Gửi bình luận
Liên kết nhà trường - doanh nghiệp mở ra cơ hội học nghề, việc làm cho người học, nhất là nhóm yếu thế, nhưng vẫn cần cơ chế hỗ trợ phù hợp.
Trường Trung cấp nghề Thanh, Thiếu niên khuyết tật, đặc biệt khó khăn Thanh Hóa là cơ sở giáo dục nghề nghiệp đặc thù, có nhiệm vụ tiếp nhận, đào tạo nghề miễn phí cho học sinh là người khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, học sinh người dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa trên địa bàn tỉnh.
Theo ông Trương Ngọc Tiến, Hiệu trưởng nhà trường, với nhóm người học này, đào tạo nghề không chỉ là trang bị kiến thức, kỹ năng mà còn là cầu nối giúp các em học chữ, học nghề, rèn luyện nhân cách, tạo dựng sinh kế bền vững, từng bước tự lập và hòa nhập cộng đồng.
Xác định đào tạo phải gắn với việc làm và khởi sự doanh nghiệp, nhà trường đã chủ động hợp tác với một số doanh nghiệp tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh như: KCN Tây Bắc Ga, KCN Hoằng Long, KCN Lễ Môn...
Mô hình hợp tác được triển khai theo hướng tăng cường trải nghiệm thực tế, trong đó học sinh được kiến tập, thực tập tại nhà máy, xí nghiệp, có cơ hội rèn luyện tay nghề và tiếp cận môi trường sản xuất thực tế.
Cùng với đó, doanh nghiệp tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo. Sự tham gia của các chuyên gia, kỹ sư giúp chương trình ngày càng sát với thực tiễn sản xuất và nhu cầu tuyển dụng. Nhà trường tổ chức đào tạo theo hướng 30% lý thuyết, 70% thực hành, qua đó tăng thời lượng rèn luyện kỹ năng nghề cho người học.
Từ sự gắn kết này, học sinh có cơ hội tiếp cận máy móc, thiết bị hiện đại, hình thành tay nghề và tác phong công nghiệp, đồng thời tăng khả năng tìm được việc làm sau khi hoàn thành khóa học.
Không chỉ người học được hưởng lợi, nhà trường cũng có thêm điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo. Đội ngũ cán bộ, giáo viên được tiếp cận thực tế sản xuất, tìm hiểu trang thiết bị tại doanh nghiệp để xây dựng các đề án thiết bị dạy nghề tự làm, góp phần khắc phục tình trạng thiếu hoặc chưa đồng bộ về thiết bị đào tạo.
Theo ông Trương Ngọc Tiến, sự hợp tác này vừa góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, vừa giúp nhà trường đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, qua đó thu hút người học và tạo thêm cơ hội việc làm cho học sinh sau đào tạo.
Thực tế triển khai cho thấy, để mô hình nhà trường - doanh nghiệp phát huy hiệu quả, nhất là trong đào tạo nghề cho người học yếu thế, vẫn còn không ít điểm nghẽn cần được tháo gỡ.
Tại Trường Cao đẳng Vĩnh Long, hợp tác với doanh nghiệp, hợp tác xã cũng được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và gắn đào tạo với thị trường lao động.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, Phó Hiệu trưởng nhà trường, khó khăn hiện nay là quy mô và năng lực của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn còn hạn chế. Nhu cầu tuyển dụng chưa ổn định; một số doanh nghiệp chưa có điều kiện bố trí cán bộ hướng dẫn thực tập. Phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp đôi khi mới dừng ở từng hoạt động riêng lẻ, chưa hình thành được chuỗi liên kết lâu dài. Đối với người học vùng khó, chi phí đi lại, ăn ở khi thực tập tại doanh nghiệp cũng là một trở ngại.
Bà Nguyễn Thị Mỹ Linh cho rằng cần hình thành cơ chế liên kết ba bên “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp/Hợp tác xã”. Trong đó, địa phương có chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập và tuyển dụng; đồng thời hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo lại; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập và tuyển dụng. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ người học thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có thu nhập thấp trong quá trình học nghề và thực tập.
Nhà trường cũng mong muốn xây dựng cơ sở dữ liệu chung về nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, hợp tác xã; từ đó, chuyển từ đào tạo theo khả năng của nhà trường sang đào tạo ngày càng sát hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và hợp tác xã tại địa phương. Triển khai ký kết các thỏa thuận hợp tác lâu dài giữa nhà trường - doanh nghiệp/hợp tác xã trong việc thực hành, thực tập của học sinh, sinh viên cũng như tuyển dụng.
Tại Trường Trung cấp nghề Thanh, Thiếu niên khuyết tật, đặc biệt khó khăn Thanh Hóa, số doanh nghiệp có khả năng bố trí công việc phù hợp với từng dạng khuyết tật của học sinh chưa nhiều. Điều kiện đi lại, sức khỏe và khả năng thích nghi với môi trường làm việc của một bộ phận học sinh còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tham gia thực tập và làm việc tại doanh nghiệp.
Một khó khăn khác là việc mời chuyên gia, kỹ sư giỏi từ doanh nghiệp đến thỉnh giảng tại trường còn vướng các quy định về bằng cấp, chế độ và chính sách đãi ngộ.
Từ thực tế này, ông Trương Ngọc Tiến đề xuất tiếp tục có cơ chế kết nối thường xuyên giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp; đồng thời có chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận học sinh thuộc nhóm yếu thế vào thực tập và làm việc.
Theo ông, mối quan hệ “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp - người học” cần được xây dựng theo hướng doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định nhu cầu nhân lực, góp ý chương trình đào tạo, hướng dẫn học sinh thực hành, thực tập và tuyển dụng sau đào tạo. Cùng với đó, nhà trường cần được hỗ trợ trang thiết bị đào tạo phù hợp với từng nghề và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, nhà trường có thể chủ động điều chỉnh chương trình, kỹ năng và thiết bị theo yêu cầu thực tế; còn người học có thêm cơ hội được rèn nghề, tiếp cận việc làm. Với nhóm học sinh yếu thế, sự liên kết này càng có ý nghĩa, bởi một khóa học nghề chỉ thực sự phát huy giá trị khi giúp người học có khả năng tạo dựng sinh kế, tự lập và hòa nhập cộng đồng.
