Trước nguy cơ lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại trực tuyến, chiến dịch “Không một mình 2026” giúp học sinh nâng cao kỹ năng tự bảo vệ.

Nhận diện cạm bẫy từ những kết nối tưởng chừng vô hại
Internet mở ra nhiều cơ hội học tập, giải trí và kết nối cho trẻ em, thanh thiếu niên, nhưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ như lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ và xâm hại trực tuyến. Trước thực tế đó, chiến dịch “Không một mình 2026 - Phòng, chống xâm hại trực tuyến” được triển khai tại nhiều trường học ở Thanh Hóa do Phòng An góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện nguy cơ và giúp học sinh chủ động bảo vệ bản thân trên không gian mạng.
Đằng sau những lời mời kết bạn, lời hứa hẹn về việc làm thu nhập cao hay viễn cảnh đổi đời có thể là những cạm bẫy được các đối tượng xấu giăng sẵn. Đặc biệt, tại các địa bàn miền núi, một bộ phận thanh thiếu niên còn hạn chế kỹ năng nhận diện nguy cơ, dễ bị lợi dụng, dụ dỗ ra nước ngoài hoặc thao túng tâm lý thông qua các thủ đoạn như “bắt cóc online”.
Để giúp học sinh nhận diện những nguy cơ này, chiến dịch sử dụng video tình huống, tiểu phẩm và các hoạt động tương tác gần gũi, sinh động. Qua đó, các em được tìm hiểu phương thức, thủ đoạn của tội phạm mạng, biết cảnh giác trước những lời mời gọi bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống nguy hiểm.
Tại Trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc, đơn vị được lựa chọn tổ chức mô hình điểm của chiến dịch tại địa phương, học sinh đã dàn dựng tiểu phẩm “Lấy chồng Tây”. Câu chuyện phản ánh những cạm bẫy có thể bắt đầu từ các mối quan hệ trực tuyến, những lời đường mật và hứa hẹn về cuộc sống sung túc. Hình thức sân khấu hóa giúp học sinh dễ dàng tiếp cận vấn đề, nhận diện dấu hiệu bất thường và hiểu rõ hơn hậu quả của việc tin tưởng, làm theo yêu cầu của người lạ trên mạng.

Với đặc thù học sinh đến từ nhiều địa phương, dân tộc khác nhau, trong đó có những em sinh sống ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, việc trang bị kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng càng có ý nghĩa thiết thực đối với Trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc.
Bà Hà Thu Dung, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết bên cạnh nhiệm vụ trang bị kiến thức, bồi dưỡng nhân cách và phát triển năng lực, nhà trường luôn chú trọng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, giúp học sinh biết bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
Theo bà Dung, thông điệp “Kết nối không tổn thương” nhắc nhở mỗi học sinh rằng các em không phải đơn độc trước những hiểm họa trực tuyến. Gia đình, thầy cô, nhà trường và lực lượng Công an luôn sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ, hỗ trợ khi các em gặp khó khăn.
Em Lương Thị Phương Anh, học sinh lớp 12A3, Đại sứ học đường của Trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc, chia sẻ chiến dịch giúp em nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ thông tin cá nhân, đồng thời biết chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, cha mẹ khi gặp nguy cơ trên mạng.

“Chúng em mong muốn trở thành những hạt nhân kết nối học sinh với gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng; sẵn sàng lắng nghe, hỗ trợ bạn bè khi gặp khó khăn trên mạng. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, xâm hại trực tuyến, chúng em sẽ kịp thời báo với thầy cô, cha mẹ hoặc lực lượng Công an, để không ai phải chịu tổn thương trong cô độc”, Phương Anh bày tỏ.
Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn cho học sinh
Không dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền, chiến dịch “Không một mình 2026” hướng tới hình thành những cách làm thiết thực, lâu dài nhằm nâng cao khả năng tự bảo vệ của học sinh. Trong đó, phong trào “5 phút cùng em”, xây dựng đội ngũ “Đại sứ An toàn số học đường” và thiết lập các “Góc an toàn số” tại trường học được kỳ vọng tạo thêm không gian để học sinh chia sẻ, trao đổi và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Trường Đại học Hồng Đức cũng là đơn vị được lựa chọn tổ chức mô hình điểm của chiến dịch tại Thanh Hóa. Nhà trường xác định đây không đơn thuần là một sự kiện truyền thông ngắn hạn mà còn là cơ hội thúc đẩy các hoạt động giáo dục kỹ năng số, xây dựng môi trường học đường an toàn và hình thành thói quen sử dụng Internet có trách nhiệm trong giới trẻ.


PGS.TS Lê Hoằng Bá Huyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức, cho rằng không gian mạng mang đến nhiều cơ hội học tập, giải trí và sáng tạo, song cũng kéo theo những nguy cơ ngày càng đa dạng, phức tạp, khó nhận diện. Trong đó có lừa đảo, giả mạo danh tính, dụ dỗ, thao túng tâm lý, bắt nạt trực tuyến, quấy rối và phát tán trái phép thông tin cá nhân.
Theo ông Huyền, công tác bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên không thể chỉ bắt đầu khi sự việc đã xảy ra. Điều quan trọng là giúp các em nhận diện nguy cơ từ sớm, hình thành kỹ năng tự bảo vệ, biết dừng lại trước những kết nối không an toàn và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Tại buổi tọa đàm tổ chức ở Trường Đại học Hồng Đức, Thượng tá Nguyễn Xuân Toán, Phó Trưởng phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Thanh Hóa, đã cảnh báo về các thủ đoạn “bắt cóc online”, đe dọa, tống tiền và thao túng tâm lý xuyên biên giới. Những phân tích cụ thể, dễ hiểu giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn phương thức hoạt động của các đối tượng xấu, nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân và chủ động ứng phó trước những tình huống bất thường trên không gian mạng.
Từ trường phổ thông đến cơ sở giáo dục đại học, các hoạt động của chiến dịch góp phần khẳng định vai trò đồng hành của nhà trường trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng số và bảo vệ học sinh trước những nguy cơ trực tuyến. Tuy nhiên, để các kỹ năng này thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, lực lượng Công an và cộng đồng.
Khi học sinh được trang bị kiến thức để nhận diện nguy cơ, có đủ niềm tin để lên tiếng và biết tìm đến những người có thể giúp đỡ mình, các em sẽ có thêm điểm tựa trước những cạm bẫy trên không gian mạng. Đó cũng là mục tiêu mà chiến dịch “Không một mình 2026” hướng tới: không chỉ giúp trẻ em phòng tránh xâm hại trực tuyến mà còn bảo đảm mỗi em đều được lắng nghe, hỗ trợ và bảo vệ.