Thực hiện tinh thần Đại hội XIV, ngành GD&ĐT Hà Tĩnh quyết tâm đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác lập những quyết sách mang tầm chiến lược, mở ra định hướng lớn cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Các nghị quyết của Đại hội được kỳ vọng sẽ trở thành kim chỉ nam, tạo động lực để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra.
Trên cơ sở quán triệt tinh thần và kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trao đổi với phóng viên Báo Giáo dục và Thời đại, ông Bùi Nhân Sâm – Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã có những chia sẻ về các định hướng và giải pháp then chốt của ngành Giáo dục địa phương trong giai đoạn tới.

Thưa ông, nhiệm kỳ vừa qua, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn và thách thức, Ngành Giáo dục Hà Tĩnh đã nỗ lực đạt được những kết quả nổi bật nào, qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh?
Ngành GD&ĐT đã chủ động tham mưu UBND tỉnh trình Tỉnh ủy, HĐND tỉnh ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, tạo hành lang pháp lý và động lực cho phát triển giáo dục, tiêu biểu là Chương trình hành động số 03-CTr/TU và Kế hoạch số 719/KH-UBND về đột phá phát triển GD&ĐT; đồng thời ban hành kịp thời các văn bản chỉ đạo, điều hành sát thực tiễn và kế hoạch năm học.
Mạng lưới trường lớp được rà soát, sắp xếp phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; giáo dục ngoài công lập từng bước phát triển. Cơ sở vật chất, cảnh quan trường học được đầu tư theo hướng hiện đại; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên từng bước được bổ sung, chuẩn hóa. Hà Tĩnh duy trì bền vững phổ cập GDMN cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học và THCS mức độ 3, xóa mù chữ mức độ 2; các cơ sở GDNN đáp ứng khả năng tiếp nhận khoảng 30% học sinh tốt nghiệp THCS, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 70%.
Chất lượng giáo dục tiếp tục được khẳng định, Hà Tĩnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về học sinh giỏi; điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT xếp thứ 2/34 tỉnh, thành; năm học 2024–2025 đứng thứ 3 toàn quốc về tỷ lệ học sinh giỏi quốc gia và 4 năm liên tiếp có học sinh đoạt huy chương Olympic Toán học quốc tế.
Chương trình GDPT 2018 được triển khai hiệu quả; cơ sở vật chất, thiết bị dạy học được đầu tư đồng bộ; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đến tháng 12/2025 đạt 87,81%. Ngành tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường trải nghiệm, hướng nghiệp, kỹ năng sống; đẩy mạnh ứng dụng CNTT, chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giải quyết việc làm trên địa bàn.

Sau một thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành Giáo dục Hà Tĩnh đã có những điều chỉnh, giải pháp cụ thể nào để bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định, thông suốt, đồng thời phát huy hiệu quả các kết quả đã đạt được?
Sau thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành Giáo dục Hà Tĩnh đã chủ động điều chỉnh tổ chức và phương thức quản lý, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định, thông suốt, đồng thời tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được.
Trước hết, ngành tập trung sắp xếp, kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả: tiếp nhận chức năng quản lý dạy nghề từ Sở Lao động – Thương binh và Xã hội; sáp nhập các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên cấp huyện về trực thuộc Sở; giảm 2 đầu mối cấp phòng thuộc Sở thông qua sáp nhập các phòng chuyên môn và chuyển Thanh tra Sở về Thanh tra tỉnh.
Song song với đó, ngành chủ động tham mưu phân cấp, ủy quyền cho Sở GD&ĐT chủ trì tuyển dụng, biệt phái, điều động, bổ nhiệm, chuyển đổi vị trí công tác viên chức giáo dục các cấp học, bảo đảm kịp thời đội ngũ cho năm học mới. Trên cơ sở rà soát biên chế, toàn ngành đã tuyển dụng 271 giáo viên, tiếp nhận 10 giáo viên ngoại tỉnh, đồng thời điều tiết, biệt phái hàng trăm giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu; tổ chức bồi dưỡng giáo viên dạy học liên môn (Lịch sử – Địa lí, Khoa học tự nhiên) đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình.
Về quản lý chuyên môn, ngành kịp thời tham mưu ban hành các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học cụ thể, sát thực tiễn mô hình chính quyền 2 cấp; thành lập 12 cụm chuyên môn theo từng cấp học để duy trì sinh hoạt chuyên môn định kỳ, tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm.
Đặc biệt, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được đẩy mạnh với việc sử dụng hệ thống văn bản điện tử, chữ ký số, các kênh trao đổi trực tuyến nhằm rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.
Bên cạnh đó, Sở GD&ĐT tăng cường đối thoại, kết nối với địa phương thông qua hội nghị chuyên đề, giao ban hiệu trưởng hằng tháng, hội nghị trực tuyến với các xã, phường; chủ động tư vấn, hỗ trợ công chức cấp xã phụ trách giáo dục, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai mô hình mới.

