Gửi bình luận
Học sinh THPT Ninh Bình chủ động “tự học thông minh” trong mùa thi, tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng học tập và nhóm học online để tự thiết kế cách học, giảm phụ thuộc vào thầy cô.
Không còn cặm cụi học thuộc hàng chồng tài liệu đến khuya, nhiều học sinh THPT ở Ninh Bình đang chuyển sang cách học mới: Học ít hơn nhưng hiệu quả hơn. AI, ứng dụng học tập và các nhóm học online trở thành “trợ lý học tập” giúp các em chủ động cá nhân hóa lộ trình ôn thi, thay đổi tư duy từ “học nhiều” sang “học thông minh”.
Những ngày cuối tháng 5, khi Kỳ thi tốt nghiệp THPT đang đến gần, quán cà phê yên tĩnh gần Trường THPT Tống Văn Trân (xã Ý Yên) trở thành “phòng học mở” của nhiều học sinh lớp 12. Nhưng thay vì mỗi người một chồng sách dày cộp, nhiều em chỉ mang theo máy tính bảng, tai nghe và vài tờ ghi chú ngắn.
Ngồi trước màn hình laptop, Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 12A1, vừa làm đề toán vừa trao đổi với chatbot AI để kiểm tra lỗi sai. Em cho biết, năm nay cách học của mình khác hẳn so với trước đây.
“Trước em học kiểu cày thật nhiều đề, học tới khuya nhưng hiệu quả không cao. Giờ em dùng AI để phân tích điểm yếu, ứng dụng học tập để quản lý thời gian và học theo từng chuyên đề nhỏ. Em thấy đỡ áp lực hơn nhiều”, Minh Anh nói.
Không chỉ Minh Anh, nhiều học sinh THPT tại Ninh Bình đang hình thành xu hướng “tự học thông minh”, chủ động thiết kế phương pháp học phù hợp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thầy cô hay học thêm dày đặc.
Nếu vài năm trước, việc học online chủ yếu dừng ở xem video bài giảng, thì nay học sinh đã biết khai thác công nghệ sâu hơn để cá nhân hóa việc học.
Tại Trường THPT Mỹ Tho (xã Phong Doanh), nhóm học sinh lớp 12A3 duy trì nhóm học trực tuyến trên nền tảng Discord suốt nhiều tháng qua. Mỗi tối, các thành viên cùng giải đề, chia sẻ tài liệu, chữa lỗi sai và phân công người tổng hợp kiến thức.
Điều đặc biệt, AI được sử dụng như “trợ giảng” hỗ trợ mọi khâu từ tóm tắt bài học, tạo sơ đồ tư duy, đặt câu hỏi phản biện đến xây dựng đề ôn tập theo năng lực từng người.
Em Trần Đức Mạnh - học sinh lớp 12A3, cho biết em dùng AI để kiểm tra khả năng lập luận trong môn Ngữ văn. “Em nhập dàn ý hoặc đoạn văn rồi hỏi AI xem phần nào còn thiếu luận điểm, diễn đạt chưa logic. Nó giúp em nhìn ra lỗi nhanh hơn”, Mạnh chia sẻ.
Ở môn Tiếng Anh, nhiều học sinh tận dụng các ứng dụng luyện phát âm, chatbot giao tiếp hoặc hệ thống học từ vựng bằng trí tuệ nhân tạo. Với môn Lịch sử hay Địa lí, các em dùng flashcard điện tử và sơ đồ hóa dữ liệu thay cho cách học thuộc truyền thống.
Theo nhiều giáo viên, điều đáng chú ý không nằm ở việc học sinh dùng công nghệ gì, mà ở sự thay đổi tư duy học tập. Thay vì học dàn trải, các em bắt đầu biết phân tích năng lực bản thân, xác định mục tiêu điểm số, lựa chọn nội dung trọng tâm và tối ưu thời gian học.
Cô Đào Thị Diệu Linh - giáo viên Ngữ văn, Trường THPT Lý Nhân Tông (xã Tân Minh), nhận xét: “Học sinh hiện nay tiếp cận công nghệ rất nhanh. Nhiều em biết dùng AI để lên kế hoạch học tập, tự tạo đề kiểm tra hoặc hệ thống hóa kiến thức. Điều này cho thấy các em đang chuyển từ học thụ động sang học chủ động”.
