Gửi bình luận
Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thể chế hoá các hoạt động trong lĩnh vực này.
Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BGDĐT “Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục” (Thông tư 16). TS Nguyễn Thu Hà - đại diện Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, Thông tư này không chỉ cụ thể hóa nội dung, cách thức triển khai, mà còn tạo cơ chế phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học nhằm nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp.
Thông tư cũng nhấn mạnh việc bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Cơ chế phân luồng được làm rõ theo hướng cung cấp thông tin, tư vấn lộ trình học tập phù hợp với năng lực, điều kiện của người học và nhu cầu thị trường lao động.
Các mô hình kết hợp giữa học văn hóa với trải nghiệm nghề nghiệp, ngày hội giáo dục nghề nghiệp hay hoạt động kết nối với doanh nghiệp được khuyến khích triển khai nhằm tăng tính linh hoạt và liên thông giữa các bậc đào tạo.
Đáng chú ý, định hướng chính sách giai đoạn 2026 - 2030 sẽ từng bước tích hợp các nội dung về tài chính, kinh doanh và khởi nghiệp vào chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi kinh tế.
Theo quan sát của bà Nguyễn Trần Bích Thảo – Đại diện Trường Sedbergh Việt Nam, các trường phổ thông thực hiện hướng nghiệp theo kiểu truyền thống thường tổ chức workshop hay các buổi tư vấn nghề nghiệp cho học sinh.
Dù bổ ích nhưng những hoạt động này vẫn dừng lại ở mức độ cảm tính bề mặt, thông tin đưa đến các em chưa nhiều và chưa đủ sâu. Bà Thảo cho hay, chương trình tích hợp mà nhà trường theo đuổi mang lại hai lợi thế cho học sinh.
Thứ nhất, thay vì tách rời giữa học thuật và hướng nghiệp, chương trình tích hợp hai yếu tố này. Học sinh vừa học các môn học thuật theo chương trình của Bộ GD&ĐT, vừa theo đuổi các môn nghề theo CRP, giúp việc học gắn trực tiếp với định hướng tương lai.
Thứ hai, có thể sau quá trình học, các em nhận ra mình không thích. Nhưng quyết định này dựa trên thời gian trải nghiệm đủ sâu và đủ dài, và các em có thể lý giải rõ ràng tại sao. Đó là lựa chọn logic, không phải cảm tính, không phải vì áp lực gia đình.
Cho rằng, định hướng nghề nghiệp sớm không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu cấp thiết, TS Vũ Văn Ngọc - Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao & POHE (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhấn mạnh, mô hình giáo dục hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp
Đại học Kinh tế Quốc dân đang triển khai các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, trong đó có các chương trình tích hợp chứng chỉ quốc tế ACCA. TS Vũ Văn Ngọc nhìn nhận, đây là mô hình giúp sinh viên vừa hoàn thành chương trình đại học, vừa từng bước tiếp cận các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế và có thể đạt được các chứng chỉ quốc tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Theo ông Ren Varma - Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, việc tiếp cận sớm với định hướng nghề nghiệp chất lượng cao và các lộ trình học tập theo chuẩn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Định hướng nghề nghiệp không nên chỉ bắt đầu ở bậc đại học hoặc khi học sinh bước vào thị trường lao động, mà cần được triển khai từ sớm, theo hướng thực tiễn, có cấu trúc rõ ràng và gắn với những người đồng hành trực tiếp với học sinh mỗi ngày, đó là các thầy cô giáo.
Thông qua sáng kiến Future Pathways, ACCA hướng tới việc góp phần kết nối các bên liên quan, đồng hành cùng nhà trường và các tổ chức trong việc xây dựng các nội dung hướng nghiệp gắn với thực tiễn tại Việt Nam.
Chương trình này sẽ mang đến cho học sinh trung học trên toàn cầu cơ hội tiếp cận các chuẩn mực học tập nghề nghiệp quốc tế thông qua một chương trình tích hợp. Bên cạnh kiến thức học thuật, học sinh còn có cơ hội tiếp cận với kiến thức thực tiễn, hiểu biết về kinh doanh và các kỹ năng nghề nghiệp thông qua các hoạt động học tập có cấu trúc xuyên suốt năm học.
TS Nguyễn Thu Hà cho biết, Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng và vận hành cổng thông tin hướng nghiệp quốc gia, cung cấp dữ liệu về ngành nghề, thị trường lao động và lộ trình học tập. Các Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm triển khai tại địa phương, các trường phổ thông trực tiếp tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh.
