Nhiều cán bộ quản lý trường học ở Nghệ An thay đổi vị trí công tác sau sáp nhập, nhưng sự sẻ chia, trách nhiệm, tâm huyết với nghề giáo không đổi.

Sau quá trình sắp xếp, sáp nhập trường học, nhiều hiệu trưởng, hiệu phó ở Nghệ An được bố trí sang vị trí công tác mới. Không ít cán bộ quản lý chủ động xin trở lại làm giáo viên hoặc nhận nhiệm vụ ở vị trí thấp hơn. Đằng sau những lựa chọn ấy là sự sẻ chia, trách nhiệm và tâm huyết với nghề giáo.
Sau gần 20 năm làm công tác quản lý, năm học 2026-2027, thầy giáo Trần Đức Quỳ trở lại giảng dạy với vai trò tổ trưởng chuyên môn khối tiểu học tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nhôn Mai (xã Nhôn Mai, Nghệ An).
Trước đó, thầy Quỳ là Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Nhôn Mai. Cách đây hơn 30 năm, sau khi tốt nghiệp sư phạm, thầy từ miền xuôi lên vùng cao Nghệ An nhận công tác. Khi ấy, Nhôn Mai là địa bàn đặc biệt khó khăn, với những “cái không” như không điện, không đường, không sóng điện thoại; trường lớp chủ yếu là những phòng học tranh tre, nứa lá.
Từ trung tâm huyện Tương Dương cũ, muốn vào Nhôn Mai phải đi thuyền suốt một ngày, ngược dòng Nậm Nơn lên tận đầu nguồn. Người thầy trẻ bắt đầu hành trình cắm bản, bám trường, bám lớp trong điều kiện thiếu thốn.

Tình cảm của đồng bào và sự yêu thương dành cho học trò đã giữ chân thầy ở lại. Sau nhiều năm trực tiếp giảng dạy, thầy được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng trường tiểu học.
Có thời gian, do địa phương thiếu cán bộ quản lý bậc mầm non, thầy được đề nghị chuyển sang làm Hiệu trưởng Trường Mầm non Nhôn Mai. Am hiểu địa bàn, tâm huyết với giáo dục và yêu trẻ, thầy nhận nhiệm vụ mới. Hoàn thành công việc ở bậc mầm non, khi có cán bộ thay thế, thầy trở lại trường tiểu học làm Phó Hiệu trưởng.
Đến khi Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nhôn Mai được thành lập theo mô hình mới, thầy Quỳ tiếp tục thay đổi vị trí công tác, trở về với chuyên môn.
“Bản thân tôi không thấy băn khoăn hay vướng mắc gì, mà vui vẻ với sự sắp xếp này, vì trở về với đúng nghề của mình. Tôi học sư phạm, thì nghề của mình là làm giáo viên. Dù với vị trí nào, được dạy học là niềm vui, hạnh phúc của người thầy”, thầy Quỳ chia sẻ.
Theo thầy Quỳ, mô hình trường mới có quy mô lớn hơn, đòi hỏi cao hơn về năng lực quản lý. Vì vậy, những vị trí này nên được giao cho đội ngũ trẻ, năng động, có tư duy và năng lực quản trị phù hợp.
Hiện thầy đảm nhiệm vai trò tổ trưởng chuyên môn, phụ trách khối tiểu học. Do địa bàn rộng, nhà trường vẫn duy trì các điểm lẻ cho học sinh lớp 1, 2 tại Huồi Cọ, Phá Kháo, Piêng Cọc...
Ngoài giảng dạy, thầy hỗ trợ Ban Giám hiệu tổ chức chuyên môn, triển khai kế hoạch năm học, góp phần bảo đảm hoạt động giáo dục tại các điểm trường. Với thầy, thay đổi vị trí không đồng nghĩa với giảm trách nhiệm. Kinh nghiệm nhiều năm quản lý sẽ tiếp tục được sử dụng để hỗ trợ đồng nghiệp và nâng cao chất lượng chuyên môn.
Trước thềm năm học mới, cô giáo Đoàn Thị Ngọc Mai, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Nghi Tân (phường Cửa Lò), viết đơn tự nguyện trở lại giảng dạy.

