Gửi bình luận
Không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho chuyển đổi số và phát triển hạ tầng đo lường quốc gia, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường còn hướng tới đổi mới phương thức quản lý, phân cấp rõ thẩm quyền và cắt giảm, đơn giản hóa 8 thủ tục hành chính, qua đó tháo gỡ những bất cập sau gần 15 năm thực thi Luật.
Sau gần 15 năm thi hành, Luật Đo lường năm 2011 đã bộc lộ một số hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.
Thông tin về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, TS. Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, những hạn chế hiện nay tập trung vào 3 nhóm vấn đề: (1) Luật chưa có khuôn khổ đầy đủ cho chuyển đổi số và quản lý theo mức độ rủi ro; (2) Định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường chưa đủ rõ, cơ chế huy động nguồn lực từ doanh nghiệp còn hạn chế; (3) Một số thủ tục hành chính và quy định về phân cấp chưa đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, cũng như tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo TS. Trần Hậu Ngọc, nội dung sửa đổi, bổ sung lần này tập trung vào 3 trụ cột chính, trong đó trọng tâm là chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý hoạt động đo lường.
Cụ thể, dự thảo bổ sung các quy định về nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung, kết quả đo lường số hóa và việc quản lý, khai thác dữ liệu trên môi trường số. Chứng thư điện tử được công nhận có giá trị pháp lý như văn bản giấy; đồng thời, bổ sung yêu cầu đối với phần mềm của phương tiện đo nhằm phòng, chống hành vi gian lận.
Trên cơ sở dữ liệu được xây dựng và khai thác, hoạt động kiểm tra sẽ từng bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, thực hiện theo mức độ rủi ro.
Một trụ cột quan trọng khác của dự thảo là phát triển năng lực đo lường quốc gia gắn với phát huy vai trò của doanh nghiệp.
Theo đó, dự thảo ưu tiên phát triển các chuẩn đo lường phục vụ công nghệ chiến lược, năng lượng mới, kinh tế số và kinh tế xanh.
Đáng chú ý, lần đầu tiên Chương trình bảo đảm đo lường tại tổ chức, doanh nghiệp được luật hóa theo hướng tự nguyện; chi phí thực hiện được tính là chi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kết quả thực hiện được xem xét để miễn, giảm kiểm tra nhà nước.
Cùng với đó phân cấp và cải cách thực chất thủ tục hành chính là trụ cột thứ 3 được thể hiện trong dự thảo Luật. Dự thảo phân định rõ cơ chế đối với phương tiện đo nhóm 1 và nhóm 2: dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo nhóm 1 và chuẩn đo lường không dùng trực tiếp để kiểm định phương tiện đo nhóm 2 thực hiện theo cơ chế công bố năng lực, tự chịu trách nhiệm; đối với nhóm 2, Nhà nước đánh giá, chỉ định tổ chức đủ năng lực.
Theo TS. Trần Hậu Ngọc, dự thảo đề xuất bỏ thủ tục chứng nhận chuẩn công tác; xóa bỏ việc phân loại hàng đóng gói sẵn và thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng dấu định lượng. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm quản lý phép đo chuyên ngành của các bộ, phân định thẩm quyền kiểm tra giữa cơ quan trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.
Những sửa đổi này tạo cơ sở pháp lý để cắt giảm, đơn giản hóa 8 thủ tục hành chính, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc đơn giản hóa không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm độ chính xác của phép đo, phòng, chống gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vẫn được duy trì.
Theo đó, Chính phủ tiếp tục giữ hình thức Luật sửa đổi, bổ sung một số điều, thay vì xây dựng luật mới, bởi các chế định nền tảng của Luật hiện hành về cơ bản vẫn ổn định. Việc phân loại phương tiện đo nhóm 1 và nhóm 2 cũng được giữ lại do đang được áp dụng ổn định, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đối với hàng đóng gói sẵn, dự thảo loại bỏ việc phân nhóm và dấu định lượng “V”, kể cả dưới hình thức tự nguyện. Lượng của hàng đóng gói sẵn vẫn được kiểm soát thông qua các yêu cầu kỹ thuật đo lường, phù hợp với khuyến nghị của Tổ chức Đo lường pháp định quốc tế (OIML).
Dự thảo cũng bổ sung các quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm tính liên tục trong hoạt động quản lý và sản xuất, kinh doanh. Theo đó, các quyết định chỉ định, kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã cấp tiếp tục có hiệu lực; tổ chức đã đăng ký cung cấp dịch vụ có tối đa 6 tháng để hoàn thành công bố năng lực; bao bì đã in dấu định lượng được tiếp tục sử dụng trong thời hạn 24 tháng, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh không bị gián đoạn.
Về nguồn lực thực hiện, việc thi hành Luật không làm phát sinh tổ chức, bộ máy, biên chế mới. Kinh phí được bố trí trong dự toán chi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng các nguồn hợp pháp khác.
