Dư luận: Nên “sòng phẳng” với IELTS

Những ngày qua, câu chuyện Bộ GD&ĐT đề xuất không còn điểm cộng do các trường tự quy định đối với chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học nhận được sự quan tâm lớn của học sinh, phụ huynh và bạn đọc.

Qua các bài viết trong tuyến thông tin về bỏ cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ, phổ biến là IELTS, nhiều bạn đọc Dân trí bày tỏ sự đồng tình với hướng thay đổi này. Các ý kiến tập trung vào một vấn đề: ngoại ngữ là năng lực cần thiết cho tương lai, nhưng liệu có nên biến năng lực ấy thành điểm thưởng để tạo lợi thế trong một kỳ tuyển sinh?

Thăm dò của Dân trí với 15.754 người tham gia cho thấy ý kiến bạn đọc khá đa chiều. Có 40% đồng ý với đề xuất từ năm 2027 không cộng điểm IELTS, giải học sinh giỏi và các thành tích do trường quy định. Trong khi đó, 43% cho rằng cần có lộ trình ít nhất 3 năm trước khi áp dụng, 13% đề nghị chỉ giảm mức điểm cộng tối đa và 3% có ý kiến khác.

Đáng chú ý, nhóm đề nghị có lộ trình ít nhất 3 năm chiếm tỷ lệ cao nhất. Kết quả này cho thấy bên cạnh câu chuyện “có nên bỏ điểm cộng hay không”, bạn đọc còn quan tâm đến cách thức và thời điểm thực hiện chính sách, để tránh ảnh hưởng đến những học sinh đã chuẩn bị theo quy định tuyển sinh hiện hành.

Ngoại ngữ là năng lực, không phải điểm thưởng

Một trong những luồng ý kiến được nhiều bạn đọc chia sẻ là cần đưa việc học ngoại ngữ trở về đúng mục tiêu phát triển năng lực của người học.

Bạn đọc Võ Quang Trung cho rằng trong bối cảnh hội nhập, việc biết ngoại ngữ ngày càng trở thành một năng lực phổ biến và cần thiết đối với người trẻ, thay vì được xem như một thành tích để cộng điểm.

“Vậy mà vẫn còn có nơi hô hào học ngoại ngữ như là một thành tích cộng điểm”, bạn đọc này viết, đồng thời bày tỏ sự đồng tình với quan điểm của lãnh đạo Bộ GD&ĐT về việc thay đổi cách nhìn đối với ngoại ngữ.

Cùng quan điểm, bạn đọc An Toàn cho rằng những người xác định làm việc trong môi trường quốc tế, doanh nghiệp nước ngoài, du lịch hay ngoại giao đều phải tự trang bị ngoại ngữ để phục vụ công việc.

“Ủng hộ bỏ việc cộng điểm đầu vào là hợp lý”, bạn đọc viết.

Bạn đọc Nguyễn Kiên Hùng cho rằng việc tuyển sinh nên tập trung hơn vào năng lực thực chất, trong đó tiếng Anh được nhìn nhận như một công cụ thay vì một mục tiêu để đạt điểm cộng.

Trong khi đó, bạn đọc Nguyễn Bình Mai đánh giá việc cơ quan quản lý giải thích rõ lý do thay đổi chính sách là cần thiết, đặc biệt liên quan đến yêu cầu bảo đảm công bằng và tránh việc một năng lực được ghi nhận nhiều lần.

Không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận IELTS

Một nhóm ý kiến khác tập trung vào điều kiện tiếp cận chứng chỉ quốc tế.

Bạn đọc Thuận Nguyễn cho rằng học sinh ở các thành phố lớn có nhiều điều kiện hơn để tiếp cận các khóa học và kỳ thi chứng chỉ quốc tế, trong khi học sinh ở nông thôn, miền núi hoặc gia đình khó khăn có thể gặp nhiều trở ngại hơn.

“Nếu sức học cố gắng bằng nhau mà cộng điểm nữa thì các em nông thôn, miền núi sao đỗ được”, bạn đọc đặt vấn đề.

