Gửi bình luận
Tỉnh Sơn La đẩy mạnh triển khai giáo dục STEM/STEAM linh hoạt tại tất cả các cấp học, để khơi dậy tư duy sáng tạo, ứng dụng thực tiễn cho học sinh.
Xây dựng lộ trình rõ ràng trong giáo dục STEM
Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng phát triển chung của cả nước, Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La đã xác định việc triển khai rộng rãi giáo dục STEM/STEAM là một trong những giải pháp then chốt, góp phần đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, trang bị cho thế hệ học sinh vùng cao những năng lực cần thiết trong kỷ nguyên số. Từ những bước đi ban đầu đến nay, giáo dục STEM/STEAM đã dần đi vào chiều sâu tại các trường học trên địa bàn tỉnh, tạo ra sự thay đổi tích cực trong phương pháp dạy và học, khơi dậy tiềm năng sáng tạo và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn của mỗi học sinh.
Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La đã xây dựng lộ trình cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, từng cấp học. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức về khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học, mà trọng tâm là hình thành và phát triển cho học sinh các năng lực cốt lõi như: Tư duy logic, tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác và giao tiếp. Đặc biệt, giáo dục STEM/STEAM giúp học sinh biết liên hệ kiến thức trong sách vở với cuộc sống thực tiễn. Từ đó nâng cao hứng thú học tập và tự tin khi đối mặt với những thử thách mới.
Bên cạnh đó, chủ trương của tỉnh Sơn La là triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng trường, đặc biệt là các trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc, các cơ sở giáo dục, trường học được khuyến khích xây dựng các hình thức tổ chức linh hoạt gồm: Lồng ghép vào các môn học chính khóa, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ, ngày hội STEM, các cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng. Chính sự linh hoạt này đã giúp giáo dục STEM/STEAM vượt qua những rào cản về cơ sở vật chất, đến gần hơn với các học sinh trên địa bàn tỉnh.
Em Vì Thị Hồng, học sinh Trường Tiểu học – THCS xã Phiêng Cằm cho biết: "Học STEM/STEAM em thấy rất thật thú vị. Chúng em được tự tay làm thí nghiệm, cùng nhau suy nghĩ và giải quyết bài toán. Không chỉ học trên sách vở, mà còn hiểu rõ hơn tại sao mọi thứ lại như vậy. Em và bạn trong lớp rất thích những giờ học này”.
Từ chính khóa đến trải nghiệm
Tại các trường mầm non, giáo dục STEM/STEAM được tiếp cận một cách tự nhiên thông qua các trò chơi, hoạt động khám phá xung quanh, giúp trẻ hình thành những nhận thức ban đầu về thế giới xung quanh một cách trực quan và sinh động. Với cấp tiểu học, giáo viên lồng ghép nội dung STEM/STEAM vào các môn học tự nhiên và xã hội, tạo điều kiện cho học sinh thực hiện các thí nghiệm đơn giản, quan sát, đặt câu hỏi và tự tìm câu trả lời.
Tại cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, giáo dục STEM/STEAM được triển khai đa dạng hơn: từ các bài học tích hợp trong môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Toán học và Nghệ thuật, đến các dự án học tập theo nhóm, các chuyên đề thực hành và câu lạc bộ sáng tạo. Nhiều trường đã tổ chức thành công các Ngày hội STEM, nơi học sinh tự tin giới thiệu những sản phẩm, mô hình do chính tay mình làm ra. Đó có thể là những giải pháp đơn giản giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày, hay những mô hình ứng dụng công nghệ sơ cấp, nhưng đều thể hiện rõ tư duy sáng tạo và tinh thần tự học, tự nghiên cứu.
Ông Nguyễn Hữu Dũng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học - THCS xã Chiềng Sung nhận xét: “Việc áp dụng STEM/STEAM vào giảng dạy thực sự mang lại những thay đổi tích cực rõ rệt. Học sinh trở nên hứng thú hơn, chủ động đặt câu hỏi, tự tay thực hiện thí nghiệm và tìm ra giải pháp thay vì chỉ nghe lý thuyết. Các em biết liên hệ kiến thức với cuộc sống, rèn luyện tư duy logic và tinh thần hợp tác. Dù còn có những khó khăn ban đầu về thiết bị và thời gian, nhưng với sự hỗ trợ của Sở GD&ĐT, tôi tin rằng đây chính là hướng đi đúng, giúp các em phát triển toàn diện hơn".
Đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt
Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La cho biết: Để giáo dục STEM/STEAM thực sự đi vào chiều sâu, Sở luôn xác định công tác bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Sở đã tổ chức nhiều khóa tập huấn, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm, giúp giáo viên nắm vững phương pháp thiết kế bài học, tổ chức hoạt động, hướng dẫn học sinh thực hiện dự án STEM/STEAM. Các chương trình bồi dưỡng được xây dựng phù hợp với từng cấp học, kết hợp giữa lý luận và thực hành, tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ các tỉnh bạn và từ các trường tiên tiến trong tỉnh.
Theo ông Nguyễn Văn Chiến, thực hiện dự án STEM/STEAM các trường học cũng khuyến khích giáo viên tự học, tự nâng cao năng lực thông qua các nguồn tài nguyên mở trên internet, các khóa học trực tuyến và mạng lưới kết nối chuyên môn. Nhiều tổ chuyên môn đã chủ động nghiên cứu, xây dựng ngân hàng bài học, tài liệu hướng dẫn thực hành phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị, tạo sự chủ động và sáng tạo trong triển khai.
Sau một thời gian triển khai, giáo dục STEM/STEAM tại Sơn La đã cho thấy những kết quả đáng ghi nhận. Hứng thú học tập của học sinh ngày càng tăng cao, nhiều em tự tin hơn, dám nghĩ, dám nói, dám thử nghiệm và chia sẻ ý tưởng. Tư duy hệ thống, khả năng hợp tác và giải quyết vấn đề có những thay đổi rõ rệt.
Thời gian tới, tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai giáo dục STEM/STEAM một cách đồng bộ và hiệu quả hơn như: Đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; xây dựng các mô hình điểm để nhân rộng, kết nối với các trường đại học, doanh nghiệp để có thêm nguồn lực và chuyên môn hỗ trợ. Mục tiêu là đến năm 2030, giáo dục STEM/STEAM thực sự trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động giáo dục của tất cả các trường học trên địa bàn tỉnh, góp phần đào tạo ra những thế hệ con người Sơn La có đủ kiến thức, năng lực và phẩm chất, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh trong tương lai.
