Thúc đẩy liên kết thực chất, hiệu quả giữa Nhà nước, đại học và doanh nghiệp

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu này cần có nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực nghiên cứu mạnh và sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, việc gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp được xem là yếu tố then chốt để đưa chủ trương, chính sách vào thực tiễn, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững. Thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích nghiên cứu - phát triển, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện để các trường đại học, doanh nghiệp tăng cường hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu và thương mại hóa kết quả khoa học.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đòi hỏi phải thúc đẩy liên kết thực chất giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh các địa phương đang phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo Thứ trưởng Lê Quân, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa có lực lượng nghiên cứu và phát triển đủ mạnh, trong khi các trường đại học sở hữu đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học cùng mạng lưới hợp tác quốc tế rộng khắp. Sự gắn kết giữa doanh nghiệp và đại học sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời khai thác hiệu quả các kết quả nghiên cứu phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Để mô hình "ba nhà" phát huy hiệu quả, Thứ trưởng Lê Quân đề nghị doanh nghiệp đồng hành cùng các cơ sở đào tạo trong quá trình xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo và tạo điều kiện để sinh viên tham gia các dự án thực tiễn ngay từ những năm đầu. Các trường đại học cần phát triển các vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm nghiên cứu công nghệ cao nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Ở góc độ cơ sở giáo dục đại học, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ, Giám đốc Đại học Đà Nẵng cho rằng, mặc dù chủ trương liên kết "ba nhà" đã được triển khai nhiều năm nhưng trên thực tế vẫn còn không ít điểm nghẽn. Nhiều chương trình hợp tác còn mang tính hình thức, dừng ở ký kết mà thiếu cơ chế triển khai, nguồn lực, đầu mối điều phối và hệ thống đánh giá hiệu quả.

Theo ông, trong đào tạo, doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào quá trình xây dựng chương trình, giảng dạy và đánh giá người học, khiến khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn ngày càng lớn trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa phát triển mạnh. Đối với nghiên cứu khoa học, cơ chế đặt hàng, tài chính, sở hữu trí tuệ, chia sẻ lợi ích và thương mại hóa kết quả nghiên cứu vẫn chưa đủ rõ ràng để tạo động lực hợp tác lâu dài giữa các bên.

Từ thực tiễn đó, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ cho rằng doanh nghiệp cần thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, giữ vai trò đặt hàng, tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Các trường đại học cần tập trung giải quyết những bài toán thực tiễn của đất nước, địa phương và doanh nghiệp, lấy hiệu quả ứng dụng và chuyển giao công nghệ làm thước đo. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, điều phối nguồn lực, hoàn thiện môi trường chính sách và đổi mới cơ chế tài chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, qua đó xây dựng mô hình hợp tác "ba nhà" hiệu quả và mang tính đột phá.