Với hơn 5.000 học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở, phường Đồng Xoài (thành phố Đồng Nai) vừa triển khai mô hình “Thư viện sách giáo khoa dùng chung - Cấp phát sách giáo khoa miễn phí”.

Không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí đầu năm học cho phụ huynh, mô hình còn góp phần hình thành thói quen tiết kiệm, tinh thần sẻ chia và tạo điều kiện để mọi học sinh đều có sách giáo khoa phục vụ học tập.
Giảm gánh nặng đầu năm học
Mỗi năm học mới, chi phí mua sách giáo khoa luôn là khoản chi không nhỏ đối với nhiều gia đình, nhất là những hộ có hoàn cảnh khó khăn hoặc có nhiều con đang đi học. Trong khi đó, phần lớn sách giáo khoa chỉ được sử dụng trong một năm học rồi bỏ đi, gây lãng phí. Xuất phát từ thực tế này, phường Đồng Xoài triển khai Đề án “Thư viện sách giáo khoa dùng chung - Cấp phát sách giáo khoa miễn phí” dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10. Theo mô hình, học sinh được mượn trọn bộ sách giáo khoa miễn phí trước năm học và hoàn trả sau khi kết thúc năm học để tiếp tục sử dụng cho các khóa sau.
Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Xoài Bùi Xuân Linh cho biết, đề án được triển khai nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập, bảo đảm an sinh xã hội và giảm gánh nặng chi phí đầu năm học cho các gia đình. Đồng thời, mô hình góp phần lan tỏa văn hóa tiết kiệm, sẻ chia và sử dụng hiệu quả nguồn sách giáo khoa.
Sau hơn một tháng triển khai, chương trình nhận được sự hưởng ứng tích cực của cấp ủy, chính quyền, các trường học, phụ huynh, học sinh cùng nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và nhà hảo tâm. Đến nay, phường đã vận động được 5.466 bộ sách giáo khoa, chuyển về 4 trường học trên địa bàn. Các trường đã tiến hành mã hóa, cập nhật danh mục, sắp xếp và tổ chức cấp phát cho học sinh trước năm học mới.

Là một trong những học sinh đầu tiên nhận sách, em Phạm Ngọc Nhi, học sinh lớp 8 Trường Trung học cơ sở Tiến Thành chia sẻ, em sẽ giữ gìn cẩn thận để bộ sách tiếp tục được các em học sinh khóa sau sử dụng. “Sự sẻ chia của các cô chú, của nhà trường không chỉ giúp chúng em có thêm điều kiện học tập mà còn giúp chúng em hiểu hơn về tinh thần sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng”, Nhi nói.
Tương tự, em Nguyễn Ngọc Diệp, lớp 6, Trường Trung học cơ sở Tiến Thành cho biết, khi được cầm trên tay bộ sách miễn phí từ Thư viện sách giáo khoa dùng chung, em cảm thấy rất vui. Diệp bày tỏ: “Em sẽ học tập thật chăm chỉ và giữ gìn bộ sách thật cẩn thận để sau khi kết thúc năm học, bộ sách vẫn còn nguyên vẹn và tiếp tục được các em khóa sau sử dụng”.
Đối với nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn, mô hình càng mang ý nghĩa thiết thực. Bà Phạm Thị Làm, ở Khu phố 1, phường Đồng Xoài hiện nuôi hai cháu nhỏ sau biến cố gia đình cho biết, việc được hỗ trợ sách giáo khoa miễn phí đã giúp bà giảm đáng kể chi phí chuẩn bị cho năm học mới cho hai cháu. “Bố mẹ chúng bỏ nhau, hai cháu giờ ở với tôi nên cuộc sống, việc học hành chật vật. Được tặng sách miễn phí thế này, tôi mừng rơi nước mắt vì đỡ đần được rất nhiều chi phí cho các cháu bước vào năm học mới", bà Phạm Thị Làmxúc động nói.
Lan tỏa văn hóa sẻ chia

Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Tiến Thành Hoàng Thị Lan cho biết, việc tiếp nhận nguồn sách giáo khoa từ địa phương không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí cho phụ huynh trước thềm năm học mới mà còn có ý nghĩa giáo dục. Mô hình “Thư viện sách giáo khoa dùng chung - Cấp phát sách giáo khoa miễn phí” góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương xã hội hóa giáo dục; đồng thời giúp học sinh hình thành ý thức tiết kiệm, bảo vệ môi trường và giữ gìn tài sản chung. “Nhà trường cam kết sẽ quản lý, cấp phát sách và hướng dẫn học sinh bảo quản cẩn thận để sách tiếp tục được sử dụng cho các khóa sau”, cô Lan nói.
Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Xoài Bùi Xuân Linh cho biết, từ năm học 2026-2027, đề án sẽ được triển khai tại tất cả các trường Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn. Trước ngày khai giảng, mỗi học sinh sẽ được mượn đầy đủ một bộ sách giáo khoa theo chương trình học; cuối năm học, sách được thu hồi, phân loại, bảo quản để tiếp tục phục vụ các khóa sau.
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, ngoài ngân sách địa phương, phường sẽ tiếp tục huy động nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp, tổ chức, nhà hảo tâm và nhân dân. Toàn bộ quá trình tiếp nhận, quản lý, sử dụng nguồn hỗ trợ được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định.
UBND phường Đồng Xoài cũng kêu gọi các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cán bộ, đảng viên và nhân dân tiếp tục chung tay ủng hộ sách giáo khoa hoặc kinh phí để duy trì và mở rộng mô hình. Mỗi sự đóng góp, dù lớn hay nhỏ, đều góp phần mở rộng cơ hội học tập bình đẳng và lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Theo ông Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai, đây là mô hình cấp phường, xã tiên phong của thành phố và là một trong số ít mô hình tương tự trên cả nước. Việc giao nhà trường chủ động quản lý, luân chuyển sách sẽ bảo đảm tính bền vững của đề án; đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của phụ huynh và học sinh trong việc giữ gìn sách giáo khoa.
Tuy nhiên, tại các xã vùng sâu, vùng xa, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn lực xã hội hóa tại chỗ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, các địa phương rất cần sự đồng hành của các nhà hảo tâm và sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
"Chúng tôi sẽ báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy để xem xét nhân rộng mô hình trên toàn thành phố. Mục tiêu là từng bước cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh, phấn đấu triển khai đồng loạt ngay từ năm học 2026-2027", ông Lê Trường Sơn nhấn mạnh.