Gửi bình luận
Giáo dục STEM góp phần hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề và bản lĩnh hội nhập cho học sinh trong kỷ nguyên số.
Là một trong 10 học sinh của Trường Tiểu học và THCS Vinschool Imperia (Hải Phòng) giành quyền tham dự FIRST LEGO League Asia Open Championship 2026 tại Bắc Kinh (Trung Quốc), Nguyễn Tài Gia Bảo, học sinh lớp 11, thành viên đội Apex cho biết, em và các đồng đội đều háo hức, tự hào khi được đại diện cho Việt Nam tranh tài tại sân chơi Robotics quốc tế.
Theo Gia Bảo, FIRST LEGO League là cơ hội để học sinh được cọ xát với nhiều đội thi đến từ châu Á, châu Âu và châu Đại Dương; đồng thời mở rộng hiểu biết về khoa học, công nghệ, văn hóa và kỹ năng làm việc nhóm trong môi trường quốc tế.
Để có mặt tại cuộc thi, đội Apex đã chuẩn bị dự án từ giữa năm 2025. Từ những học sinh có chung niềm đam mê Robotics và STEM, các thành viên từng bước hoàn thiện robot, liên tục thử nghiệm, điều chỉnh và cải tiến giải pháp.
Gia Bảo chia sẻ, quá trình thực hiện dự án có không ít khó khăn, có thời điểm cả nhóm gặp áp lực và muốn bỏ cuộc. Nhưng chính sự động viên của thầy cô cùng quyết tâm của các thành viên đã giúp chúng em vượt qua để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.
Theo nam sinh, mục tiêu lớn nhất của đội tuyển không chỉ là đạt thành tích cao, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh học sinh Việt Nam trên đấu trường quốc tế.
Tại FIRST LEGO League 2026, Ban tổ chức đưa ra chủ đề "Khảo cổ học". Từ chủ đề này, Gia Bảo cho biết, đội Apex xây dựng dự án hướng tới ứng dụng công nghệ nhằm cải tiến quy trình khảo cổ, giúp việc tìm kiếm, bảo tồn hiện vật trở nên nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn.
Ở phần thi Robot Game, nhóm tập trung nâng cao độ chính xác và tính ổn định của robot để hoàn thành các nhiệm vụ với số điểm cao nhất. Song song với đó là phát triển dự án sáng tạo gắn với chủ đề cuộc thi.
“Trong quá trình nghiên cứu, các thành viên không chỉ vận dụng kiến thức STEM, mà còn dành nhiều thời gian tìm hiểu lịch sử, khảo cổ và các tư liệu liên quan” – Gia Bảo bật mí và mong muốn lan tỏa tình yêu khoa học, công nghệ nhưng đồng thời cũng khơi gợi sự quan tâm của các bạn trẻ đối với lịch sử và di sản văn hóa.
Ngoài ra, để phát triển dự án, nam sinh cho biết, nhóm áp dụng quy trình thiết kế kỹ thuật (Engineering Design Process - EDP), bắt đầu từ việc xác định vấn đề, đặt câu hỏi "tại sao" và "làm thế nào", sau đó liên tục thử nghiệm, đánh giá và cải tiến giải pháp. Chính quá trình lặp lại nhiều lần đã giúp robot ngày càng hoàn thiện.
Là học sinh từng tham gia nhiều cuộc thi trong nước và quốc tế, Gia Bảo cho rằng, FIRST LEGO League mang bản sắc riêng bởi đề cao 5 giá trị cốt lõi gồm: niềm vui, sáng tạo, đổi mới, kết nối và lan tỏa. Những giá trị này không chỉ giúp học sinh tạo ra sản phẩm tốt hơn mà còn hình thành tinh thần hợp tác, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau giữa các đội thi.
Theo nam sinh, điều hấp dẫn nhất của STEM là giúp học sinh kết nối kiến thức ở nhiều môn học và trực tiếp ứng dụng vào thực tiễn. Thay vì chỉ học lý thuyết, học sinh được vận dụng kiến thức vật lý, toán học, lập trình hay kỹ thuật để thiết kế và điều khiển robot giải quyết những bài toán cụ thể. Nhờ đó, việc học trở nên sinh động và ý nghĩa hơn.
Theo bà Phạm Thị Hồng Vân, thành viên Ban Giám hiệu Trường tiểu học, THCS & THPT Vinschool Imperia (Hải Phòng), việc có 10 học sinh của nhà trường giành quyền tham dự cuộc thi Robotics quốc tế tại Bắc Kinh (Trung Quốc) không phải là thành quả của một cuộc thi đơn lẻ, mà là kết quả của quá trình bồi dưỡng lâu dài về tư duy khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Bà Vân cho biết, nhiều năm qua, nghiên cứu khoa học và giáo dục STEM luôn được nhà trường xác định là một trong những định hướng trọng tâm. Mỗi năm, học sinh thực hiện khoảng 100 dự án nghiên cứu thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ và Robotics. Từ môi trường học tập đó, những học sinh có năng lực và đam mê tiếp tục được phát hiện, bồi dưỡng để tham gia các sân chơi trong nước và quốc tế.
