Bà giáo già bất an khi học trò "vô tư cười đùa" ở nơi có đám tang

Trong một chuyên đề về văn hóa ứng xử học đường mới đây, một giáo viên về hưu ở TPHCM tâm tư, bà nặng lòng trước văn hóa ứng xử nơi công cộng hiện nay.

Đó không chỉ là hình ảnh xả rác, không xếp hàng, mâu thuẫn khi va chạm giao thông, lời ăn tiếng nói trong giao tiếp hàng ngày, xâm hại tài sản công mà còn ở nhiều khía cạnh.

Hình ảnh nhà giáo này day dứt nhất là đã nhiều lần chứng kiến cảnh "đám học trò vui cười một cách thoải mái, tự nhiên ngay khi đi qua nơi có đám tang". Các em không hề điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp với bối cảnh trước mắt mình, chưa nói đến bày tỏ thái độ chia buồn.

"Đi qua đám tang, việc lùi mình lại, cúi đầu xuống một cách kính cẩn là văn hóa cư xử tối thiểu, các thế hệ học trò trước đây đều như vậy. Nhưng giờ đây, tôi ít thấy điều này... ", nữ giáo viên về hưu nói.

Trong cuộc sống hàng ngày, cô giáo này cũng băn khoăn về cách giao tiếp, lời ăn tiếng nói, cách cư xử lịch sự giữa các mối quan hệ hiện nay thiếu vắng sự chan hòa, chia sẻ, cảm thông, thấu hiểu...

Thay vào đó, chúng ta dễ gặp bắt gặp cảnh tượng con người cẩu thả trong giao tiếp bằng to tiếng, dễ cư xử bạo lực, thiếu tôn trọng với đối phương ngay trong các mối quan hệ quanh mình.

Bà giáo này nhắc lại hình ảnh học trò Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong cúi đầu chào bác bảo vệ trước cổng trường gây sốt cộng đồng mạng nhiều năm trước. Hình ảnh đó không ngừng được ca ngợi, được chia sẻ chóng mặt giúp lan tỏa điều tốt đẹp nhưng cũng làm bà thêm trăn trở.

Hành xử lễ phép đó giữa học trò và một người lớn tuổi làm nhiệm vụ bảo vệ trường như trên với nhà giáo này là điều hiển nhiên, là bình thường. Thế nhưng lúc này điều bình thường đó lại trở thành của hiếm, là "trường hợp đặc biệt" được ca tụng.

Tại tọa đàm về văn hóa ứng xử của người trẻ nơi công cộng do Thành Đoàn TPHCM tổ chức cách đây không lâu, cô giáo cấp 2 P.T.M.T., chia sẻ về thực trạng ngay trong môi trường học đường hiện nay, không ít học sinh không giữ được sự lễ phép, những nét đẹp giao tiếp, chuẩn mực ứng xử với giáo viên.

Không ít học trò có thái độ thiếu tôn trọng người thầy như ăn nói cộc lốc, "bật lại" ngay khi mình đang có lỗi. Không ít học sinh nói xấu, bôi nhọ thầy cô sau lưng...

Theo cô T., giáo dục phải làm sao giúp học sinh nhận thức được văn hóa ứng xử với thầy cô giáo và mọi người không chỉ là nét đẹp trong văn hóa giao tiếp, không chỉ là yêu cầu giao tiếp, yêu cầu về đạo đức lối sống đối với học sinh mà còn thể hiện giá trị bản thân mình.

Cô M.T. cho rằng, bên cạnh gia đình, nhà trường cũng cần phải tăng cường những bài học, những câu chuyện ứng xử bằng những tình huống thực tế của cuộc sống, tích hợp các tình huống văn hóa ứng xử văn hóa nơi công cộng vào giáo án giảng dạy.

Như hình ảnh văn hóa xếp hàng, văn hóa giao thông như đi đúng luật, biết nhường chỗ cho người già khi đi trên các phương tiện xe buýt, xe khách…

Nói về giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử của học trò, PGS.TS Nguyễn Kim Hồng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM chia sẻ, năm 1987, khi ông từ niềm Bắc vào TPHCM giảng dạy, ông rất ấn tượng với hình ảnh các em học trò ở đây rất lễ phép, xưng "con" với giáo viên. Các em luôn khoanh tay để chào khách, chào thầy cô rất lễ nghĩa.

Đối với giáo dục cả trong gia đình và nhà trường, theo PGS.TS Nguyễn Kim Hồng phải thật sự quan tâm đến việc dạy đạo đức, dạy tính người cho mỗi đứa trẻ.

Bởi, theo ông, nếu giáo dục không quan tâm đến giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử cho trẻ thì những điều ác và những hành vi ứng xử không phù hợp trong cuộc sống không mất đi mà sẽ ngày càng nở rộ.