Thành phố Cần Thơ đang triển khai đợt sắp xếp, tinh gọn hệ thống giáo dục công lập với quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu đổi mới quản trị ngành giáo dục.

Quá trình sắp xếp không chỉ hướng đến giảm đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực mà còn đặt mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh, ổn định đội ngũ nhà giáo và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành trong giai đoạn mới.
Tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, cơ sở vật chất và ngân sách
Thực hiện chủ trương của Trung ương và thành phố về sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ đang triển khai đồng bộ việc tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập. Đây là cuộc sắp xếp có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, tác động đến toàn bộ hệ thống từ mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ, việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở rà soát quy mô trường lớp, dân số, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu đổi mới quản trị ngành. Mục tiêu là giảm đầu mối quản lý, khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, tập trung đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và nâng cao hiệu quả điều hành.
Đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, thành phố tổ chức lại từ 30 đơn vị còn 14 trung tâm trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo. Ở cấp cơ sở, nhiều địa phương xây dựng phương án giảm mạnh đầu mối quản lý nhưng vẫn duy trì các điểm trường phục vụ học sinh. Trong đó, xã Đại Hải giảm từ 10 trường còn 6 trường, phường Ngã Bảy giảm từ 11 trường còn 6 trường.
Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi của việc sắp xếp là tái cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục; đồng thời tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, cơ sở vật chất và ngân sách để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tổ chức lại các cơ sở giáo dục được thực hiện trên nguyên tắc ưu tiên những trường có vị trí địa lý gần nhau, thuận lợi cho công tác quản lý nhưng không làm ảnh hưởng đến việc học tập và đi lại của học sinh.
Theo ông Trương Cảnh Tuyên, việc sắp xếp không đơn thuần là giảm số lượng đơn vị mà hướng đến xây dựng các cơ sở giáo dục có quy mô phù hợp, đủ điều kiện triển khai hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục STEM, dạy học hai buổi/ngày và các hoạt động phát triển toàn diện cho học sinh.
Bà Trần Thị Huyền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ cho biết, quá trình triển khai luôn đặt quyền lợi của học sinh, phụ huynh và đội ngũ nhà giáo lên hàng đầu. Các phương án đều được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp điều kiện thực tế từng địa phương, đồng thời gắn với mục tiêu cải cách hành chính và chuyển đổi số trong toàn ngành. Bên cạnh sắp xếp trường lớp, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố đang rà soát thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình giải quyết hồ sơ, phấn đấu giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong năm 2026 so với năm 2024.
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
Theo phương án được UBND thành phố phê duyệt, sau sắp xếp, hệ thống giáo dục công lập của Cần Thơ giảm từ 1.156 cơ sở xuống còn 406 cơ sở, tương đương giảm 750 đầu mối quản lý. Trong đó, bậc tiểu học giảm nhiều nhất với 379 cơ sở, tiếp đến là bậc mầm non giảm 226 cơ sở. Lãnh đạo thành phố khẳng định, việc sáp nhập chủ yếu diễn ra ở cấp độ quản lý hành chính. Các điểm trường hiện hữu cơ bản được giữ nguyên để học sinh tiếp tục học tập tại nơi quen thuộc, không phát sinh khó khăn trong việc đi lại hay tiếp cận dịch vụ giáo dục.
Một trong những vấn đề được quan tâm là phương án bố trí đội ngũ cán bộ quản lý sau sắp xếp. Theo tính toán, thành phố sẽ dôi dư khoảng 750 hiệu trưởng và 330 phó hiệu trưởng. Để giải quyết vấn đề này, thành phố xây dựng lộ trình cụ thể, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và quyền lợi của đội ngũ cán bộ quản lý.
Những trường hợp thôi giữ chức vụ hoặc được bố trí vị trí mới có mức phụ cấp thấp hơn sẽ được bảo lưu chế độ theo quy định. Các cán bộ quản lý có đủ điều kiện chuyên môn có thể được bố trí làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã hoặc chuyển sang làm giáo viên. Một số trường hợp khác được xem xét bố trí vào các vị trí nhân sự hỗ trợ giáo dục như, văn thư, thư viện, giáo vụ, thiết bị - thí nghiệm, công nghệ thông tin hoặc tư vấn học sinh.
Đội ngũ giáo viên được giữ nguyên hiện trạng. Thành phố chủ trương tiếp nhận toàn bộ giáo viên tại các đơn vị được sáp nhập; những giáo viên chưa đủ định mức giờ dạy sẽ được bố trí linh hoạt giữa trường chính, phân hiệu và các điểm trường để bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực.
Tại cơ sở, chủ trương sắp xếp nhận được sự đồng thuận của nhiều cán bộ quản lý và giáo viên. Cô Bùi Thị Ngọc Tím, Hiệu trưởng Trường Mẫu giáo Đại Hải cho biết, sau khi tiếp nhận Trường Mẫu giáo Sơn Ca dưới hình thức phân hiệu, nhà trường có điều kiện mở rộng quy mô, tăng số lớp và phát huy hiệu quả đội ngũ giáo viên. Việc duy trì phân hiệu cũng giúp phụ huynh thuận lợi đưa đón trẻ, không làm thay đổi khoảng cách đi lại. Còn tại Trường Tiểu học Ba Trinh 1 (xã Đại Hải), thầy Lâm Oanh Liệt, Phó Hiệu trưởng nhà trường nhận định, việc sáp nhập các trường tiểu học trên địa bàn tạo điều kiện để đội ngũ giáo viên tăng cường trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao chất lượng giảng dạy, trong khi học sinh vẫn được học tập ổn định tại các điểm trường hiện hữu.
Bà Trần Thị Huyền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ cho biết thêm, song song với việc tinh gọn mạng lưới giáo dục, ngành còn tham mưu lãnh đạo thành phố thực hiện chủ trương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh theo lộ trình đến năm 2030. Theo số liệu tổng hợp tạm tính, toàn thành phố có khoảng 590.000 học sinh phổ thông, tổng nhu cầu kinh phí hỗ trợ sách giáo khoa giai đoạn 2026 - 2030 ước khoảng 210 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, việc sắp xếp cơ cấu, số lượng cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục sẽ hoàn thành trước ngày 30/9/2026. Thành phố kỳ vọng với sự chuẩn bị đồng bộ về tổ chức, nhân sự và cơ sở vật chất, việc tinh gọn mạng lưới giáo dục sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ về chất lượng dạy và học, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.