Nữ giám đốc đầu tiên của đại học quy mô lớn nhất nước ứng cử đại biểu Quốc hội

Ngày 15/12/2025, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định bổ nhiệm GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, giữ chức Giám đốc đại học này. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, hệ thống đại học quy mô hàng đầu Việt Nam có nữ giám đốc. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bà được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV.

Định hướng đóng góp cho TPHCM và khu vực phía Nam

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai thuộc đơn vị bầu cử số 11 của TPHCM, gồm các phường Đông Hòa, Linh Xuân, Thủ Đức, Tăng Nhơn Phú, Long Bình, Long Phước, Bình Trưng, Phước Long và Long Trường.

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai cho biết bà trưởng thành trong môi trường đào tạo và nghiên cứu khoa học của ĐH Quốc gia TPHCM, có quá trình công tác gắn bó lâu dài với giảng dạy, nghiên cứu trong lĩnh vực hóa học, dược học và quản lý giáo dục đại học. Bà ý thức rõ trách nhiệm đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ và sự phát triển của đất nước. Khi tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, bà xác định chương trình hành động tập trung vào một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, thông qua tiếp xúc cử tri và quá trình gắn bó với đội ngũ nhà khoa học, giảng viên và người học trong hệ thống ĐH Quốc gia TPHCM, bà sẽ lắng nghe và phản ánh kịp thời các kiến nghị của người dân tới Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền. Qua đó góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tháo gỡ những điểm nghẽn trong thực tiễn, thúc đẩy sự phát triển bền vững của TPHCM và khu vực phía Nam.

Thứ hai, với trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, bà sẽ tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu là bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và khả thi, đồng thời thúc đẩy mô hình liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, góp phần đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt cho sự phát triển của đất nước.

Thứ ba, bà cam kết gắn hoạt động của mình với những vấn đề thực tiễn của thành phố và đời sống người dân. Đồng thời, thông qua vị trí công tác, bà sẽ kết nối tri thức, khoa học công nghệ và nguồn lực từ các trường đại học để góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy sự phát triển của TP.HCM và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hành trình học tập và công tác của GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai sinh năm 1974 tại tỉnh Quảng Ngãi. Bà tốt nghiệp cử nhân Hóa học năm 1996 tại Trường ĐH Tổng hợp TPHCM (nay là Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TPHCM), sau đó hoàn thành thạc sĩ Hóa học chuyên ngành Hóa phân tích năm 2001 tại cùng đơn vị.

Năm 2002, bà sang Nhật Bản làm nghiên cứu sinh tại Trường ĐH Y Dược Toyama và nhận bằng tiến sĩ Dược học năm 2005. Trở về nước, bà tiếp tục công tác tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, lần lượt đảm nhiệm các vị trí Trưởng bộ môn, Phó Trưởng khoa, Trưởng khoa Hóa học. Năm 2021, bà được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Tự nhiên; từ năm 2022 kiêm Hiệu trưởng Trường Phổ thông Năng khiếu.

Bà được công nhận chức danh Phó Giáo sư năm 2014, Giáo sư năm 2020 và được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú năm 2024. Ngày 12/6/2024, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, phụ trách các lĩnh vực hợp tác quốc tế, quan hệ doanh nghiệp - địa phương và quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ.

Trong nghiên cứu khoa học, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai là chuyên gia hàng đầu về phát triển thuốc từ dược liệu Việt Nam. Nhóm nghiên cứu của bà đã phát triển hai sản phẩm từ dược liệu trong nước hỗ trợ điều trị ung thư đường tiêu hóa và viêm khớp, có tiềm năng ứng dụng cao.

Nghiên cứu về sản phẩm từ ong của bà và cộng sự giành Giải thưởng Quả cầu vàng năm 2017 và Giải thưởng Sáng tạo TPHCM năm 2019. Năm 2021, bà được trao Giải thưởng Kovalevskaia, giải thưởng danh giá dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc. Đến nay, bà đã công bố hơn 80 bài báo khoa học quốc tế.

Trên trường quốc tế, tháng 10/2025, tại Hội nghị lần thứ 17 của Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (TWAS) ở Rio de Janeiro (Brazil), GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai được công nhận là Viện sĩ TWAS, trở thành một trong những nữ nhà khoa học Việt Nam đầu tiên đạt danh hiệu này.