Giai đoạn "nước rút" ôn thi tốt nghiệp, việc xác định khung giờ học phù hợp nhất theo đồng hồ sinh học sẽ tối ưu hiệu quả học tập, theo thầy Nguyễn Viết Đồng, giáo viên vật lý tại Hà Nội.
Quản lý thời gian: Tìm hiểu đồng hồ sinh học cá nhân
Thầy Nguyễn Viết Đồng, giáo viên vật lý Trường THPT Mỹ Đức A, Hà Nội, cho rằng để đạt hiệu quả cao trong chặng “về đích”, học sinh cần kết hợp đồng thời giữa quản lý thời gian, củng cố nền tảng kiến thức và luyện đề có chọn lọc.
Theo thầy Đồng, mỗi người có đồng hồ sinh học khác nhau, có người chỉ tỉnh táo về đêm, có người lại học dễ vào nhất lúc buổi sáng sớm. Vì vậy, học sinh cần chủ động thử nhiều khung giờ để xác định thời điểm học hiệu quả nhất với bản thân mình.
Việc phân chia thời gian học cũng cần hợp lý giữa lý thuyết và luyện đề. “Những lúc tỉnh táo nhất nên học lý thuyết. Những lúc không tỉnh táo thì tốt nhất dừng việc học, đứng dậy làm gì đó hoặc giải trí một chút. Cách khác là đi ngủ nếu cảm thấy mệt mỏi vì không tỉnh táo thì học gì cũng không vào”, thầy Đồng khuyên.
Dù là giai đoạn nước rút, song, nam giáo viên khuyên học sinh không nên đánh đổi sức khỏe. Thời gian ngủ ít nhất 5-6h/ngày, không nên thức quá khuya. Điều này đảm bảo cho thể chất và não bộ luôn có đủ năng lượng để học tập.

Bên cạnh đó, việc sử dụng mạng xã hội cũng cần được kiểm soát. Thầy Đồng cho rằng các sĩ tử không nhất thiết phải xoá ứng dụng mạng xã hội ra khỏi thiết bị điện tử cá nhân bởi có nhiều thông tin hữu ích trên đó, đôi khi để giải trí cũng hiệu quả.
Về phương pháp học, giáo viên này nhấn mạnh kiến thức nền tảng là yếu tố cốt lõi. “Bắt đầu từ những kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa, thử xem chỉ với kiến thức nền tảng đó cùng với tư duy của bản thân thì mình có thể xử lý được đến đâu. Từ đó, các em tự xác định các chuyên đề và kỹ năng xử lý nào cần được bổ sung”, thầy Đồng nói.
Bước tiếp theo, học sinh cần làm bài tập ngay sau khi nắm được lý thuyết nhằm ghi nhớ và vận dụng kiến thức tốt hơn. Để chinh phục các mốc điểm từ 9 trở lên, học sinh cần học chuyên đề nâng cao, luyện đề từ các nguồn đề uy tín như đề thi thử của Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh thành, trường THPT chuyên, trường điểm… Thầy Đồng nhấn mạnh, luyện đề không cần quá nhiều mà cần chất lượng, tránh mất thời gian và công sức.
Hệ thống kiến thức và rèn kỹ năng làm bài: Đếm số câu sai, không đếm câu đúng
Hệ thống hóa kiến thức đóng vai trò quan trọng trong việc tăng tốc ôn thi. Theo thầy Đồng, học sinh cần tổng hợp công thức theo từng dạng bài cụ thể, đồng thời đọc kỹ lại những phần chưa chắc trong sách giáo khoa.
Việc nhận dạng dạng bài cũng là kỹ năng then chốt. Khi nhìn đề, học sinh phải biết thuộc dạng nào để áp dụng nhanh. Thay vì học thuộc nhiều công thức rời rạc, học sinh nên nhớ kỹ công thức gốc rồi suy ra các công thức liên quan, tránh việc học thuộc vẹt quá nhiều công thức dẫn đến loạn kiến thức.
Bên cạnh đó, việc liên hệ kiến thức giữa các chương và gắn với thực tế giúp tăng khả năng suy luận. Liên hệ giữa kiến thức lý thuyết với thực tế, sử dụng trực giác vật lý để loại trừ đáp án thay vì suy luận máy móc. Thầy Đồng cũng lưu ý các sĩ tử nên ôn lại kiến thức cũ định kỳ để tránh bị quên.
Ở giai đoạn nước rút, luyện đề là hoạt động trung tâm nhưng cần được thực hiện đúng cách. Thầy Đồng khuyến nghị học sinh nên mô phỏng điều kiện thi thật: Làm đề vào đúng khung giờ thi (thường là buổi sáng), bật đồng hồ đúng 50 phút, không điện thoại, không tài liệu.
Sau khi làm đề, học sinh không nên chỉ xem đúng được bao nhiêu câu. Thay vào đó, các em nên dành 1 tiếng để phân tích: Sai câu nào? Tại sao lại sai? Câu này mất bao lâu? Có cách nào giải nhanh hơn không?...
Việc ghi lại lỗi sai được xem là bước then chốt. “Tập hợp các câu bạn hay sai vào một tập hoặc sổ riêng. Trước mỗi buổi làm đề mới, hãy lật qua xem lại các lỗi này để không lặp lại”, thầy Đồng tư vấn.
Giáo viên Trường THPT Mỹ Đức A cũng gợi ý chia việc luyện đề thành 2 phần trên lớp và ở nhà. Trong đó, đề làm ở nhà cần nghiêm túc và có áp lực thời gian cao hơn. Thậm chí, học sinh nên bấm thời gian ít hơn 10 phút so với thi thật để rèn khả năng tập trung trong phòng thi.
Không “sa lầy” câu khó quá 2 phút
Một trong những lỗi phổ biến của học sinh là dành quá nhiều thời gian cho câu khó. Thầy Đồng khuyến cáo: “Trong đề thi, hãy làm câu dễ trước, câu khó sau. Đừng sa lầy vào một câu khó quá 2 phút. Nếu bí, hãy bỏ qua và quay lại sau".
Kỹ năng đọc đề cũng cần được rèn luyện cẩn thận. Học sinh khi đọc đề hãy gạch chân dưới các từ khóa: “không”, “tăng”, “giảm”, “cùng pha”, “ngược pha”... Rất nhiều học sinh giỏi mất điểm vì đọc nhầm “không” thành “có”.
Ngoài ra, việc sử dụng máy tính cầm tay thành thạo sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chú ý các thủ thuật bấm máy trong giải phương trình, số phức trong điện xoay chiều, dùng chức năng Table...
Để duy trì hiệu quả học tập, thầy Đồng gợi ý chu kỳ học hợp lý: 50 phút học, 10 phút nghỉ.
Bên cạnh kiến thức và kỹ năng, yếu tố sức khỏe được thầy Đồng đặc biệt nhấn mạnh.
“Muốn đạt hiệu quả cao dù trong bất kỳ môn nào cũng phải hòa hợp được 3 yếu tố: nền tảng - thực chiến - sức khỏe. Phải có nền tảng tốt thì việc làm đề thực chiến sẽ không bị mất thời gian mà còn làm được song song 2 việc ôn lại kiến thức và luyện tâm lý phòng thi. Để làm được cả 2 điều đó thì tiên quyết phải có sức khỏe", nam giáo viên nhấn mạnh.