Thành tích của Đội Apex là kết quả của quá trình tích lũy. Song, quan trọng nhất là sự nỗ lực, niềm đam mê và tinh thần học hỏi không ngừng của học sinh. Bên cạnh đó là sự đồng hành của thầy cô, gia đình và các đơn vị tổ chức sân chơi khoa học, công nghệ để các em có cơ hội thể hiện năng lực.
Gửi gắm tới 10 học sinh chuẩn bị tham dự cuộc thi Robotics quốc tế, bà Vân bày tỏ, mong muốn lớn nhất không chỉ là thành tích tại cuộc thi mà các em sẽ thi đấu hết mình, tự tin tỏa sáng và góp phần lan tỏa hình ảnh học sinh Việt Nam trên đấu trường quốc tế.
Theo bà, giá trị lớn nhất mà các đội tuyển mang lại không chỉ nằm ở những giải thưởng đạt được, mà còn ở khả năng truyền cảm hứng nghiên cứu khoa học, học tập STEM và Robotics tới đông đảo học sinh. Qua đó, góp phần hình thành thế hệ trẻ yêu khoa học, sáng tạo và sẵn sàng chinh phục những thách thức mới.
Nhấn mạnh, cốt lõi của giáo dục STEM không nằm ở việc luyện thi hay hướng tới giải thưởng, bà Vân cho rằng, điều đó nằm ở quá trình hình thành tư duy nghiên cứu, phản biện và khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đây cũng là định hướng xuyên suốt trong chương trình giáo dục của nhà trường.
Theo đó, học sinh không chỉ học kiến thức trên lớp, mà còn được chủ động khám phá, đặt câu hỏi, thực hiện các dự án nhỏ trong từng bài học và từng bước phát triển thành các dự án nghiên cứu lớn. “Chính quá trình ấy nuôi dưỡng niềm yêu thích khoa học và tạo nền tảng để các em tự tin tham gia các sân chơi quốc tế"- bà Vân nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, bà Đỗ Phương Thảo - Giám đốc Công ty Đầu tư phát triển Giáo dục Quốc tế Success, giá trị cốt lõi của giáo dục STEM không nằm ở việc tạo ra một sản phẩm hay giành giải thưởng, mà ở quá trình hình thành tư duy giải quyết vấn đề và năng lực thích ứng của học sinh.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa giáo dục STEM và phương pháp dạy học truyền thống là chuyển vai trò của học sinh từ người tiếp nhận kiến thức sang chủ thể khám phá. Thay vì ghi nhớ lý thuyết, học sinh phải tự đặt câu hỏi, thử nghiệm, chấp nhận sai sót và liên tục điều chỉnh để tìm ra giải pháp tối ưu.
"STEM không cung cấp một công thức có sẵn mà rèn luyện cho học sinh phương pháp tư duy để sẵn sàng tiếp cận những lĩnh vực hoàn toàn mới"- bà Thảo nhấn mạnh và cho rằng, một dự án STEM thành công không phụ thuộc vào cá nhân xuất sắc, mà đòi hỏi sự phối hợp của cả nhóm. Mỗi học sinh có thể đảm nhận một vai trò khác nhau như: nghiên cứu, lập trình, thiết kế, thuyết trình hay xây dựng ý tưởng. Chính sự đa dạng về năng lực giúp các em phát triển kỹ năng hợp tác, phân công công việc và giải quyết vấn đề trong môi trường thực tế.
Trong mô hình giáo dục này, giáo viên cũng không còn là người truyền đạt lời giải duy nhất, mà trở thành người hướng dẫn, định hướng cho học sinh xây dựng chiến lược, xác định mục tiêu và từng bước hoàn thiện sản phẩm.
Theo ông Đỗ Duy Hưng - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng khẳng định, STEM, STEAM và Robotics đang trở thành những nội dung giáo dục cốt lõi trong nhà trường. Việc tham dự FIRST LEGO League Asia Open Championship 2026 là cơ hội để học sinh Hải Phòng giao lưu quốc tế, tiếp cận những thành tựu mới về khoa học kỹ thuật, công nghệ số và robotics; đồng thời khẳng định năng lực của học sinh Đất Cảng trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Để giành được tấm vé đến đấu trường quốc tế, các đội tuyển đã vượt qua nhiều đối thủ mạnh tại các vòng thi trong nước. Ông Đỗ Duy Hưng ghi nhận, thành tích này được xem là minh chứng cho hiệu quả của quá trình đưa STEM, STEAM và Robotics vào trường học những năm qua.