Các nghị quyết của Đảng, trong đó có Nghị quyết số 71-NQ/TW, đều xác định giáo dục – đào tạo là lĩnh vực đột phá. Ông cho biết những định hướng và giải pháp trọng tâm mà ngành Giáo dục Hà Tĩnh đang triển khai nhằm cụ thể hóa các chủ trương này một cách thiết thực, hiệu quả?
Ngành xác định đây là giai đoạn có ý nghĩa rất quan trọng, triển khai Chương trình hành động của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW với tinh thần linh hoạt, sáng tạo để nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục.
Theo đó, ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh tập trung 6 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông gắn với phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên vững chuyên môn, hiện đại sư phạm; tăng cường phối hợp, điều hành chuyên môn theo hướng gần cơ sở, sát thực tiễn; phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với nhu cầu thị trường lao động, đẩy mạnh phân luồng học sinh.
Đồng thời cải thiện điều kiện dạy học, đầu tư cơ sở vật chất, triển khai dạy học hai buổi/ngày theo lộ trình, xây dựng trường chuẩn quốc gia và thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, ngành Giáo dục Hà Tĩnh xác định những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và mục tiêu ưu tiên nào để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong nhiệm kỳ tới?
Ngành Giáo dục Hà Tĩnh tiếp tục tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả các chương trình, đề án thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XIV và Nghị quyết 71-NQ/TW; đồng thời thực hiện nghiêm Chương trình hành động số 03-CTr/TU, Kế hoạch số 719/KH-UBND và phối hợp tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031.
Tham mưu triển khai hiệu quả các nội dung đột phá phát triển giáo dục; đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng trường chuẩn, dạy học 2 buổi/ngày, nâng cao chất lượng ngoại ngữ; phổ cập GDMN, triển khai Đề án Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai; chuẩn bị tốt năm học mới, thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2025–2026, tổ chức hiệu quả kỳ thi vào lớp 10 và tốt nghiệp THPT năm 2026; phối hợp chỉ đạo hiệu quả các hoạt động giáo dục toàn ngành.
Tập trung nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng trong trường học, gắn với xây dựng và lan tỏa hệ giá trị văn hóa con người Việt Nam; qua đó bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Cùng với đó, ngành chú trọng xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đủ số lượng, đạt chuẩn, cơ cấu hợp lý; sử dụng hiệu quả biên chế, từng bước khắc phục tình trạng thừa – thiếu giáo viên, đồng thời triển khai thăng hạng giáo viên và sắp xếp mạng lưới trường lớp phù hợp thực tiễn.

Ngành Giáo dục cũng tập trung nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông, thực hiện hiệu quả Chương trình GDPT 2018, triển khai dạy học 2 buổi/ngày theo lộ trình; giữ vững giáo dục đại trà, phát triển giáo dục mũi nhọn, nâng cao chất lượng tuyển sinh lớp 10 và kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, triển khai thống nhất một bộ sách giáo khoa theo đúng chủ trương, quy định.
Song song với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính, hoàn thiện và liên thông cơ sở dữ liệu ngành, vận hành hiệu quả hồ sơ điện tử, phát triển nguồn nhân lực số; tăng cường xã hội hóa, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; nâng cao quản lý chất lượng, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và đổi mới truyền thông, chủ động cung cấp thông tin, tạo sự đồng thuận và ủng hộ của xã hội đối với ngành Giáo dục.
Phát huy tinh thần, kết quả và những định hướng lớn từ thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo, học sinh, phụ huynh và toàn xã hội nhằm chung sức xây dựng nền giáo dục Hà Tĩnh phát triển bền vững?
Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân cả nước đang tập trung quán triệt và triển khai Nghị quyết Đại hội, ngành Giáo dục Hà Tĩnh tiếp tục khẳng định quyết tâm kế thừa truyền thống đất học Hồng Lam, đồng thời nuôi dưỡng khát vọng đổi mới, sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững.
Đối với đội ngũ cán bộ quản lý và nhà giáo, tôi mong mỗi thầy cô thực sự tiên phong trong đổi mới, nhưng đồng thời giữ vững đạo đức nghề nghiệp, coi đây là nền tảng cốt lõi của giáo dục. Người thầy không chỉ truyền thụ tri thức mà còn phải là người truyền cảm hứng, là tấm gương về tinh thần tự học, sáng tạo, lòng nhân ái và sự sẻ chia.

Đối với các em học sinh, giáo dục cần giúp các em hình thành khát vọng học để lập thân, lập nghiệp và cống hiến, nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm với gia đình, quê hương và đất nước ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Đối với phụ huynh và toàn xã hội, sự đồng hành, chia sẻ và trách nhiệm chung chính là chìa khóa để giáo dục phát triển bền vững. Khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng chung mục tiêu, cùng hành động, giáo dục Hà Tĩnh sẽ có thêm động lực để vươn lên, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.