Vừa tốt nghiệp, có sinh viên thu nhập hàng trăm triệu đồng

TS Nguyễn Quang Thuận, Phó Hiệu trưởng Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết như vậy tại “Ngày hội việc làm” diễn ra sáng nay (4/4).

Theo ông Thuận, nhiều sinh viên vừa ra trường đã có thu nhập 3.000-5.000 USD. Mức thu nhập này được đánh giá vọt lên hẳn so với các ngành nghề khác.

Những ngành có thu nhập tốt như: Phân tích dữ liệu kinh doanh, Hệ thống thông tin quản lý…

Nhân sự những ngành nghề này chủ yếu làm việc tại các phòng phân tích dữ liệu ở nhiều ngân hàng lớn hoặc kết hợp giữa phân tích dữ liệu, kỹ thuật số với thế mạnh ngoại ngữ.

Song, tỷ lệ sinh viên đạt mức thu nhập hàng trăm triệu đồng khi mới ra trường không nhiều, chỉ dành cho bạn giỏi và tập trung ở một số ngành đặc biệt “hot”.

“Những sinh viên có mức thu nhập cao vọt hẳn lên chắc chắn phải là những em giỏi. Tất nhiên giỏi ở đây không hẳn là tốt nghiệp bằng giỏi hay xuất sắc mà phải có năng lực thực sự, làm được việc, có thế mạnh ngoại ngữ”, ông Thuận cho hay.

Thậm chí theo ông Thuận, chẳng hạn một số ngành như Phân tích dữ liệu kinh doanh, khi chưa tốt nghiệp đã được doanh nghiệp săn đón, với mức lương cao nếu có năng lực.

Ngược lại, cũng có những nhân sự trung bình đạt mức lương tầm 20 triệu đồng/tháng, ở mức thấp đạt khoảng 8-10 triệu đồng/tháng.

Ông Phan Xuân Thắng, Phó Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo và Chuyển giao công nghệ, Trường Quốc tế, cho rằng dưới ảnh hưởng của AI và trí tuệ nhân tạo, nhiều ngành nghề đang biến mất.

Tuy nhiên, theo ông, điều đó không đồng nghĩa sinh viên mất đi cơ hội việc làm. Ngược lại, đây là thời điểm để người học chủ động tái cấu trúc định hướng nghề nghiệp, khi ngày càng nhiều ngành nghề mới và cơ hội việc làm mới xuất hiện.

“Chẳng hạn trước đây, sinh viên ra trường nhiều năm mới khởi nghiệp nhưng hiện nay, có những em đang học đại học đã kiếm hàng triệu USD mỗi năm, đóng thuế cả trăm tỷ đồng - ngang một doanh nghiệp cấp trung”, theo chia sẻ của ông Thắng.

Với kinh nghiệm là nhà nghiên cứu và tư vấn chiến lược về đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ quốc gia, ông Thắng cho rằng số sinh viên khởi nghiệp thành công, kiếm được triệu USD mỗi năm không nhiều.

Ở góc nhìn thực tế hơn, ông cho biết không ít sinh viên dù chưa tốt nghiệp đã có thể kinh doanh trực tuyến, xử lý hàng trăm đơn mỗi ngày - điều ngày càng trở nên phổ biến.

"Không ít sinh viên nghĩ phải đi làm nhiều năm mới có thể khởi nghiệp nhưng thực tế hiện nay khá dễ dàng hơn. Chẳng hạn với những em bán hàng trực tuyến, sau một thời gian dần đi vào ổn định, các cá nhân này mới mở công ty có tư cách pháp nhân. Đấy cũng là một cách để khởi nghiệp", ông Thắng nói.

Cẩn trọng với “bẫy” thu nhập tạm thời

Dù chưa có số liệu thống kê chính xác nhưng theo ông Nguyễn Quang Thuận, việc có thu nhập sớm cũng có tính 2 mặt. Một số em chưa ra trường đã có mức thu nhập hấp dẫn khiến quá trình học tập bị gián đoạn, trễ tốt nghiệp.

“Nhiều sinh viên mải miết đi làm, không chú ý để tốt nghiệp đúng hạn. Đấy cũng là điều đáng lo ngại. Chúng tôi phải nhắc nhở các em cần có kế hoạch cân bằng giữa đi học và đi làm", ông Thuận bày tỏ.

Theo ông, thu nhập trước mắt có thể hấp dẫn, nhưng nếu không hoàn thành chương trình học, sinh viên sẽ khó đi đường dài trong sự nghiệp.

Chia sẻ quan điểm về “bẫy” thu nhập tạm thời, GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết thực tế hiện nay nhiều sinh viên muốn bỏ học để đi làm. Một thời gian sau, các em lại muốn bỏ làm để quay lại học.

Theo hiệu trưởng này, ban đầu sinh viên có thể thấy hấp dẫn bởi sớm kiếm được tiền và có thu nhập nhưng hãy cẩn trọng với bẫy thu nhập 5 triệu đồng bởi nếu bỏ học để đi làm khi chưa tốt nghiệp, các em sẽ không có cơ hội vươn lên cao hơn.

Lý giải về bẫy thu nhập 5 triệu đồng là như thế nào, GS Trình cho rằng, lúc đầu các em đi làm có tiền nhưng sau một thời gian, công việc đó không vững chắc, các em không thể đạt mức lương cao hơn, không thể vươn lên làm lãnh đạo nhóm.

“Các em có thể chỉ dừng lại ở những vị trí lao động phổ thông, là nhân công bình thường cho đến khi nghỉ hưu, với mức thu nhập trung bình 5-7 triệu đồng”, ông phân tích.

Trong khi nếu các em đi học rất giỏi, kỹ năng rất giỏi và tốt nghiệp đúng hạn, sau này các em sẽ có cơ hội từng bước thăng tiến.

Cũng dưới góc nhìn này, ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc điều hành học viện liên quan đến AI, cho hay chỉ khi nào cài chíp trong đầu và điều khiển được con người mới không cần tới chuyên môn.

Vậy nên cho dù có sự phát triển như vũ bão của AI như hiện nay, nhiều người lo sợ mất cơ hội việc làm nhưng ông Long cho rằng nếu biết tận dụng, AI tạo ra cơ hội việc làm mới, thay vì mất việc.

Chuyên gia này khuyên với sinh viên nên học chuyên môn thật giỏi, biết dùng trí tuệ nhân tạo trong công việc để trở thành nhân sự có năng lực, từ đó có cơ hội việc làm tốt.

Một chuyên gia về khởi nghiệp thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cũng nhận định thị trường lao động đã thay đổi đáng kể so với 10-15 năm trước. Nếu trước đây chỉ cần giỏi tiếng Anh là có thể đạt mức lương nghìn USD, thì nay doanh nghiệp đã tinh gọn nhân sự nhờ công nghệ. Thay vì thuê 10 người, có thể chỉ cần vài người cùng máy móc hỗ trợ.

Dẫu vậy, cơ hội không hề biến mất.

“Phong độ chỉ là nhất thời, năng lực mới là mãi mãi. Dù ở thời đại nào, sinh viên không nhất thiết phải chạy theo xu hướng, mà cần tập trung bồi dưỡng năng lực cốt lõi. Khi có năng lực, chắc chắn sẽ có cơ hội việc làm tốt, bởi doanh nghiệp nào cũng cần những giá trị thực chất”, vị chuyên gia nhấn mạnh.