Gửi bình luận
Tại Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng), TS Khoa học Lịch sử Nguyễn Thu Quyên đã đưa thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy, góp phần làm “sống lại” lịch sử và truyền cảm hứng học tập cho học sinh.
Trong nhiều năm, Lịch sử từng bị không ít học sinh coi là môn học khó, nặng về ghi nhớ sự kiện, mốc thời gian và thiếu tính trực quan. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt trong bối cảnh Chương trình GDPT 2018 hướng tới phát triển phẩm chất, năng lực người học.
Tại Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi, cô giáo Nguyễn Thu Quyên đã tạo nên bước chuyển rõ nét khi mạnh dạn đưa công nghệ số vào từng tiết học. Không còn những giờ giảng theo lối đọc - chép truyền thống, lớp học của cô mở đầu bằng các hoạt động khởi động sáng tạo như trò chơi ô chữ, câu hỏi tình huống, video gợi mở... giúp học sinh nhanh chóng nhập cuộc với tâm thế hào hứng.
Từ vai trò “truyền đạt kiến thức”, giáo viên được chuyển hóa thành người tổ chức, dẫn dắt và khơi gợi tư duy. Học sinh trở thành trung tâm của hoạt động học tập, chủ động khám phá, trao đổi và phản biện.
Điểm nổi bật trong phương pháp của cô Quyên là tích hợp linh hoạt các công nghệ VR, AR và AI. Những công cụ này giúp tái hiện không gian, bối cảnh lịch sử một cách sống động. Thay vì chỉ đọc sách giáo khoa, học sinh có thể “bước vào” Hoàng thành Thăng Long, tham quan Cố đô Huế hay quan sát các trận đánh lịch sử thông qua mô hình 3D và video mô phỏng.
Nhờ đó, các khái niệm trừu tượng trở nên dễ hiểu, sự kiện lịch sử không khô cứng mà gắn với trải nghiệm trực quan. Học sinh không chỉ biết mà còn hiểu và cảm nhận lịch sử một cách sâu sắc hơn.
Cô Quyên chia sẻ, sau nhiều năm giảng dạy, điều khiến cô trăn trở nhất là làm sao để học sinh thực sự yêu thích môn Lịch sử, thay vì học đối phó. Từ đó, cô chủ động tự học, tìm tòi và thử nghiệm các nền tảng công nghệ mới, từng bước đưa vào giảng dạy.
Không dừng lại ở truyền đạt kiến thức, cô còn tổ chức các dự án học tập số. Học sinh được giao nhiệm vụ thiết kế mô hình di tích 3D, xây dựng video lịch sử, quản lý fanpage giới thiệu nhân vật, sự kiện... Qua đó, các em không chỉ tiếp cận kiến thức mà còn phát triển kỹ năng công nghệ, tư duy sáng tạo và khả năng làm việc nhóm.
Hiệu quả của phương pháp thể hiện rõ qua sự thay đổi thái độ học tập. Nhiều học sinh từ chỗ e ngại đã trở nên hứng thú, chủ động tìm hiểu tài liệu, tích cực trao đổi và tranh luận trong giờ học. Lịch sử không còn là môn học “khó nhớ” mà trở thành hành trình khám phá quá khứ đầy hấp dẫn.
Em Đặng Vũ Hà Phương - học sinh lớp 11 chuyên Sử cho biết: “Khi được trải nghiệm thực tế ảo, em thấy như mình đang sống trong không gian lịch sử. Điều đó giúp em hiểu sâu và nhớ lâu hơn. Mỗi giờ học đều thú vị và không còn áp lực như trước”.
Ông Đỗ Duy Hưng - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng chia sẻ: “Ngành Giáo dục Hải Phòng xác định đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai Chương trình GDPT 2018, trong đó có môn Lịch sử. Sở GD&ĐT đã chỉ đạo các trường THPT chuyển mạnh từ dạy học truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực học sinh, giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường trải nghiệm và vận dụng thực tiễn”.
Gần 20 năm gắn bó với Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi, cô Nguyễn Thu Quyên không chỉ là giáo viên giỏi mà còn là người truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều thế hệ học sinh.
Sinh ra và lớn lên tại xã Thanh Miện, TP Hải Phòng, cô từng là học sinh chuyên Sử của Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi. Năm học 1997-1998, cô đạt giải Nhì học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử và được tuyển thẳng vào Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, cô trở về quê hương, tiếp tục hành trình với nghề dạy học và hoàn thành chương trình thạc sĩ, tiến sĩ.
Trong quá trình giảng dạy, cô kiên trì đổi mới phương pháp, đặc biệt trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Kết quả đạt được rất ấn tượng khi 5 năm gần đây, hơn 70 học sinh do cô trực tiếp giảng dạy đã đạt giải tại kỳ thi học sinh giỏi các cấp, trong đó có nhiều giải quốc gia và khu vực.
Đáng chú ý, cô có hai học sinh lớp 11 thi vượt cấp và đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Điều này khẳng định chất lượng đào tạo và hiệu quả của phương pháp giảng dạy đổi mới.
Không chỉ đạt thành tích trong giảng dạy, cô Quyên còn có nhiều sáng kiến kinh nghiệm giá trị. Từ năm học 2017-2018 đến nay, cô có 9 sáng kiến được công nhận ở các cấp, trong đó có công trình tiêu biểu cấp quốc gia và nhiều sáng kiến cấp tỉnh, cấp cơ sở được áp dụng rộng rãi.
Những sáng kiến như “Bảo tàng ảo 3D”, ứng dụng phần mềm trình chiếu hiện đại, hay các giải pháp phát triển năng lực phản biện đã góp phần thay đổi cách dạy và học môn Lịch sử ở nhiều trường THPT. Đặc biệt, sáng kiến “Bảo tàng ảo” được vinh danh trong top 10 công trình tiêu biểu toàn quốc tại cuộc thi “Tri thức trẻ vì giáo dục”.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi cho hay, cô Nguyễn Thu Quyên là người năng động, sáng tạo, luôn chủ động thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục. Mô hình dạy học môn Lịch sử ứng dụng công nghệ số của cô mang lại hiệu quả rõ rệt và có tính lan tỏa cao.
Với những đóng góp nổi bật, cô được công nhận Nhà giáo tiêu biểu cấp toàn quốc năm 2024 và nhận nhiều Bằng khen các cấp. Thành tích trong giảng dạy, nghiên cứu và bồi dưỡng học sinh giỏi giúp cô trở thành một trong những đại biểu của Hải Phòng tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.
Cô Quyên tâm niệm, điều quan trọng nhất không phải là danh hiệu, mà là sự thay đổi trong nhận thức của học sinh. Khi các em học môn Lịch sử bằng niềm yêu thích, sự tò mò và khát vọng khám phá, đó mới là thành công lớn nhất của người giáo viên.
“Việc ứng dụng công nghệ số được xem như giải pháp then chốt. Các nhà trường được khuyến khích sử dụng học liệu số, bài giảng điện tử, video, bản đồ số, công nghệ thực tế ảo và thực tế tăng cường trong giảng dạy. Cùng với đó, ngành đẩy mạnh tổ chức các hoạt động học tập dự án, nghiên cứu, thảo luận nhóm nhằm phát triển tư duy phản biện, kỹ năng tự học và năng lực hợp tác cho học sinh.
Công tác bồi dưỡng giáo viên được chú trọng với nhiều chương trình tập huấn về chuyển đổi số, phương pháp dạy học hiện đại. Những mô hình sáng tạo như ‘Bảo tàng ảo’, lớp học số, lớp học đảo ngược... được khuyến khích nhân rộng”, ông Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng cho hay.
