Gửi bình luận
Thu nhập, vốn tích lũy cùng kỹ năng, kinh nghiệm sau những năm làm việc xa quê là hành trang để người lao động ổn định cuộc sống khi trở về.
Từ hộ nghèo đến nguồn thu nhập ổn định
Với anh Đinh Văn Khánh, 37 tuổi, ở xã Minh Tân, tỉnh Ninh Bình, quyết định sang Nhật Bản làm việc gắn với mong muốn cải thiện cuộc sống gia đình. Thuộc hộ nghèo, điều kiện kinh tế còn khó khăn, anh lựa chọn công việc phụ bếp tại một nhà hàng theo hợp đồng 5 năm.
Công việc mang lại cho anh mức lương khoảng 25 triệu đồng/tháng. Ngoài thời gian làm việc chính, anh có thêm 8-10 triệu đồng từ làm thêm giờ. Được hỗ trợ tiền ăn, chỗ ở trong thời gian làm việc, phần lớn thu nhập anh gửi về gia đình để trang trải cuộc sống, xây nhà và tích lũy vốn.
Với một gia đình còn nhiều khó khăn, nguồn thu nhập đều đặn từ công việc ở nước ngoài tạo ra thay đổi đáng kể. Không chỉ giải quyết những nhu cầu trước mắt, khoản tiền tích lũy sau những năm làm việc còn có thể trở thành nguồn lực để người lao động chuẩn bị cho cuộc sống sau khi trở về.
“Trước đây kinh tế gia đình khó khăn nên tôi luôn mong tìm được công việc có thu nhập tốt hơn. Sang Nhật Bản làm việc, có thu nhập ổn định, tôi có điều kiện gửi tiền về cho gia đình, trang trải cuộc sống và tích lũy. Tôi mong sau những năm làm việc xa nhà sẽ có một khoản vốn để khi trở về tiếp tục làm ăn, ổn định cuộc sống”, anh Khánh chia sẻ.
Câu chuyện của anh Khánh cho thấy giá trị của một hợp đồng lao động ở nước ngoài không chỉ được đo bằng số tiền kiếm được mỗi tháng. Trong quá trình làm việc, người lao động còn có điều kiện rèn luyện tay nghề, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp, khả năng thích ứng với môi trường làm việc và tích lũy kinh nghiệm.
Đây là những nguồn lực có thể tiếp tục phát huy sau khi hợp đồng kết thúc. Với người xuất phát từ hộ nghèo, nếu nguồn vốn tích lũy được sử dụng hiệu quả và những kỹ năng có được trong thời gian làm việc ở nước ngoài tiếp tục được phát huy, cơ hội tạo dựng sinh kế ổn định sau khi trở về sẽ rộng mở hơn.
Theo báo cáo của Sở Nội vụ tại cuộc khảo sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tháng 7/2026, từ năm 2022 đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có 40.060 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Lao động làm việc trong nhiều ngành như sản xuất, cơ khí, điện tử, xây dựng, nông nghiệp, điều dưỡng, dịch vụ; tập trung tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và một số thị trường khác.
Quy mô trên cho thấy đi làm việc ở nước ngoài đã trở thành một kênh tạo việc làm đáng chú ý. Bên cạnh nguồn thu nhập, quá trình làm việc tại các thị trường có yêu cầu về kỹ năng, kỷ luật và tác phong cũng giúp người lao động tích lũy những kinh nghiệm có thể tiếp tục phát huy khi trở về.
Nối dài giá trị sau ngày trở về
Nếu thu nhập là lợi ích dễ nhận thấy trong thời gian làm việc ở nước ngoài thì bài toán lâu dài là làm thế nào để nguồn vốn, tay nghề và kinh nghiệm ấy tiếp tục tạo ra giá trị sau khi người lao động hoàn thành hợp đồng.
Người trở về với nguồn vốn tích lũy có thể đầu tư sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm cho bản thân và gia đình. Người có tay nghề, ngoại ngữ và kinh nghiệm làm việc trong môi trường công nghiệp có thêm lợi thế khi tìm kiếm việc làm tại doanh nghiệp trong nước. Kỹ năng tổ chức công việc, kỷ luật lao động, an toàn và khả năng thích nghi cũng là hành trang để họ tiếp tục phát triển nghề nghiệp.
Tuy nhiên, vốn và kỹ năng tích lũy không tự động trở thành một sinh kế bền vững. Sau nhiều năm làm việc ở nước ngoài, thị trường lao động trong nước có thể đã thay đổi. Người lao động trở về cần thông tin về nhu cầu tuyển dụng, cơ hội việc làm cũng như định hướng phù hợp để phát huy những gì đã tích lũy.
Vì vậy, hỗ trợ sau khi người lao động trở về là một mắt xích cần được quan tâm. Tại cuộc khảo sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tháng 7/2026, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh nâng cao chất lượng tư vấn, cung cấp thông tin thị trường lao động ngoài nước, tăng cường kết nối với doanh nghiệp; đồng thời theo dõi người lao động trước, trong và sau thời gian làm việc ở nước ngoài, hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động khi hoàn thành hợp đồng trở về.
Định hướng này góp phần nối quá trình làm việc ở nước ngoài với cơ hội việc làm sau khi hồi hương. Người có tay nghề phù hợp có thể được kết nối với doanh nghiệp; người muốn tiếp tục phát triển nghề nghiệp có thể tìm kiếm công việc tương xứng với kỹ năng và kinh nghiệm đã tích lũy.
Với người lao động có hoàn cảnh khó khăn, hiệu quả của việc làm ngoài nước không chỉ thể hiện ở thu nhập trong thời gian thực hiện hợp đồng mà còn ở nguồn lực tích lũy cho chặng đường sau khi trở về. Một hợp đồng lao động có thể tạo nguồn thu nhập, nhưng giá trị lâu dài còn nằm ở khả năng chuyển thu nhập thành vốn, chuyển quá trình lao động thành kỹ năng và biến những gì tích lũy được thành nền tảng cho cuộc sống.
Khi nguồn vốn, kỹ năng và kinh nghiệm ấy tiếp tục được phát huy sau khi trở về, việc làm ở nước ngoài sẽ không dừng lại ở một cơ hội việc làm có thời hạn mà có thể trở thành bước đệm để người lao động chủ động tạo sinh kế, ổn định cuộc sống và vươn lên bền vững.
