Gửi bình luận
Việc Hà Nội đánh giá thể lực, tầm vóc cho học sinh trên địa bàn ít nhất một lần mỗi năm là bước đi chiến lược và đem lại nhiều tác động tích cực.
Bắt đầu từ năm học 2026 - 2027, Hà Nội chính thức triển khai kế hoạch đánh giá thể lực và tầm vóc định kỳ cho học sinh trên toàn địa bàn với tần suất ít nhất một lần mỗi năm.
Trong bối cảnh nhiều trẻ suy dinh dưỡng thấp còi ở vùng ngoại thành, vừa thừa cân béo phì ở khu vực nội đô, quyết định này được đánh giá là một bước đi đột phá, chuyển từ trạng thái "phòng ngự" sang "chủ động" trong việc chăm sóc sức khỏe học đường.
Theo đánh giá từ ông Vũ Văn Tiến - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Sư phạm (Hà Nội), không chỉ đơn thuần là những con số đo đạc cơ học, việc chuẩn hóa dữ liệu thể chất này hứa hẹn sẽ mang lại những tác động sâu rộng đến người học, các nhà trường, đồng thời đặt ra không ít bài toán hóc búa cho các cơ quan quản lý. Tuy nhiên, mặt tích cực thể hiện ở nhiều phương diện đáng ghi nhận.
Nhiều năm qua, việc kiểm tra sức khỏe học đường tại các trường công lập chủ yếu là cân đo cơ bản, kiểm tra mắt hoặc răng miệng. Khi việc đánh giá thể lực và tầm vóc được đưa vào quy chuẩn thường niên với các tiêu chí khoa học, học sinh sẽ được tiếp cận các chỉ số chuyên sâu hơn như tỷ lệ cơ - mỡ, sức bền, độ dẻo dai thông qua các bài kiểm tra thể lực chuẩn hóa. Từ đó, các em tự ý thức được thể trạng của mình để điều chỉnh hành vi sinh hoạt.
Đây là bước đi rất tích cực thể hiện Kế hoạch giáo dục toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và sức khỏe tinh thần. Để chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027 Đảng, Nhà nước, Chính phủ cùng Bộ GD&ĐT đều có sự quan tâm rất sát sao. Sự thay đổi căn bản, toàn diện trong giáo dục nhằm đào tạo ra thế hệ người Việt Nam khỏe mạnh về thể chất, phấn chấn về tinh thần, làm chủ khoa học, kỹ thuật trong kỷ nguyên số.
Đánh giá cao chủ trương lần này của Thành phố, bà Nguyễn Ngọc Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Thường (xã Phù Đổng) nhìn nhận, chủ trương này giúp cánhân hóa chế độ dinh dưỡng và vận động. Mỗi học sinh sẽ có một "bản đồ thể chất" riêng biệt để biết được tình trạng phát triển tâm sinh lý của các em.
Từ dữ liệu này, các em và gia đình sẽ nhận được những khuyến nghị cụ thể từ chuyên gia dinh dưỡng như: Một học sinh có dấu hiệu béo phì cần giảm tải đường và tăng cường cardio (vận động tim mạch); một học sinh thấp còi có thể sẽ cần bổ sung vi chất và các bài tập kích thích kéo dài xương...
"Một cơ thể khỏe mạnh là nền tảng của một trí tuệ minh mẫn. Việc được theo dõi sát sao thể chất giúp giảm thiểu tình trạng mệt mỏi mạn tính do lười vận động hoặc học tập quá tải – vốn là nguyên nhân dẫn đến stress, trầm cảm học đường đang ngày một gia tăng", bà Nguyễn Ngọc Lan nhấn mạnh.
Còn theo bà Trịnh Thị Chung Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nam Trung Yên (phường Yên Hòa), đối với các cơ sở giáo dục, quy định mới này không chỉ là một nhiệm vụ hành chính, mà là đòn bẩy thay đổi triết lý giáo dục thể chất trong nhà trường. Mô hình tác động xoay vòng gồm: Dữ liệu thể lực học sinh - Cải tiến thực đơn và tiết học Giáo dục thể chất - Xây dựng thói quen vận động tại trường.
