Quy chế mới khắc phục tình trạng cào bằng tại cuộc thi khoa học kỹ thuật

Trong 3 ngày (20, 21, 22/3/2026), tại Đại học Phenikaa, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phối hợp với Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội tổ chức Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật (KHKT) cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT) năm học 2025- 2026.

Cuộc thi được tổ chức nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống; tạo cơ hội để học sinh trung học giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học; tăng cường giao lưu giữa các địa phương và hội nhập quốc tế; phù hợp với các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt tại Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Trong bối cảnh mới, cuộc thi tiếp tục gắn với đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, đánh giá kết quả học tập, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; hình thành tác phong khoa học, năng lực nghề nghiệp và tiềm năng khởi nghiệp, hỗ trợ giáo dục hướng nghiệp và phân luồng học.

Năm học 2025-2026, cuộc thi có sự tham gia của 34/34 sở GD&ĐT, lần đầu tiên đạt đủ 100% địa phương. Có 17 đơn vị là trường phổ thông trực thuộc Bộ, đại học, trường đại học, viện tham gia, tăng 10 đơn vị so với năm trước.

Cuộc thi có 242 dự án dự thi của 27 cá nhân, 215 tập thể; trong đó 215 dự án của học sinh THPT và 27 dự án của học sinh THCS, tăng 30 dự án so với Cuộc thi trước. Số học sinh tham gia Cuộc thi là 457 học sinh (405 học sinh THPT và 52 học sinh THCS).

Các dự án dự thi năm nay thuộc 21 lĩnh vực bao gồm: Khoa học xã hội và hành vi, Hóa Sinh, Y Sinh và khoa học Sức khỏe, Kĩ thuật Y Sinh, Sinh học tế bào và phân tử, Hóa học, Sinh học trên máy tính và Sinh –Tin, Khoa học Trái đất và Môi trường, Hệ thống nhúng, Năng lượng: Hóa học, Năng lượng: Vật lí, Kĩ thuật cơ khí, Kĩ thuật môi trường, Khoa học vật liệu, Toán học, Vi Sinh, Vật lí và Thiên văn, Khoa học Thực vật, Rô bốt và máy thông minh, Phần mềm hệ thống, Y học chuyển dịch.

Trong khuôn khổ Cuộc thi, Ban Tổ chức sẽ tổ chức Hội thảo “Giáo 2 dục STEM – Định hướng đào tạo nhân lực từ trường phổ thông”; mở cửa khu vực trưng bày để các tổ chức, cá nhân tham quan; tổ chức hoạt động trải nghiệm Phenikaa Innovation Lab Immersion.

Trước đó, ngày 28/11/2025, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung Quy chế Cuộc thi với nhiều điểm mới.

Thông tư quy định số lượng dự án dự thi cấp quốc gia căn cứ vào tỷ lệ số lượng dự án được dự thi cấp sở GD&ĐT so với tổng số lượng các dự án dự thi của các sở GD&ĐT trên toàn quốc; bảo đảm tương xứng với quy mô, phong trào của từng địa phương, khắc phục tình trạng cào bằng. Đơn vị dự thi có quy mô nhỏ được cử tối đa 3 dự án dự thi cấp quốc gia. Đơn vị có quy mô lớn hơn được đăng ký tối đa 6, 9 hoặc 12 dự án, tùy theo tỷ lệ dự án tham dự cuộc thi ở cấp đơn vị.

Đối với trường phổ thông trực thuộc Bộ và cơ quan ngang Bộ, đại học, trường đại học, viện, học viện, mỗi đơn vị được đăng ký tối đa 3 dự án, tăng 1 dự án so với quy định trước đó. Đơn vị có dự án đạt giải Tư trở lên tại cuộc thi quốc tế trong năm liền kề được cử thêm 1 dự án dự thi. Đối với các sở GD&ĐT sau sáp nhập, số lượng dự án tối đa bằng tổng số dự án của các đơn vị trước khi sáp nhập.

Cuộc thi nghiên cứu KHKT cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT được Bộ GD&ĐT tổ chức lần đầu vào năm 2013. Qua 14 năm, cuộc thi đã thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong trường phổ thông; góp phần đổi mới phương pháp dạy học; định hướng học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tiếp cận với thế giới khoa học, phù hợp với định hướng Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.