Rẽ hướng sau tốt nghiệp THPT, nhiều bạn trẻ lựa chọn xuất khẩu lao động nhằm sớm có thu nhập, phụ giúp gia đình và tích lũy kỹ năng.

Phụ giúp gia đình, tự mở lối đi riêng
Sinh ra trong gia đình lao động, Nguyễn Thanh Phong (TP HCM) sớm ý thức được trách nhiệm của mình khi bố mất khả năng lao động sau một vụ tai nạn giao thông cách đây vài năm. Mẹ trở thành trụ cột kinh tế duy nhất nhưng chỉ có thể làm những công việc thu nhập thấp, cuộc sống gia đình vì thế luôn trong tình trạng chật vật.
Tốt nghiệp THPT, thay vì tiếp tục học đại học hay cao đẳng, Phong quyết định đi xuất khẩu lao động tại Nhật Bản. “Em muốn san sẻ gánh nặng tài chính với mẹ, đồng thời tự tạo cơ hội cho bản thân”, Phong chia sẻ.
Theo Phong, Nhật Bản không chỉ là thị trường lao động hấp dẫn mà còn là môi trường rèn luyện tính kỷ luật, sự chăm chỉ, đây là những yếu tố mà em mong muốn tích lũy cho tương lai lâu dài. Để hiện thực hóa mục tiêu, Phong đăng ký tại một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực để học tiếng Nhật.
Từ chỗ “không biết gì”, sau 5 tháng, em đã có thể giao tiếp cơ bản và tham gia kỳ thi năng lực tiếng Nhật. Không chỉ dạy ngôn ngữ, các giảng viên còn hướng dẫn học viên về văn hóa ứng xử, kỹ năng làm việc và sinh hoạt tại Nhật Bản.

Đáng chú ý, các trung tâm hiện nay không chỉ đào tạo để đi lao động phổ thông mà còn định hướng cho học viên nâng cao trình độ, thi chứng chỉ để chuyển sang các diện lao động có tay nghề cao hơn như kỹ năng đặc định, thậm chí là kỹ sư. “Em cũng mong muốn vừa làm, vừa học để nâng cao tay nghề”, Phong nói.
Không chỉ Phong, Minh Nguyệt, quê ở Lâm Đồng cũng đang nỗ lực học tiếng Nhật để sang Nhật Bản làm việc.
“Em không những muốn giúp đỡ bố mẹ mà còn muốn học hỏi được nhiều kỹ năng nâng cao tay nghề. Sau này về Việt Nam cũng sẽ tìm được công việc tốt”, Nguyệt chia sẻ.
Cơ hội rộng mở từ thị trường lao động quốc tế
Theo đại diện một doanh nghiệp đào tạo và cung ứng nhân lực, Nhật Bản hiện vẫn là thị trường tiếp nhận lao động Việt Nam lớn nhất với hàng trăm nghìn người đang làm việc. Mỗi năm, các doanh nghiệp hỗ trợ hàng trăm trường hợp xuất cảnh, chủ yếu trong các ngành như sản xuất, xây dựng, cơ khí, chế biến thực phẩm…
Mức thu nhập trung bình của lao động tại Nhật dao động khoảng 25–30 triệu đồng/tháng, chưa kể tiền làm thêm. Tuy không yêu cầu trình độ học vấn, người lao động phải trải qua quá trình đào tạo bài bản về ngoại ngữ và kỹ năng trước khi xuất cảnh.
“Thông thường, học viên cần từ 5–6 tháng học tiếng, thi đạt chứng chỉ cần thiết, sau đó tiếp tục được đào tạo kỹ năng nghề và tác phong làm việc. Nhờ quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, tỷ lệ đạt yêu cầu và xuất cảnh thành công khá cao”, bà Phạm Thị Ngọc Bích, đại diện Công ty TNHH Đào tạo Nhân lực Tsubaki cho biết.
Không chỉ Nhật Bản, nhiều thị trường khác cũng đang mở rộng cánh cửa cho lao động Việt Nam. Tại Đài Loan (Trung Quốc), hàng trăm nghìn lao động Việt đang làm việc trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, nông nghiệp và chăm sóc người bệnh, với mức thu nhập trung bình khoảng 1.200 USD/tháng, chưa tính làm thêm.
Xu hướng xuất khẩu lao động hiện nay còn mở rộng sang các quốc gia châu Âu và Trung Đông. Đức đang có nhu cầu lớn về điều dưỡng, cơ khí và kỹ thuật cao, với mức lương từ 2.700–3.500 EUR/tháng. Các nước như Romania, Hungary hay Hy Lạp cũng tăng cường tiếp nhận lao động phổ thông trong lĩnh vực xây dựng và dịch vụ.
Tại khu vực Trung Đông, UAE nổi lên như một điểm đến tiềm năng khi có nhu cầu tiếp nhận hàng chục nghìn lao động Việt Nam, với mức lương từ 700–1.500 USD/tháng và không áp dụng thuế thu nhập cá nhân.

Chính sách hỗ trợ tạo “đòn bẩy” cho người lao động
Một trong những điểm đáng chú ý là chính sách hỗ trợ ngày càng thiết thực, giúp người lao động giảm bớt gánh nặng chi phí ban đầu. Dựa trên Nghị định 338/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026, người lao động có thể vay tới 100% chi phí trước khi xuất cảnh thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội.
Khoản vay này bao gồm chi phí dịch vụ, đào tạo, vé máy bay và các thủ tục cần thiết khác. Nhờ đó, người lao động có thể yên tâm đi làm và trả dần chi phí trong thời gian làm việc ở nước ngoài.
Đối với các đối tượng thuộc hộ nghèo, cận nghèo hoặc người dân tộc thiểu số, mức lãi suất ưu đãi còn thấp hơn, tương đương với lãi suất cho vay hộ nghèo. Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng hỗ trợ chi phí hành chính như làm hộ chiếu, xin visa, khám sức khỏe…
Những chính sách này được xem là bước tiến quan trọng, giúp người lao động không còn phải tìm đến các nguồn vay không chính thống, hạn chế rủi ro tài chính trước khi xuất cảnh.
Dù cơ hội rộng mở, các chuyên gia cũng khuyến cáo người lao động cần tỉnh táo trước những lời quảng cáo “việc nhẹ, lương cao” không rõ nguồn gốc. Việc lựa chọn các đơn vị có giấy phép hoạt động, tìm hiểu thông tin qua kênh chính thống là yếu tố then chốt để tránh rơi vào bẫy lừa đảo.