Gửi bình luận
Từ quý III/2026, TPHCM đánh giá giáo viên theo KPI, đặt ra yêu cầu lượng hóa công việc nhưng cũng đòi hỏi cách đo phù hợp đặc thù nghề giáo.
Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT TPHCM, từ quý III/2026, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở được đánh giá, xếp loại theo KPI trên thang điểm 100. Kết quả đánh giá là một trong những căn cứ thực hiện chi thu nhập tăng thêm và được sử dụng phục vụ đánh giá cuối năm.
Với viên chức không giữ chức vụ quản lý, nhóm tiêu chí chung chiếm 30 điểm, tập trung vào ý thức tổ chức kỷ luật, phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm, đổi mới, phối hợp trong công việc... 70 điểm còn lại dành cho kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, năng lực tham mưu và kỹ năng xử lý công việc.
Theo ông Hồ Sĩ Nhật Nam, Hiệu trưởng Trường THPT Hòa Bình (TPHCM), xét về tổng thể, đánh giá cán bộ quản lý, giáo viên theo KPI là phù hợp, nhất là trong bối cảnh kết quả đánh giá được gắn với thu nhập tăng thêm. Việc lượng hóa kết quả công việc giúp quá trình đánh giá có cơ sở rõ ràng hơn, hạn chế cảm tính.
“Đã giao việc thì phải có thực hiện, kiểm tra, đánh giá. Quan trọng là phải lượng hóa được kết quả; nếu lượng hóa bằng số thì càng rõ ràng”, ông Nam nêu quan điểm.
Cũng theo Hiệu trưởng Trường THPT Hoà Bình, khi nhiệm vụ và tiêu chí hoàn thành được xác định rõ từ đầu, giáo viên có cơ sở chủ động thực hiện và biết mình cần tập trung vào đâu. Chẳng hạn, công tác chủ nhiệm gồm nhiều phần việc như xây dựng kế hoạch, phối hợp với phụ huynh, giáo viên bộ môn, theo dõi học sinh và xử lý các vấn đề phát sinh. Nếu chỉ tính số lượng nhiệm vụ sẽ khó phản ánh đầy đủ khối lượng cũng như chất lượng công việc mà giáo viên thực hiện.
Trong khi đó, với một số công việc hành chính, kết quả có thể xác định cụ thể hơn. Một văn bản được giao, hoàn thành đúng quy trình, trình duyệt và được chấp nhận thì có thể xác định khá rõ kết quả và thời gian hoàn thành.
Một điểm khác cần lưu ý là thời điểm đánh giá. Ông Nam cho rằng, không phải nhiệm vụ giáo dục nào cũng có thể đánh giá ngay sau khi hoàn thành, bởi một số công việc cần thời gian mới thấy rõ hiệu quả.
“Chẳng hạn, việc xử lý vấn đề phát sinh trong lớp cần theo dõi đến khi tập thể ổn định, học sinh có chuyển biến mới đánh giá đầy đủ kết quả. Bên cạnh đó, cần phân biệt nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất. Công tác chủ nhiệm là nhiệm vụ thường xuyên, nhưng khi phát sinh vụ việc, giáo viên phải phối hợp nhiều bộ phận để giải quyết. Đây cũng là phần việc cần được xem xét khi đánh giá”, ông Nam nói rõ.
Theo ông Nam, tiêu chí KPI cần được thiết kế phù hợp với từng nhóm công việc, không nên áp dụng một cách tính cho tất cả nhiệm vụ. Công việc giảng dạy, chủ nhiệm, hoạt động chuyên môn hay hành chính có đặc điểm và mức độ tác động khác nhau.
“Điều quan trọng là từ đầu phải xác định được nhiệm vụ, tiêu chí đánh giá và kỳ vọng về kết quả. Khi giáo viên biết rõ mình được giao việc gì, phải đạt mức nào thì phần còn lại phụ thuộc vào nỗ lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ của mỗi cá nhân”, ông Nam nhấn mạnh.
Thầy Nguyễn Hoàng Hải Đăng, giáo viên Trường THPT Bình Tân (TPHCM) chia sẻ, việc đánh giá bằng KPI là một thay đổi theo hướng cụ thể và minh bạch hơn. Khi nhiệm vụ, thời hạn, sản phẩm và tiêu chí chất lượng được xác định rõ, giáo viên có thể biết mình cần thực hiện gì và kết quả được ghi nhận ra sao.