Tuy nhiên, cô Linh cũng cho rằng AI chỉ thực sự hữu ích khi học sinh có khả năng chọn lọc thông tin. “Nếu lạm dụng hoặc sao chép máy móc thì rất nguy hiểm. Vai trò của giáo viên bây giờ không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn hướng dẫn học sinh cách học, kiểm chứng thông tin và tư duy phản biện”, cô nói.
Áp lực thi cử từng khiến nhiều học sinh lao vào guồng học thêm dày đặc. Nhưng hiện nay, không ít em lựa chọn cách cân bằng hơn.
Em Nguyễn Hoàng Nghĩa - học sinh Trường THPT Lý Nhân Tông, cho biết em từng tham gia gần như kín lịch học thêm mỗi tuần. Tuy nhiên, càng học nhiều em càng mệt mỏi và khó tập trung.
“Từ đầu năm lớp 12, em giảm bớt lớp học thêm, dành thời gian tự học có kế hoạch hơn. Em dùng ứng dụng quản lý thời gian theo phương pháp Pomodoro, chia nhỏ mục tiêu mỗi ngày nên thấy hiệu quả hơn trước”, Nghĩa chia sẻ.
Không chỉ học sinh khá giỏi, nhiều em học lực trung bình cũng tìm được động lực nhờ cách học mới.
Tại Trường THPT Lý Nhân Tông, một nhóm học sinh lớp 12 lập kênh TikTok riêng để chia sẻ mẹo ghi nhớ kiến thức, tóm tắt bài học ngắn dưới dạng video. Việc “học để chia sẻ” giúp các em chủ động tìm hiểu bài kỹ hơn và duy trì cảm hứng học tập.
Theo các giáo viên, xu hướng học thông minh còn giúp học sinh giảm áp lực tâm lý trong mùa thi.
Cô Nguyễn Thị Khánh Ly - giáo viên Toán tại Trường THPT Mỹ Tho, cho rằng trước đây, nhiều học sinh có tâm lý “học càng nhiều càng tốt”, dẫn đến quá tải.
“Bây giờ, các em biết chọn lọc kiến thức, học theo dạng bài trọng tâm và chủ động tìm công cụ hỗ trợ. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và giữ tinh thần ổn định hơn”, cô Ly nhận xét.
Tuy nhiên, cô cũng lưu ý rằng học thông minh không đồng nghĩa với học qua loa hay phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ.
“AI không thể thay thế quá trình tư duy của học sinh. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn cốt lõi vẫn là sự tự giác và khả năng tự học”, cô Ly nhấn mạnh.
Nhiều phụ huynh tại Ninh Bình cũng bắt đầu thay đổi quan điểm về việc học của con. Thay vì ép học kín lịch, họ quan tâm hơn đến hiệu quả và sức khỏe tinh thần.
Chị Nguyễn Thị Lan, phụ huynh học sinh lớp 12 ở xã Ý Yên, cho biết: “Trước tôi nghĩ phải học thêm nhiều mới yên tâm. Nhưng giờ thấy con tự lên kế hoạch học, biết tìm tài liệu và chủ động hỏi giáo viên khi cần thì tôi cũng bớt áp lực”.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc học không còn bó hẹp trong lớp học truyền thống. Chỉ với một chiếc điện thoại hoặc máy tính có kết nối Internet, học sinh có thể tiếp cận nhiều nguồn học liệu và tự xây dựng cách học phù hợp với bản thân.
Thực tế cho thấy học sinh ngày càng chủ động hơn trong việc tự học và thích nghi với môi trường số. Từ “học nhiều” sang “học thông minh”, nhiều em đang từng bước hình thành kỹ năng tự học, yếu tố quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
Theo các giáo viên THPT tại Ninh Bình, xu hướng “tự học thông minh” đang ngày càng phổ biến ở học sinh cuối cấp. Thay vì học dàn trải, nhiều em biết tận dụng AI, ứng dụng quản lý thời gian, flashcard điện tử và nhóm học online để cá nhân hóa việc ôn tập. Các công cụ số giúp học sinh tiết kiệm thời gian, xác định điểm yếu và giảm áp lực trong mùa thi.