Sau 17 năm gắn bó với nghề, trong đó có 3 năm làm công tác quản lý, cô Mai cho biết mình khá nhẹ nhàng khi trở lại với công việc của một giáo viên. Từng đạt nhiều thành tích trong giảng dạy nên cô không gặp khó khăn khi trở lại chuyên môn. Theo phương án sắp xếp mạng lưới trường lớp của phường Cửa Lò, 3 trường Mầm non Nghi Tân, Nghi Thủy và Thu Thủy được sáp nhập thành Trường Mầm non Tân Thủy. Sau sáp nhập, mỗi trường chỉ bố trí một hiệu trưởng và ba phó hiệu trưởng. Việc tinh gọn đội ngũ quản lý vì thế trở thành yêu cầu tất yếu.
Cô Mai chia sẻ, việc chủ động xin trở lại làm giáo viên không xuất phát từ việc không đủ năng lực quản lý mà mong muốn góp phần để quá trình sắp xếp nhân sự thuận lợi hơn.
Bên cạnh đó, hoàn cảnh gia đình cũng là một lý do quan trọng. Một mình nuôi hai con, trong đó con đầu đang học lớp 9 và bị chậm phát triển trí tuệ, con thứ hai mới 19 tháng tuổi, cô còn chăm sóc mẹ chồng tuổi cao, không thể tự đi lại. Chồng cô, một quân nhân, qua đời đột ngột khi cô đang mang thai người con thứ hai được 4 tháng. Sau khi trở lại làm giáo viên, cô mong muốn có thêm thời gian trở về chăm sóc các con và gia đình.
Việc sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý diễn ra trong bối cảnh Nghệ An thực hiện đề án sắp xếp mạng lưới trường học. Sau khi sắp xếp 647 trường, toàn tỉnh dự kiến có hơn 1.000 cán bộ quản lý, gồm hiệu trưởng và phó hiệu trưởng thay đổi vị trí công tác.
Cô Dương Thị Hoa nguyên là Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Lâm, hiện được bổ nhiệm làm Phó hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nghi Lộc 5 (xã Nghi Lâm, Nghệ An).

Cô chia sẻ, thay đổi vị trí công tác ở trường “cũ mà mới” nếu không có tâm trạng bâng khuâng là không đúng. Nhưng cô Hoa xác định sư phạm là nghề nghiệp cả đời. Từng là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh và giáo viên cốt cán chuyên môn, cô tự tin có thể thích nghi với nhiều vị trí. “Không làm hiệu trưởng nữa, mình làm hiệu phó hay là giáo viên văn thì tôi cũng vui vẻ và tự tin là làm được. Vì nghề nghiệp của mình là dạy học”, cô chia sẻ.
Ở vị trí Phó Hiệu trưởng của một trường THCS và THPT sau sáp nhập, cô Hoa cũng nhìn nhận nhiều vấn đề mới phát sinh. Trước đây, với cùng quy mô học sinh, trường lớp và đội ngũ giáo viên, Trường THCS Nghi Lâm là một đơn vị sự nghiệp độc lập, có đầy đủ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng để quản lý hoạt động chung và chuyên môn cấp THCS.
Sau sáp nhập, khối lượng công việc vẫn lớn nhưng nhân sự quản lý được tinh gọn. Điều cô lo lắng nhất là tại phân hiệu do mình phụ trách, một phó hiệu trưởng có thể phải quán xuyến rất nhiều công việc, trong khi trước đây có cả hiệu trưởng và phó hiệu trưởng cùng chia sẻ.
Cô dự kiến đề xuất với hiệu trưởng phân chia công việc cho nhiều giáo viên cùng tham gia, tránh tình trạng một phó hiệu trưởng phải xử lý tất cả mọi việc, kể cả những phần việc nhỏ nhặt.
Tại phân hiệu, một số giáo viên có thể được giao hỗ trợ những mảng chuyên biệt như lập thời khóa biểu, công tác phổ cập giáo dục và quản lý phần mềm, bảo đảm chất lượng giáo dục và nền nếp, chăm sóc cảnh quan, an ninh trường học.

Theo cô Hoa, để phương án này thực sự hiệu quả, nhà trường cần có đủ giáo viên theo định biên. Hiện trường vẫn thiếu khoảng 10 giáo viên so với định mức. Cô cũng đề xuất có cơ chế giảm tiết dạy cho những giáo viên được giao nhiệm vụ hỗ trợ quản lý, giúp họ có đủ thời gian hoàn thành công việc.
Bên cạnh những áp lực, cô Hoa nhìn nhận việc sáp nhập cũng mở ra cơ hội. Giáo viên THCS được làm việc trong một môi trường rộng hơn, chuyên nghiệp hơn; có điều kiện giao lưu, học hỏi với giáo viên THPT để nâng cao năng lực chuyên môn.
Tuy nhiên, cô cho rằng bậc THCS vẫn có những đặc thù riêng về đối tượng học sinh và mục tiêu giáo dục. Học sinh THCS đang ở giai đoạn hình thành nhân cách, trong khi học sinh THPT bắt đầu có định hướng nghề nghiệp rõ hơn. Vì vậy, dù cùng một trường, giáo viên THCS vẫn cần được duy trì những sinh hoạt chuyên môn phù hợp với đặc thù cấp học.
Cô cũng mong muốn nhà trường tăng cường phối hợp với các trường THCS trong và ngoài xã để giáo viên có cơ hội trao đổi chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm; đồng thời tạo môi trường giao lưu, cọ xát cho học sinh, nhất là học sinh lớp 9 chuẩn bị các kỳ thi quan trọng.
Dù trở lại bục giảng hay đảm nhiệm vai trò quản lý mới, các cán bộ nhà giáo ở Nghệ An đều chung quan điểm, vị trí công tác có thể thay đổi, nhưng trách nhiệm với nghề và học trò vẫn được đặt lên hàng đầu.