Gửi bình luận
Giá đỗ ít calo, giàu chất xơ và chất chống oxy hóa giúp hạ đường huyết hiệu quả; nên kết hợp cùng đạm, không ăn thay tinh bột hoàn toàn.
Theo số liệu từ "Điều tra Dinh dưỡng và Sức khỏe Quốc dân giai đoạn 2019-2023" của Cục Quản lý Sức khỏe Quốc dân (Đài Loan, Trung Quốc), tỷ lệ người trưởng thành từ 20 tuổi trở lên gặp tình trạng đường huyết cao đã lên tới 12,8%. Việc kiểm soát đường huyết ổn định đang trở thành bài toán sức khỏe cấp thiết đối với nhiều gia đình hiện đại.
Trước thực trạng đó, các chuyên gia nhận thấy món giá đỗ dân dã, giá rẻ lại sở hữu những dược tính bất ngờ đối với việc điều hòa đường huyết. Chuyên gia dinh dưỡng Lai Ssu-yin từ Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Từ Tế Đại Lâm (Gia Nghĩa), đã hướng dẫn chi tiết cách xây dựng thực đơn khoa học nhằm khai thác tối đa lợi ích của loại rau này, đồng thời cảnh báo những sai lầm phổ biến khi ăn kiêng.
Một công trình khoa học công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Châu Âu (European Journal of Clinical Nutrition) do nhóm nghiên cứu Úc và Việt Nam phối hợp thực hiện về chủ đề phòng ngừa đái tháo đường type 2 từ chế phẩm đậu nành đã ghi nhận kết quả đáng chú ý: giá đỗ có tác dụng hạ đường huyết rõ rệt, trong đó giá đỗ xanh đem lại hiệu quả không hề kém cạnh giá đỗ tương.
Nghiên cứu tiến hành khảo sát và phân tích trên 599 bệnh nhân đái tháo đường cùng một nhóm đối chứng gồm người khỏe mạnh có số lượng tương đương. Kết quả chỉ ra rằng nhóm người nạp đầy đủ isoflavone hoặc các sản phẩm từ đậu nành có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 giảm từ 65% đến 69% so với nhóm không bổ sung đủ.
Đáng nói, nhóm thực phẩm từ đậu nành trong nghiên cứu trên bao gồm cả giá đỗ. Nhận thấy giá đỗ xanh trên thị trường có giá thành rẻ và phổ biến hơn, các nhà khoa học tiếp tục đi sâu đối chiếu và xác nhận hiệu quả phòng ngừa bệnh tật của giá đỗ xanh tương đương với giá đỗ tương.
Theo cơ chế sinh học, giá đỗ có chỉ số đường huyết (GI) rất thấp (chỉ số GI của giá đỗ xanh chỉ khoảng 22) và hàm lượng calo cực thấp. Lượng chất xơ không hòa tan dồi dào trong thân mầm giúp trì hoãn quá trình hấp thu đường và mỡ trong đường ruột, qua đó chặn đứng tình trạng đường huyết tăng vọt sau ăn.
Chuyên gia dinh dưỡng Lai Ssu-yin chỉ rõ, ngoài khả năng hạ đường huyết, quá trình nảy mầm giúp hàm lượng chất chống oxy hóa (đặc biệt là vitamin C) trong giá đỗ tăng vọt so với hạt đậu nguyên bản. Nhóm chất chuyển hóa thực vật này đóng vai trò kháng viêm, quét sạch các gốc tự do, hỗ trợ kiểm soát thể trọng và duy trì các cơ quan vận hành trơn tru.
Để chế biến giá đỗ hợp lý, bà khuyên nên xào giá đỗ với tỏi, thêm mộc nhĩ và cà rốt để món ăn thêm màu sắc dinh dưỡng, hoặc làm nộm gà xé bóp giá đỗ, thịt nạc xào giá nhằm tạo sự cân đối lý tưởng giữa chất xơ và nguồn đạm.
Tuy nhiên, chuyên gia Lai Ssu-yin cũng lưu ý người tiêu dùng không nên lạm dụng quá đà. Dù giá đỗ giàu chất xơ và ít năng lượng, cũng từng có trường hợp nghệ sĩ dùng giá đỗ thay hoàn toàn tinh bột (như mì sợi) và giảm tới 18 kg chỉ sau 6 tháng, nhưng vị chuyên gia khuyến cáo không nên theo đuổi chế độ ăn kiêng không tinh bột cực đoan lâu dài. Thiếu hụt carbohydrate có thể kéo theo nguy cơ mất cơ bắp, mệt mỏi ngủ gà gật, hạ đường huyết nguy hiểm và gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới.
Giá đỗ giàu dinh dưỡng, có nhiều lợi ích với sức khỏe. Ảnh: Kim Uyên
Bên cạnh giá đỗ, nhiều tài liệu dinh dưỡng từ Nhật Bản cũng gợi ý các loại rau thực vật tốt cho việc ổn định đường huyết như súp lơ xanh, củ cải trắng, hành tây hay mướp đắng. Dẫu vậy, chuyên gia dinh dưỡng Lai Ssu-yin nhấn mạnh một sai lầm nhiều người dễ mắc phải: những món như bí đỏ, khoai môn, củ sen vốn bị nhầm là rau xanh, nhưng theo bảng phân loại dinh dưỡng, chúng hoàn toàn thuộc nhóm ngũ cốc nguyên hạt và tinh bột.
Mặc dù các loại củ quả này chứa chất xơ và nhiều vi chất quý - đơn cử như bí đỏ giàu crom hỗ trợ hoạt động của insulin - nhưng nếu người bệnh tiểu đường ăn với lượng lớn vì nghĩ chúng là rau giải nhiệt hạ đường huyết, cơ thể sẽ nạp dư thừa carbohydrate khiến đường huyết tăng vọt mất kiểm soát.
Theo chuyên gia Lai Ssu-yin, cách ăn đúng để tận dụng giá trị của các thực phẩm chứa tinh bột này là dùng chúng để "thay thế" khẩu phần cơm trắng tương đương, chẳng hạn dùng hai bát bí đỏ thay cho một bát cơm trong bữa ăn hàng ngày.