Bà Trịnh Thị Chung Thủy nhấn mạnh, dữ liệu tầm vóc sẽ là căn cứ khoa học cao nhất để các nhà trường siết chặt và cải tiến chất lượng bữa ăn bán trú. Thay vì các thực đơn công nghiệp đại trà, các trường có thể phối hợp với các chuyên gia dinh dưỡng để thiết kế thực đơn cân bằng, giảm muối, giảm dầu mỡ cho các trường nội thành và tăng cường năng lượng, protein cho các trường khu vực ngoại thành khó khăn.
Ở một số trường, môn Giáo dục thể chất thường bị coi là "môn phụ", các bài tập mang tính đồng diễn mà ít dựa trên năng lực thực tế của học sinh. Có dữ liệu thể lực trong tay, giáo viên có thể phân nhóm học sinh để thiết kế giáo án phù hợp. Các em có thể lực yếu sẽ có bài tập bổ trợ riêng, tránh tình trạng quá tải hoặc chấn thương; những em có tố chất vượt trội sẽ được phát hiện sớm để bồi dưỡng cho các đội tuyển thể thao.
Dù vậy, bà Nguyễn Ngọc Lan nêu ra một số thách thức khi triển khai, nguồn kinh phí chi trả cho tiết tăng cường của môn Giáo dục thể chất đang bị vướng bởi theo quy định hiện hành, giáo viên dạy 23 tiết/tuần, khi dạy tiết ngoài quy định là trả tiền thừa giờ nhưng hiện chưa có nguồn và chỉ lấy từ chi thường xuyên.
Đội ngũ dạy môn Giáo dục thể chất một số trường sẽ thiếu dù hiện nay có sáp nhập thì số cán bộ quản lý, nhân viên sẽ dôi dư nhưng chưa chắc đã có chuyên môn của bộ môn này để dạy thực sự có hiệu quả. Nhà nước cần ban hành cụ thể tiêu chí cần đạt về thể lực, tầm vóc mới phù hợp với các văn bản pháp lý hiện nay. Đồng thời cấp dụng cụ học tập của học sinh ngay từ đầu năm như các môn: Bóng rổ, cầu lông, bóng đá...
Bà Phạm Thị Kim Huệ - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà) cho biết, Hà Nội có sự phân hóa rõ rệt về không gian trường học. Các trường ở khu vực lõi như Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình thường có diện tích sân chơi, bãi tập nhỏ, thiếu không gian cho học sinh vận động mạnh. Các trường ở ngoại thành như Ba Vì, Mỹ Đức, Thạch Thất dù có đất rộng nhưng lại thiếu trang thiết bị tập luyện hiện đại và nguồn lực y tế học đường chất lượng cao.
Dưới góc nhìn chuyên gia, PGS.TS Trần Thị Minh Hằng - giảng viên cao cấp đến từ Học viện Quản lý giáo dục cho rằng, chủ trương của thành phố rất đúng đắn nhưng ai sẽ là người thực hiện việc đánh giá này? Nhân viên y tế học đường hiện nay tại nhiều trường đang vừa thiếu vừa yếu. Việc tập huấn cho hàng nghìn cán bộ, giáo viên trên toàn thành phố về một bộ tiêu chí đánh giá thống nhất, khoa học là một áp lực không hề nhỏ về mặt thời gian và kinh phí trước thềm năm học 2026-2027.
"Thách thức trong giai đoạn đầu là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu có sự đồng lòng phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, nhà quản lý và gia đình thì sức khỏe thể chất của học sinh Thủ đô sẽ được cải thiện. Bước đi này của Hà Nội kỳ vọng sẽ tạo ra một mô hình chuẩn mẫu, tạo tiền đề để lan tỏa ra tất cả các tỉnh/thành phố trên cả nước, vì một thế hệ trẻ Việt Nam cao lớn hơn, mạnh mẽ hơn và bền bỉ hơn", PGS.TS Trần Thị Minh Hằng phân tích thêm.