Bạn đọc Duy Phước Nguyễn cũng cho rằng việc cộng điểm có thể tạo ra khoảng cách giữa những học sinh có điều kiện đầu tư cho chứng chỉ và những em không có cơ hội tiếp cận.

Ở góc nhìn này, điều được tranh luận không phải là giá trị của việc học tiếng Anh, mà là việc một chứng chỉ có nên tạo thêm lợi thế trong cuộc cạnh tranh tuyển sinh hay không.

Học IELTS vẫn cần, nhưng học cho chính mình

Không ít bạn đọc cho rằng bỏ điểm cộng không đồng nghĩa với việc học sinh nên giảm đầu tư cho ngoại ngữ.

Bạn đọc Trần Huệ cho rằng học ngoại ngữ trước hết nhằm trang bị kiến thức và năng lực cho hành trình lâu dài, thay vì chỉ hướng đến một kỳ thi tuyển sinh.

“Học để cho mình, học để có kiến thức cho cả cuộc đời chứ không phải học để được cộng điểm cho một kỳ thi”, bạn đọc viết.

Bạn đọc Dũng Dương cũng đặt câu hỏi nếu mục tiêu học IELTS chỉ để được cộng điểm đại học thì đó có phải là động lực phù hợp hay không, trong khi ngoại ngữ còn có giá trị đối với quá trình học tập và hội nhập sau này.

Bạn đọc Nam Anh cho rằng học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt vốn đã có lợi thế về tiếng Anh, vì vậy không nhất thiết phải tiếp tục cộng thêm điểm trong một kỳ thi chung.

“Đúng, học ngoại ngữ để nâng cao khả năng phát triển của bản thân, giao tiếp, học hỏi trong cuộc sống, chứ học chỉ để kiếm vài ba điểm cộng ở một kỳ thi chung thì đúng là không nên”, bạn đọc này nêu quan điểm.

Có ý kiến không muốn “bỏ hoàn toàn”

Bên cạnh luồng ý kiến đồng tình, một số bạn đọc cho rằng việc thay đổi chính sách cần tính đến đặc thù ngành học và quá trình chuyển tiếp.

Bạn đọc Ngọc Phương đặt vấn đề không nên áp dụng một cách cứng nhắc cho tất cả ngành, nhất là những chương trình đào tạo quốc tế, ngoại ngữ hoặc các ngành sử dụng tiếng Anh thường xuyên.

“Tại sao phải bỏ hoàn toàn? Như vậy không hợp lý. Đối với những ngành/trường (quốc tế, ngoại ngữ, ngôn ngữ...) mà rõ ràng cần tiếng Anh thì vẫn nên có điểm cộng”, bạn đọc nêu quan điểm.

Một vấn đề khác được bạn đọc Hà Nguyên Bùi đặt ra là lộ trình thực hiện.

Theo bạn đọc này, nếu chính sách thay đổi, cần có khoảng thời gian chuyển tiếp đủ dài để những học sinh đã bắt đầu học IELTS theo định hướng tuyển sinh hiện hành không bị động, nhất là những gia đình đã đầu tư đáng kể thời gian và chi phí cho con.

Bạn đọc Quang Nguyên thì cho rằng IELTS ở mức cao đòi hỏi quá trình học tập và rèn luyện nghiêm túc. Theo độc giả này, việc thay đổi chính sách cần cân nhắc cả tác động tích cực của chứng chỉ đối với động lực học ngoại ngữ của học sinh.

Từ các ý kiến bạn đọc, có thể thấy tranh luận về IELTS đang dần dịch chuyển khỏi câu hỏi “được cộng bao nhiêu điểm?” sang câu hỏi rộng hơn: “chứng chỉ này nên được sử dụng như thế nào trong tuyển sinh và giáo dục?”

Nhiều độc giả đồng tình với việc không biến IELTS thành một khoản điểm thưởng, nhưng đồng thời vẫn khẳng định giá trị của năng lực ngoại ngữ đối với học tập, nghiên cứu và việc làm.