Ung thư gan có thể phát hiện sớm?

Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư gan?

Theo Hội Ung thư Mỹ, ung thư gan thường khó phát hiện ở giai đoạn sớm bởi các triệu chứng có thể không xuất hiện cho đến khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn.

Các khối u nhỏ trong gan rất khó phát hiện khi thăm khám lâm sàng vì phần lớn gan nằm dưới khung xương sườn bên phải. Khi khối u đủ lớn để có thể sờ thấy, bệnh có thể đã tiến triển đáng kể.

Một số trường hợp ung thư gan có thể được phát hiện qua việc xét nghiệm ở những người có nguy cơ cao dù không có triệu chứng, nhưng phần lớn các ca bệnh được phát hiện khi khối u đã gây ra triệu chứng.

Hiện chưa có xét nghiệm tầm soát ung thư gan được khuyến nghị rộng rãi cho những người có nguy cơ mắc bệnh ở mức trung bình. Tuy nhiên, với một số nhóm có nguy cơ cao, bác sĩ có thể khuyến nghị theo dõi định kỳ để tìm dấu hiệu bất thường trước khi xuất hiện triệu chứng.

Những người có nguy cơ cao mắc ung thư gan bao gồm người bị xơ gan, mắc viêm gan B mạn tính và một số bệnh lý gan khác. Một số trường hợp viêm gan B mạn tính có thể có nguy cơ ung thư gan ngay cả khi chưa tiến triển thành xơ gan.

Ở nhóm nguy cơ cao, một số chuyên gia khuyến nghị theo dõi bằng siêu âm gan kết hợp xét nghiệm máu đo nồng độ alpha-fetoprotein (AFP) khoảng 6 tháng/lần.

AFP là một dấu ấn khối u có thể được đo trong máu. Tuy nhiên, xét nghiệm này có những hạn chế. Nhiều người mắc ung thư gan giai đoạn đầu vẫn có nồng độ AFP bình thường. Ngược lại, AFP có thể tăng ở một số người mắc bệnh gan mạn tính nhưng không bị ung thư gan, cũng như trong một số bệnh lý khác.

Do đó, AFP bình thường không đồng nghĩa với việc chắc chắn không mắc ung thư gan.

Theo BS Nguyễn Minh Ngọc, Viện Tiêu hóa - Bệnh viện Bạch Mai, siêu âm ổ bụng và xét nghiệm AFP có giới hạn nhất định.

Cụ thể, siêu âm đơn thuần có thể phát hiện khoảng 47% trường hợp ung thư biểu mô tế bào gan giai đoạn sớm ở người bệnh xơ gan. Khi kết hợp thêm xét nghiệm AFP, khả năng phát hiện tăng lên khoảng 63%.

“Việc chỉ dựa vào một phương pháp kiểm tra có thể khiến một số trường hợp bệnh được phát hiện muộn hơn, bỏ lỡ thời điểm điều trị thuận lợi”, BS Ngọc cho biết.

Nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ do ung thư gan, bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám và các xét nghiệm cần thiết để xác định chính xác tình trạng bệnh.

Ai cần đặc biệt lưu ý?

Không phải ai cũng cần xét nghiệm ung thư gan với tần suất như nhau. Những người có nguy cơ cao cần được theo dõi định kỳ, đặc biệt là:

- Người mắc viêm gan B, viêm gan C mạn tính.

- Người bị xơ gan do virus, rượu hoặc các nguyên nhân khác.

- Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ đã có xơ hóa gan hoặc kèm các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường

Với những người thuộc nhóm nguy cơ, bác sĩ có thể khuyến cáo kiểm tra định kỳ khoảng 6 tháng/lần hoặc thường xuyên hơn tùy tình trạng bệnh.

Nếu siêu âm phát hiện tổn thương bất thường hoặc xét nghiệm cho thấy nguy cơ cao, người bệnh có thể được chỉ định chụp CT hoặc MRI để kiểm tra kỹ hơn.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư gan

Các dấu hiệu và triệu chứng của ung thư gan thường là kết quả của tổn thương gan và có thể bao gồm vàng da, đau bụng bên phải hoặc xương bả vai hoặc một khối u ở bụng trên bên phải. Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu cảnh báo không đặc hiệu, chẳng hạn như sụt cân và mệt mỏi.

Khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh có thể gặp:

- Rối loạn tiêu hóa nhẹ: ăn ít, chậm tiêu hoặc ăn nhiều mà vẫn sụt cân.

- Người bệnh thấy tức nặng hoặc hơi đau hạ sườn phải. Đây là triệu chứng sớm, nhưng ít được chú ý tới.

- Gầy sút cân, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.

- Một số trường hợp tình cờ sờ thấy khối u ở vùng hạ sườn phải và đi khám dù chưa xuất hiện nhiều triệu chứng khác

Trong khi đó, theo Mayo Clinic, hầu hết mọi người không có dấu hiệu và triệu chứng trong giai đoạn đầu của bệnh ung thư gan nguyên phát. Khi các dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện, chúng có thể bao gồm:

- Giảm cân mà không cần cố gắng.

- Ăn mất ngon.

- Đau bụng trên.

- Buồn nôn và nôn.

- Yếu và mệt mỏi chung.

- Chướng bụng.

- Vàng da và lòng trắng mắt.

- Phân có màu trắng, nhạt hoặc giống màu đất sét.