Gửi bình luận
Những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo AI phát triển mạnh, ứng dụng vào mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Điều này đặt ra bài toán về cân bằng giữa công nghệ và giá trị con người, để công nghệ trở thành lực đẩy, hỗ trợ phát triển tri thức.
Nỗi lo về sự lệ thuộc công nghệ
Những năm gần đây, sự bùng nổ của các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Grok, Gemini, DeepSeek… đã tạo nên xu hướng thay đổi trong cách học sinh, sinh viên tiếp cận tri thức. Thực tế cho thấy, áp lực lên hệ thống giáo dục đang gia tăng khi lượng học sinh, sinh viên tăng nhanh mỗi năm. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ giảng dạy là tất yếu.
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế chỉ ra, 95% số người đươc khảo sát tin rằng AI khiến sinh viên quá phụ thuộc vào công nghệ; 90% số người cho rằng AI làm giảm khả năng tư duy phản biện của sinh viên; 78% báo cáo về tình trạng gian lận gia tăng; 73% đã trực tiếp xử lý các vấn đề liên quan đến tính liêm chính trong học thuật do AI gây ra.
Đáng chú ý, tình trạng gian lận có xu hướng gia tăng, khiến những người làm công tác giảng dạy phải dành nhiều thời gian cho việc giám sát và đối phó với các vấn đề đạo đức trong học tập. Sự lệ thuộc này không chỉ làm giảm đi niềm vui của việc khám phá tri thức, mà còn tạo ra thế hệ những người học thiếu nhạy bén trước những vấn đề phức tạp.
Trước những thách thức ấy, TS. Nguyễn Quốc Tư, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Ngoại ngữ Trường Đại học Intracom cho rằng, không nên nhìn nhậnAI như một vấn đề cần bài trừ. Qua quan sát các mô hình giáo dục tiên tiến tại Anh,Trung Quốc, các mô hình giáo dụcluôn thiết lập bảng quy chuẩn rõ ràng về việc sử dụng AI chogiảng viên, sinh viên.
Vìvậy, các cơ sở đào tạo tại Việt Namcần sớm xây dựng những quy định về sử dụng AI trong học tập để có những định hướng đúng đắn kịp thời tới học sinh, sinh viên; khuyến khích ứng dụng AI trong học tập; hướng sinh viên sử dụng công nghệ như mộttrợ lý để rà soát lỗi sai, góp ý chỉnh sửa và gợi mở những giải pháp tối ưu, thay vì biến AI thành công cụ nhằm trốn tránh việc học.
Khi công nghệ hiện hữu trong từng nhịp thở của lớp học
Trí tuệ nhân tạo đang dần hiện diệnsinh động thông qua các sản phẩm giáo dục thực tiễn, mang bầu không khí mới cho lớp học. Những thiết bị thông minh không còn là những cỗ máy vô hồn, mà đã trở thành những người cộng sự đắc lực, phục vụ nhu cầu học tập riêng của từng cá nhân.
Điển hình trong số đó là Pika, robot AI đầu tiên tại Việt Nam được thiết kế riêng cho việc học tiếng Anh. Điều làm nên sự khác biệt của Pikalà khả năng giao tiếp tự nhiên và phản hồi theo thời gian thực. Robot không chỉ đơn thuần phát lại những đoạn hội thoại có sẵn, mà còn biết lắng nghe, phân tích và sửa lỗi phát âmtỉ mỉ như giáo viên bản xứ, lộ trình học cũng được điều chỉnh linh hoạt theo trình độ của từng học sinh. Đối với những giáo viên đứng lớp, robot AI Pika đóng vai trò như một trợ lý đảm nhận việc luyện tập cho người học. Sự tương tác trực quan này làm tăng hứng thú học tập, bồi đắp sự tự tin cho học sinh trong quá trình thực hành.
Bên cạnh robot hỗ trợ cá nhân, hạ tầng lớp học cũng đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với sự xuất hiện của màn hình tương tác thông minh ClassIn Board. Đâylà thiết bị hiển thị, hệ sinh thái giáo dục toàn diện, nơi các lớp học truyền thống, trực tuyến,trực tiếp hòa làm một. Nhờ tích hợp trí tuệ nhân tạo, hệ thống này có khả năng theo dõi mức độ tương tác, thu thập dữ liệu và phân tích quá trình học tập của từng sinh viên một cách chi tiết.
Với ClassIn Board, khoảng cách địa lý dường như bị xóa nhòa, khi một giáo viên có thể truyền đạt kiến thức cùng lúc cho nhiều nhóm học viên ở các địa điểm khác nhau, nhưng không làm suy giảm chất lượng tương tác, giúp tài nguyên giáo dục được phân bổhiệu quả hơn. Những tính năng như chia sẻ ghi chú thời gian thực hay thảo luận nhóm trực tuyến cũng giúp môi trường học tập trở nên sôi động hơn.
Robot Pika hay màn hình ClassIn Board chính là minh chứng rõ nét nhất cho ứng dụng công nghệ trong học tập. Khi được đặt vào đúng vị trí, trí tuệ nhân tạo sẽ giúp cho việc học trở nên dễ dàng và thú vị hơn.
Sau cùng, dù công nghệ có tiến xa đến đâu, trí tuệ nhân tạo có thể cung cấp thông tin, sửa lỗi phát âm hay kết nối một lớp học xuyên biên giới, nhưng không thể thay thế được sự thấu cảm, lòng trắc ẩn và những bài học cuộc sống, mà chỉ những người thầy giáo, cô giáo mới có thể truyền tải. Dưới sự hỗ trợ từ các ứng dụng công nghệ vàcác công cụ thông minh, mỗi tiết học là sự tiếp nhận kiến thức khô khan, hành trình khám phá tri thức đầy hứng khởi và thú vị.
