Gửi bình luận
Các chuyên gia cho rằng, cần thiết lồng ghép giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người trong nhà trường.
Ngày 12/3, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) và Đại sứ quán Anh tại Việt Nam tổ chức hội thảo tham vấn nhằm góp ý, hoàn thiện báo cáo rà soát chính sách và đề xuất lồng ghép nội dung giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người trong hệ thống giáo dục Việt Nam.
Hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu thảo luận, đánh giá thực trạng triển khai các chính sách liên quan, đồng thời đề xuất giải pháp tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức cho học sinh, sinh viên về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người.
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam – thông tin, theo số liệu của các cơ quan chức năng, năm 2024 cả nước xác định khoảng 500 nạn nhân của các vụ mua bán người; trong đó có 236 trẻ em. Riêng quý I năm 2025 đã phát hiện 59 vụ, khởi tố 186 đối tượng và giải cứu 244 nạn nhân. 6 tháng đầu năm 2025 đã khởi tố 120 vụ với 365 bị can.
“Những con số này cho thấy, mức độ phức tạp của vấn đề và thanh thiếu niên vẫn là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nếu thiếu thông tin và kỹ năng tự bảo vệ” - GS.TS Lê Anh Vinh nhìn nhận.
Theo ông Vinh, Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý. Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 đã quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc tổ chức tuyên truyền, giáo dục và trang bị kiến thức phòng ngừa mua bán người cho học sinh, sinh viên. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ngành giáo dục trong việc phòng ngừa từ sớm, từ xa thông qua việc trang bị kiến thức, kỹ năng và năng lực ra quyết định cho người học.
Giai đoạn 2025–2026, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã phối hợp với IOM triển khai nghiên cứu và các hoạt động thí điểm nhằm rà soát chính sách và thúc đẩy lồng ghép giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người trong nhà trường.
Khẳng định, giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người là nội dung cần thiết trong bối cảnh hiện nay, GS.TS Lê Anh Vinh nhấn mạnh, việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho học sinh, sinh viên ngay từ trong nhà trường sẽ góp phần nâng cao nhận thức, giúp các em chủ động phòng tránh rủi ro.
Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết, thời gian qua một số nội dung về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người đã được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, giảng dạy; đồng thời bước đầu xây dựng tài liệu và triển khai thí điểm tại một số địa phương.
GS.TS Lê Anh Vinh tin tưởng, dù đây là vấn đề phức tạp, nhưng với sự chung tay của các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước, việc triển khai giáo dục nội dung này trong nhà trường sẽ ngày càng hiệu quả.
Nhấn mạnh sự cần thiết lồng ghép giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người trong nhà trường, bà Nguyễn Ngọc Trâm - cán bộ Truyền thông Quốc gia của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) – cho rằng, cần xây dựng môi trường học đường an toàn để học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện, phòng ngừa rủi ro.
Thời gian qua IOM đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông nhằm thúc đẩy di cư an toàn và phòng, chống mua bán người như: truyền thông thay đổi hành vi; lồng ghép nội dung vào các hoạt động ngoại khóa tại trường học; thúc đẩy sáng kiến thanh niên và tăng cường truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội.
Chương trình cũng triển khai 25 sáng kiến thanh niên qua 3 mùa tại nhiều địa phương như Hải Phòng, Nghệ An, Quảng Bình, Bình Định, Hà Tĩnh, Quảng Trị… Bên cạnh đó, nhiều cuộc thi và các khóa tập huấn cho giáo viên về di cư an toàn, phòng chống mua bán người cũng được tổ chức trong giai đoạn từ tháng 11/2025 đến tháng 3/2026.
Nhận định, việc triển khai giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người trong nhà trường vẫn gặp nhiều khó khăn, TS Hà Thị Thúy - Trung tâm Hợp tác phát triển, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam - cho biết, khảo sát cho thấy, 59,12% ý kiến cho rằng chưa có tài liệu giảng dạy chính thức; 57,38% giáo viên chưa được tập huấn chuyên môn bài bản và 48,92% cho rằng nội dung này chưa được tích hợp rõ ràng trong chương trình.
Tuy nhiên, khảo sát cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi hơn một nửa giáo viên cho biết có thể hiểu và vận dụng nội dung di cư an toàn (52,47%) và phòng, chống mua bán người (53,75%) trong giảng dạy. Dù vậy, vẫn còn khoảng 29–30% giáo viên ở mức trung lập và gần 18% chưa thể áp dụng vào thực tiễn giảng dạy.
Từ thực tiễn này, báo cáo đề xuất cần chuẩn hóa tài liệu hướng dẫn, tăng cường đào tạo giáo viên, đồng thời số hóa học liệu và xây dựng các tình huống thực tiễn phù hợp với đặc thù từng địa phương để nâng cao hiệu quả triển khai trong nhà trường.
GS.TS. Lê Anh Vinh nhấn mạnh, để giáo dục về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người phát huy hiệu quả, cần tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn triển khai trong nhà trường. Theo ông, đây là nhiệm vụ cần sự phối hợp của các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, tổ chức quốc tế và toàn xã hội.
Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, cần từng bước đưa nội dung di cư an toàn và phòng chống mua bán người vào khung chương trình giáo dục phù hợp; đồng thời khuyến khích giáo viên chủ động triển khai trong các hoạt động dạy học và giáo dục.
Việc xây dựng hệ thống tài liệu chuẩn hóa, dễ tiếp cận và dễ sử dụng cũng là yếu tố quan trọng để hỗ trợ quá trình triển khai. Bên cạnh đó, cần phát triển các kênh thông tin chính thức và xây dựng học liệu số phục vụ không chỉ học sinh, giáo viên mà cả phụ huynh.
