Giáo dục

Thi đánh giá năng lực bao nhiêu lần là đủ?

Hải Minh (ghi) • 18/11/2026 16:45

Kỳ thi đánh giá năng lực có vai trò đáng kể trong tuyển sinh đại học. Vậy khi nào thì thí sinh nên thi 2 đợt và khi nào chỉ cần 1 lần thi là đủ?

Thí sinh dự thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức. Ảnh: IUH.
Thí sinh dự thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức. Ảnh: IUH.

Có nên thi hai lần

Qua nghiên cứu, ThS Phan Thị Thanh Giang – giáo viên Tiếng Việt V-ACT (Empire Team) – nhận thấy, điểm trung bình đợt 2 - Kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh ( V-ACT) tổ chức năm 2026 thấp hơn đợt 1, nhưng nhóm thí sinh thi cả hai đợt lại tăng 17,4 điểm.

“Vậy hai con số có vẻ trái chiều ấy mang ý nghĩa gì?” – ThS Phan Thị Thanh Giang đặt vấn đề. Thoạt nhìn, đợt 2 có vẻ bất lợi nhưng theo Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), điểm trung bình V-ACT 2026 đợt 1 là 682,0; đợt 2 là 670,9, thấp hơn 11,1 điểm. Tuy nhiên, 109.799 thí sinh thi cả hai đợt đi theo chiều ngược lại: điểm trung bình của họ tăng từ 696,3 lên 713,7, tức 17,4 điểm.

Theo ThS Phan Thị Thanh Giang, hai kết quả không mâu thuẫn, bởi điểm trung bình toàn đợt và điểm trung bình của nhóm thi cả hai đợt được tính trên những tập hợp thí sinh khác nhau. Đợt 2 có thêm khoảng 60.000 em lần đầu đi thi.

Tính từ số liệu đã công bố, nhóm này có điểm trung bình ước khoảng 593, thấp hơn nhiều so với nhóm thi lại, nên kéo mức chung của đợt 2 xuống. Con số 593 là ước tính từ các số liệu công bố, không phải thống kê do ĐHQG TP.HCM đưa ra.

Câu hỏi các gia đình quan tâm là con mình có nên thi hai lần hay không? 17,4 điểm lớn đến đâu? ThS Phan Thị Thanh Giang chia sẻ, trên thang 1.200 điểm, 17,4 điểm là khoảng 1,45% điểm tối đa và khoảng 2,5% so với điểm đợt 1 của nhóm này.

Mức tăng ấy có thể hữu ích với một học sinh đang sát mục tiêu xét tuyển. Với học sinh đã đạt mức điểm phù hợp với mục tiêu dự kiến, mức tăng ấy có thể không cần thiết. Với em còn cách mục tiêu khá xa, tăng chừng ấy điểm cũng chưa chắc tạo ra khác biệt đáng kể.

Nhưng mức tăng trung bình của cả nhóm chưa cho biết bao nhiêu em thực sự cải thiện điểm, bao nhiêu em giữ nguyên và bao nhiêu em giảm. Nhóm thi cả hai đợt cũng đã có điểm trung bình đợt 1 (696,3) cao hơn mức trung bình chung (682,0).

Giữa hai đợt, các em có thể ôn thêm và quen hơn với cách làm bài. Vì thế, chưa thể quy mức tăng 17,4 điểm chỉ cho tác động của lần thi thứ hai. Con số này cũng chưa nói gì về cơ hội trúng tuyển, vì điều đó còn phụ thuộc vị trí cạnh tranh của em trong ngành đã đăng ký.

Tính từ số liệu công bố, khoảng 57% thí sinh thực tế dự thi V-ACT năm 2026 đã tham gia cả hai đợt. Đó là lựa chọn khá phổ biến trong nhóm đi thi, nhưng chưa đủ để kết luận học sinh năm 2027 cũng nên làm như vậy.

V-ACT sử dụng cách tính điểm theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi (IRT), có xét đến đặc tính của câu hỏi, chứ không chia đều 1.200 điểm cho 120 câu. Vì vậy, không thể lấy số câu đúng nhân với 10 để dự đoán điểm thi; học sinh cần tập trung làm bài chính xác, thay vì chỉ chạy theo số lượng câu đã trả lời.

Khi nào một lần thi là đủ?