Theo thầy Đăng, bên cạnh yêu cầu về tiêu chí và kết quả công việc, điều quan trọng là quá trình đánh giá không tạo thêm gánh nặng hành chính cho giáo viên. Các yêu cầu về hồ sơ, minh chứng cần phục vụ việc đánh giá, thay vì trở thành một phần việc khiến giáo viên phải dành thêm thời gian để hoàn thiện.
Chất lượng giờ dạy, sự tiến bộ của học sinh, việc hỗ trợ học sinh còn hạn chế, khơi gợi động lực học tập hay hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học đều cần được xem xét trong quá trình đánh giá.
Đặc biệt, khi kết quả KPI được sử dụng để xếp loại và làm căn cứ tính thu nhập tăng thêm, yêu cầu về khách quan, công bằng và minh bạch càng được đặt lên hàng đầu. Tiêu chí cần gắn với vị trí việc làm, nhiệm vụ thực tế, có căn cứ đánh giá phù hợp và tính đến những điều kiện khách quan tác động đến quá trình thực hiện nhiệm vụ.
“KPI cần hỗ trợ công tác quản lý và ghi nhận hiệu quả lao động, chứ không nên làm phát sinh thêm hồ sơ, minh chứng hoặc tạo tâm lý chạy theo chỉ tiêu. Điểm cốt lõi không phải là có đánh giá bằng KPI hay không, mà là xây dựng KPI như thế nào để vừa rõ việc, rõ trách nhiệm, vừa tôn trọng đặc thù chuyên môn và ghi nhận đúng những đóng góp thực chất của người giáo viên”, thầy Đăng chia sẻ.
Còn Nhà giáo ưu tú Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho rằng việc đánh giá cần bắt đầu từ việc xác định rõ giáo viên được giao nhiệm vụ gì, kết quả cần đạt đến đâu và căn cứ nào để đánh giá. Khi tiêu chí rõ ràng, giáo viên biết mình cần thực hiện những gì, đồng thời người quản lý có thêm cơ sở đánh giá, hạn chế sự phụ thuộc vào cảm nhận chủ quan
Tuy nhiên, theo ông Ngai, KPI không nên chỉ dừng ở việc xếp loại. Quan trọng hơn, thông qua kết quả đánh giá, nhà trường có thể nhận diện điểm mạnh, hạn chế của từng cá nhân để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, hỗ trợ phù hợp. Với giáo viên, điều này càng cần thiết bởi mỗi vị trí có nhiệm vụ, khối lượng công việc và điều kiện thực hiện khác nhau.
Việc đánh giá viên chức gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ cũng là cơ sở để thực hiện chính sách thu nhập tăng thêm của TPHCM. Theo ông Ngai, cách làm này có thể tạo động lực để đội ngũ hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời ghi nhận những người thực hiện tốt công việc được giao.
“Đánh giá không nên chỉ nhằm xếp loại mà quan trọng hơn là giúp nhà trường nhận diện điểm mạnh, hạn chế của đội ngũ để có hướng bồi dưỡng, hỗ trợ. Khi được thực hiện nghiêm túc, có căn cứ rõ ràng và công khai, KPI sẽ trở thành công cụ quản lý, phát triển đội ngũ và nâng cao trách nhiệm, hiệu quả công việc”, ông Ngai nói.
Thạc sĩ Bùi Khánh Nguyên, chuyên gia giáo dục độc lập tại TPHCM cho rằng: “Việc đánh giá người lao động theo mức độ hoàn thành công việc là cần thiết nếu mục đích là phân biệt mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, trong lĩnh vực sư phạm, đánh giá giáo viên tinh tế và phức tạp hơn do công việc có nhiều yếu tố đặc thù. Do vậy, người thiết kế tiêu chí phải hiểu sâu về nghề, áp dụng các tiêu chuẩn được kiểm chứng bằng khoa học nhân sự và khoa học sư phạm; nếu không, dễ khiến việc đánh giá giáo viên bị giản lược thành việc hoàn thành các chỉ tiêu định lượng. Việc đánh giá cần cân bằng giữa định lượng và định tính, không chỉ để phân loại mà còn là cách thức phản hồi giúp giáo viên điều chỉnh và tiến bộ theo thời gian”.
