Trang bị 'lá chắn' từ nhận thức cho trẻ để phòng tránh xâm hại

Ngày 10/3, tại Trường Tiểu học Yên Nghĩa (phường Yên Nghĩa, Hà Nội) diễn ra chương trình chuyên đề "Phòng chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em". Với vai trò diễn giả, thạc sĩ Nguyễn Phúc Nhạc - giảng viên Khoa Đào tạo và phát triển kỹ năng mềm, Trường Đại học Đại Nam đã có những chia sẻ, trao đổi với các em học sinh về cách thức nhận biết, phòng tránh bạo lực học đường và xâm hại trẻ em.

Nhiều phụ huynh thường có tâm lý chủ quan, cho rằng học sinh tiểu học còn quá nhỏ để đối mặt với những vấn đề phức tạp như bạo lực hay xâm hại. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, đây chính là "giai đoạn vàng" để các em hình thành nhận thức. Các em chưa có đủ trải nghiệm để phân biệt giữa một cái ôm thân thiện và một hành vi xâm hại, hay giữa một trò đùa tinh nghịch và hành vi bắt nạt có hệ thống.

Theo vị chuyên gia, trẻ thường có xu hướng sợ hãi người lớn hoặc những bạn có cá tính mạnh, dẫn đến việc im lặng khi bị bắt nạt hoặc xâm hại. Những tổn thương tâm lý ở độ tuổi 6-11 nếu không được ngăn chặn kịp thời sẽ dễ để lại những vết sẹo vĩnh viễn, ảnh hưởng đến khả năng hòa nhập và phát triển cảm xúc sau này.

Thay vì dùng những thuật ngữ pháp lý nặng nề, các thầy cô hay bố mẹ có thể sử dụng ngôn ngữ của trẻ thơ như "Quy tắc bàn tay", "Quy tắc đồ lót" hay "Vùng đồ bơi" để giúp các em nhận diện các bộ phận riêng tư trên cơ thể. Trẻ được học rằng: "Cơ thể này là của mình, không ai có quyền xâm phạm nếu mình không cho phép".

Thạc sĩ Nguyễn Phúc Nhạc nhấn mạnh, bạo lực học đường không chỉ là đánh nhau trực tiếp, mà còn thể hiện ở hình thức bạo lực tinh thần: Bắt nạt, cô lập bạn bè, đặt biệt danh xấu, hay đe dọa trên mạng xã hội... Khi trẻ hiểu được sự khác biệt giữa "đùa vui" và "bắt nạt", các em sẽ biết cách lên tiếng để bảo vệ chính mình và bạn bè.

Tại buổi chuyên đề, các em học sinh hiểu rằng, bất kể ai cũng không được chạm vào "vùng riêng tư" của mình. Nếu phải đến bệnh viện, bác sĩ muốn chạm vào để thăm khám thì phải có sự có mặt của bố mẹ và trẻ đồng ý thì mới được làm. Tuyệt đối không được nghe theo những lời dụ dỗ của người xấu để động chạm vào các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể trẻ.

Nhà giáo Cao Thị Lan Hương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trong những năm gần đây, những vụ việc liên quan đến bạo lực học đường và xâm hại trẻ em không còn là hồi chuông cảnh báo xa xôi mà đã trở thành vấn đề nhức nhối, len lỏi vào môi trường học đường – nơi vốn được coi là môi trường hồn nhiên và an toàn nhất với trẻ.

Do đó, việc tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống dưới sự dẫn dắt của các chuyên gia tâm lý giáo dục không chỉ là hoạt động ngoại khóa đơn thuần, mà là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ thế hệ tương lai. Qua đây, những bài học các em học được trên lớp càng được củng cố vững chắc thêm để tự bảo vệ mình nếu gặp tình huống nguy hiểm.

Anh Nguyễn Văn Thanh - phụ huynh lớp 1A7, Trường Tiểu học Yên Nghĩa đánh giá: "Hoạt động này vô cùng ý nghĩa giúp các cháu biết phân biệt thế nào là bạo lực, xâm hại để chủ động phòng tránh. Đồng thời qua đây chúng tôi cũng nhận thấy vai trò phối hợp giữa cha mẹ và nhà trường cần được thắt chặt hơn nữa để trẻ nắm vững nhiều kỹ năng sống quan trọng bên cạnh kiến thức sách vở".