V-ACT ngày càng có vai trò đáng kể trong tuyển sinh đại học. ThS Phan Thị Thanh Giang viện dẫn, theo số liệu ĐHQG TP.HCM công bố tại hội nghị tổng kết tuyển sinh năm 2026, có 120 cơ sở giáo dục đăng ký sử dụng kết quả kỳ thi này và 90,9% sinh viên trúng tuyển vào các trường thành viên có thi đánh giá năng lực, tăng từ 77% của năm 2024. Con số 90,9% cho biết các em có dự thi, không có nghĩa tất cả đều được xét tuyển bằng điểm V-ACT.

Dù vậy, không phải học sinh nào cũng cần thi hai lần. Giáo viên của Empire Team tư vấn, nếu điểm đợt 1 đã phù hợp với mục tiêu xét tuyển dự kiến, thi thêm có thể không đáng với thời gian bỏ ra, nhất là khi đợt 2 dự kiến ngày 23/5/2027, gần kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo kế hoạch được công bố tại hội nghị tổng kết tuyển sinh, hai đợt dự kiến diễn ra ngày 28/3 và 23/5/2027, cách nhau tám tuần, tại 15 tỉnh, thành phố. Kỳ thi tiếp tục theo hình thức trắc nghiệm trên giấy, giữ ổn định cấu trúc đề; các mốc vẫn là dự kiến, cần theo dõi thông báo chính thức.

Ngược lại, một học sinh chưa đạt mục tiêu nhưng nhận ra mình vướng ở đâu có thể cân nhắc thi lại: đọc và lọc thông tin còn chậm, lúng túng khi xử lý bảng biểu, suy luận toán học chưa chắc, hoặc phân bổ thời gian thiếu hợp lý. Điều quan trọng là xác định được lỗi nào có thể khắc phục trong khoảng thời gian giữa hai đợt, thay vì chỉ làm thêm nhiều đề và hy vọng điểm tự tăng.

Cũng có em muốn thi lại chỉ vì bạn bè đều đăng ký hai đợt. Khi đó, cha mẹ nên cùng con nhìn lại mục tiêu ban đầu. Số lần thi của người khác không phải thước đo cho kế hoạch của con mình.

Có ba chuyện thực tế cần tính trước. Thứ nhất là thời hạn: năm 2026, đợt 2 mở đăng ký ngày 18/4, một ngày sau khi công bố kết quả đợt 1 (17/4), và đóng ngày 25/4, nên gia đình có khoảng một tuần để quyết định. Với năm 2027, gia đình cần theo dõi thời hạn đăng ký chính thức của từng đợt, không chỉ ngày thi dự kiến.

Thứ hai là chi phí: lệ phí năm 2026 là 360.000 đồng mỗi lượt thi, chưa kể đi lại, ăn ở nếu thi xa nhà.

Thứ ba là cách dùng điểm: theo thông tin tuyển sinh V-ACT năm 2026 của ĐHQG TP.HCM, thí sinh dự thi cả hai đợt được sử dụng kết quả cao nhất khi xét tuyển theo quy định áp dụng. Điều này giúp giảm rủi ro mất lợi thế điểm số nếu lần thi sau thấp hơn lần trước.

Tuy nhiên, cần kiểm tra quy chế tuyển sinh năm 2027 cùng cách từng trường sử dụng kết quả V-ACT.

danhgianangluc.jpg
ThS Phan Thị Thanh Giang và các học trò của mình.

Cha mẹ nên hỏi con điều gì?

Thay vì hỏi “Thi lần nữa có chắc tăng điểm không?”, ThS Phan Thị Thanh Giang khuyên cha mẹ có thể cùng con trả lời ba câu hỏi sau khi có kết quả đợt 1:

Một là, điểm này đã đáp ứng mục tiêu xét tuyển của con chưa, dựa trên điểm chuẩn các năm trước và cách xét tuyển của trường mục tiêu?

Hai là, nếu thi thêm một lần, con sẽ làm khác điều gì so với lần trước, và còn đủ thời gian để làm điều đó không?

Ba là, lợi ích dự kiến có đáng để đánh đổi thời gian, chi phí và sức lực, nhất là khi con còn phải ôn thi tốt nghiệp?

Quyết định cần dựa vào cả ba câu trả lời, không chỉ điểm số. Điểm chuẩn năm trước chỉ là mốc tham khảo; chỉ tiêu, công thức xét tuyển và mức độ cạnh tranh có thể thay đổi trong năm 2027. Người đi thi là con, nên con cần là người trả lời chính. Thi lại khi đang quá tải cũng có nguy cơ khiến việc ôn tập kém hiệu quả và ảnh hưởng đến các kỳ thi khác.

