lai Châu phối hợp với Sở Công Thương và chính quyền địa phương rà soát cụ thể từng nhóm hộ, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án cấp điện phù hợp.
Qua rà soát, 468 hộ tại 9 xã được đề xuất đầu tư cấp điện từ lưới điện quốc gia. Danh sách này đã được tổng hợp vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí nguồn vốn.
Cách làm này cho thấy việc đưa điện về vùng cao không dừng ở mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu về hạ tầng. Quan trọng hơn là từng bước giải quyết nhu cầu thực tế của những hộ dân còn ở ngoài vùng phủ điện, nhất là các hộ sống tại khu vực địa hình phức tạp, xa lưới điện hiện hữu.
Thêm lựa chọn từ những tấm pin mặt trời
Trong khi chờ nguồn lực đầu tư lưới điện đến những khu vực còn khó khăn, Lai Châu đang triển khai thêm một hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế: sử dụng hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Cơ sở cho giải pháp này là Nghị quyết số 09/2026/NQ-HĐND ngày 22/4/2026 của HĐND tỉnh Lai Châu, trong đó có chính sách hỗ trợ hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ và thiết bị điện sau công tơ cho các hộ dân thuộc diện phù hợp.
Đây là giải pháp có ý nghĩa đối với những khu vực chưa thuận lợi để đầu tư lưới điện quốc gia trong thời gian ngắn. Thay vì phải chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống đường dây và trạm biến áp, người dân có thể tiếp cận nguồn điện từ mô hình năng lượng mặt trời theo chính sách hỗ trợ của tỉnh.
Công ty Điện lực Lai Châu đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương rà soát, khảo sát thực tế, xác định đối tượng thụ hưởng và triển khai chính sách.
Trong đợt đầu, 1.062 hộ dân tại các khu vực khó khăn đã được thụ hưởng chính sách. Trong đó, 180 hộ được hỗ trợ hệ thống điện mặt trời, 882 hộ được hỗ trợ thiết bị điện sau công tơ.
Theo kết quả rà soát mới nhất, dự kiến tiếp tục có 560 hộ được đề xuất hỗ trợ. Trong số này, 421 hộ đề nghị hỗ trợ hệ thống điện mặt trời, 139 hộ đề nghị hỗ trợ dây dẫn và thiết bị sau công tơ.
Từ những con số trên có thể thấy, cùng với việc mở rộng lưới điện quốc gia, các giải pháp năng lượng phân tán đang trở thành một phương án bổ trợ quan trọng ở những khu vực đặc thù.

Đối với vùng cao, nơi khoảng cách giữa các hộ dân lớn, địa hình chia cắt và chi phí đầu tư hạ tầng cao, một hệ thống điện mặt trời phù hợp có thể giải quyết nhu cầu thiết yếu trước mắt, đồng thời tạo điều kiện để người dân sử dụng điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Nghị quyết 09 vì vậy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trực tiếp cho người dân, mà còn bổ sung một phương thức cấp điện linh hoạt, giúp rút ngắn thời gian tiếp cận điện tại những nơi chưa thể đầu tư lưới điện ngay, đồng thời góp phần thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch và phát triển bền vững.
Còn với người dân, giá trị của dòng điện được nhìn thấy từ những điều rất cụ thể: trẻ em có thêm điều kiện học tập buổi tối; gia đình có thể sử dụng thiết bị điện phục vụ sinh hoạt; sản phẩm nông nghiệp có thêm điều kiện bảo quản; người dân tiếp cận thuận lợi hơn với thông tin và các dịch vụ thiết yếu.
Việc hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia vì thế được xem là một dấu mốc quan trọng, nhưng hành trình đưa điện đến từng hộ dân vẫn đang tiếp tục.
Từ những đường dây vượt núi đến những tấm pin mặt trời giữa đại ngàn, các giải pháp cấp điện đang được triển khai theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp hơn với từng địa bàn. Khi khoảng cách tiếp cận điện tiếp tục được thu hẹp, người dân vùng cao có thêm điều kiện học tập, sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống; đồng thời tạo thêm nền tảng để Lai Châu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.