Xây dựng hệ sinh thái học liệu số quốc gia: Bước đột phá trong giáo dục số

Tham dự Lễ kí kết, đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) có ông Nguyễn Tiến Thanh – Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV), Tổng Giám đốc NXBGDVN; ông Phạm Vĩnh Thái - thành viên HĐTV, Tổng biên tập; ông Ngô Văn Hoan – Phó Tổng Giám đốc.

Về phía Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam (Hiệp hội) có ông Nguyễn Khắc Khanh – Chủ tịch Hiệp hội, bà Hoàng Thị Kim Thúy – Phó Chủ tịch Hiệp hội; đại diện Bộ Công an, Bộ Nội vụ cùng các cán bộ chuyên môn và các chuyên gia của hai đơn vị.

Sự kiện đánh dấu bước ngoặt mới trong tiến trình chuyển đổi số giáo dục: chuyển từ việc đơn thuần số hóa sách giáo khoa hay xây dựng lớp học trực tuyến sang kiến tạo hệ sinh thái học liệu số quốc gia và bảo vệ chủ quyền tri thức số trong kỷ nguyên AI.

Dựa trên thỏa thuận đã ký kết, NXBGDVN và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam lần đầu triển khai cơ chế phối hợp định kỳ. Cụ thể, đội ngũ chuyên gia độc lập của Hiệp hội sẽ tham gia góp ý, rà soát, đặc biệt là phản biện và thẩm định chuyên môn toàn bộ hệ thống học liệu số trước khi phát hành.

Phạm vi đánh giá áp dụng bao gồm sách điện tử, bài giảng điện tử, học liệu tương tác, ngân hàng câu hỏi, video học tập, nền tảng học trực tuyến cùng nhiều loại học liệu số khác.

Thay vì dừng lại ở thẩm định từng sản phẩm riêng lẻ, hai đơn vị sẽ phối hợp thiết lập một bộ tiêu chí, quy trình kiểm định và chuẩn chất lượng chung cho toàn bộ hệ thống.

Chia sẻ về định hướng trên, ông Nguyễn Tiến Thanh - Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc NXBGDVN khẳng định, trong môi trường giáo dục số công nghệ tuy đổi mới nhanh chóng nhưng chất lượng học liệu luôn phải được đặt lên hàng đầu.

“Mỗi học liệu số không chỉ đúng về kiến thức mà còn phải bảo đảm tính khoa học, sư phạm, trải nghiệm người học và khả năng thích ứng với công nghệ. Điều đó đòi hỏi sự tham gia của các nhà giáo, nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và những người có kinh nghiệm thực tiễn”, ông Thanh cho biết.

Cơ chế phản biện độc lập sẽ giúp NXBGDVN tiếp nhận các góc nhìn khách quan, đa chiều để hoàn thiện sản phẩm tốt hơn.

Về phía Hiệp hội, Trung tướng, Tiến sĩ Nguyễn Khắc Khanh - Chủ tịch Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam cho hay AI đang làm thay đổi cách con người tiếp cận tri thức. Trong tương lai, các mô hình trí tuệ nhân tạo cần được nuôi dưỡng bằng “dữ liệu”.

“Việt Nam có bao nhiêu sách điện tử không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Điều đáng quan tâm hơn hiện nay là dữ liệu giáo dục sẽ thuộc về ai, học liệu tiếng Việt sẽ được phát triển trên nền tảng nào và các mô hình AI tương lai sẽ được nuôi dưỡng từ nguồn tri thức nào”, ông Nguyễn Khắc Khanh nhận định.

Trong bối cảnh đó, chất lượng và quyền kiểm soát nguồn học liệu là trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngoài ra, ông Nguyễn Khắc Khanh cho biết thêm, hiện nay dù đã sở hữu nhiều tài nguyên số nhưng Việt Nam vẫn thiếu một hệ sinh thái tri thức thống nhất để kết nối, chia sẻ và tạo ra giá trị mới.

Thông qua sự phối hợp giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - đơn vị phát triển nội dung giáo dục chính thống và Hiệp hội cùng mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở nghiên cứu, ông kỳ vọng Việt Nam sẽ từng bước xây dựng hệ sinh thái học liệu số quốc gia.

Nội dung chất lượng, dữ liệu quản trị an toàn, bản quyền được bảo vệ và công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Trong khuôn khổ thỏa thuận hợp tác kéo dài 5 năm, bên cạnh công tác phản biện học liệu, hai đơn vị sẽ phối hợp tổ chức các diễn đàn, hội thảo, tiến hành nghiên cứu và xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng cho sách điện tử cùng học liệu số. Qua đó, góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển giáo dục số và chuyển đổi số quốc gia