Học sinh nên làm gì giữa hai đợt thi?

bang-4.png
Phân bố điểm thi đợt 2 năm 2026 (thí sinh chỉ thi đợt 2 và thi cả 2 đợt).

Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh dự kiến tiếp tục chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi theo ma trận và tăng kiểm soát chất lượng đề thi năm 2027. Vì cấu trúc đề giữ ổn định, học sinh nên rèn năng lực xử lý thông tin và suy luận trên nhiều dạng ngữ liệu, thay vì học thuộc dạng câu hỏi.

Sau đợt 1, các em thường không có lại toàn bộ đề và bài làm để đối chiếu từng câu. Vì vậy, các em nên ghi ngay những dạng nhiệm vụ khiến mình mất thời gian hoặc thiếu tự tin, tham khảo kết quả theo từng phần nếu được cung cấp, rồi dùng đề minh họa và đề luyện tương đương để kiểm tra lại.

Hãy phân biệt lỗi thiếu kiến thức nền, lỗi đọc sai dữ kiện, lỗi suy luận và lỗi quản lý thời gian. Nếu chỉ làm thêm đề mà không biết mình sai vì đâu, học sinh rất dễ lặp lại lỗi cũ.

Với bài thi 120 câu trong 150 phút, thời gian bình quân là 75 giây mỗi câu, nhưng không có nghĩa câu nào cũng phải làm trong đúng 75 giây. Ở phần Sử dụng ngôn ngữ, cần đọc chính xác yêu cầu và nhận ra thông tin then chốt; ở Toán học, cần chọn cách giải hợp lý, tránh sa đà vào phép tính dài; ở Tư duy khoa học, cần biết đọc bảng, biểu đồ, kiểm tra giả thiết và rút kết luận từ dữ liệu.

Khi luyện đề, học sinh nên bấm giờ, ghi lại nhóm câu thường làm sai hoặc mất quá nhiều thời gian, chủ động chuyển câu khi bế tắc và dành ít phút cuối kiểm tra phiếu trả lời. Mục tiêu giữa hai đợt không phải làm thật nhiều đề, mà là giảm những lỗi lặp lại ở cả ba phần thi.

Con số 17,4 điểm cho thấy cơ hội cải thiện kết quả là có thật, nhưng không thể nói trước điều gì sẽ xảy ra với từng học sinh. Có em cần thêm một lần thi để đến gần mục tiêu; cũng có em nên dừng lại để tập trung cho những việc quan trọng hơn. Điều đáng quý không chỉ là một kết quả cao hơn, mà còn là khả năng hiểu mình đang ở đâu, cần cố gắng điều gì và biết lựa chọn phù hợp với sức mình.

Với cha mẹ, đồng hành không nhất thiết là khuyến khích con tận dụng mọi cơ hội thi cử, mà là lắng nghe để con có thể đưa ra quyết định trong sự tin tưởng. Bởi sau cùng, kỳ thi là một bước trên hành trình trưởng thành, không phải thước đo toàn bộ năng lực hay giá trị của một người trẻ.

ThS Phan Thị Thanh Giang lưu ý, lịch và thông tin 2027 là dự kiến theo công bố của ĐHQG TP.HCM, cần đối chiếu thông báo chính thức. Các số ước tính (khoảng 60.000 em chỉ thi đợt 2; điểm trung bình nhóm này khoảng 593; khoảng 57% thí sinh thi cả hai đợt) do tác giả tính từ số liệu đã công bố.

Theo giaoducthoidai.vn
https://giaoducthoidai.vn/thi-danh-gia-nang-luc-bao-nhieu-lan-la-du-post800008.html
Copy Link
https://giaoducthoidai.vn/thi-danh-gia-nang-luc-bao-nhieu-lan-la-du-post800008.html
Bài liên quan
Dự kiến lịch thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TPHCM năm 2027
Kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TPHCM năm 2027 dự kiến được tổ chức thành 2 đợt tại 15 tỉnh, thành phố, với khoảng 150.000 thí sinh tham gia.

(0) Bình luận
Nổi bật Giáo dục thủ đô
Đừng bỏ lỡ
Mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Thi đánh giá năng lực bao nhiêu lần là đủ?