Gửi bình luận
Giáo viên vùng khó ở Hà Tĩnh chủ động tự học, ứng dụng công nghệ số vào bài giảng, đổi mới phương pháp, tạo hứng thú học tập cho học sinh.
Chủ động học hỏi để đổi mới giờ học
Tại Trường TH&THCS Kỳ Văn, việc ứng dụng công nghệ số đang từng bước được giáo viên đưa vào các môn học như Ngữ văn, Giáo dục công dân, Lịch sử và Địa lí. Không chỉ sử dụng máy tính, thiết bị trình chiếu, nhiều thầy cô còn chủ động tìm hiểu các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm thiết kế để hỗ trợ soạn giảng và tổ chức hoạt động học tập.
Ở môn Ngữ văn, cô Hà Thị Huệ hướng dẫn học sinh sử dụng AI trong quá trình học, từ xây dựng dàn ý đến triển khai bài viết theo yêu cầu đề bài. “Dưới sự định hướng của giáo viên, học sinh từng bước làm quen với công nghệ, biết khai thác công cụ số để tham khảo, hỗ trợ học tập, đồng thời rèn luyện kỹ năng viết và tư duy độc lập”, cô Huệ thông tin.
Không dừng lại ở việc hỗ trợ học sinh làm bài, cô Huệ còn khuyến khích các em tạo ra sản phẩm học tập từ những công cụ đã tiếp cận. Trong các tiết Nói và nghe môn Ngữ văn lớp 8, học sinh sử dụng Canva kết hợp ChatGPT để xây dựng video giới thiệu một cuốn sách lịch sử theo chủ đề được giao. Qua đó, nội dung bài học được thể hiện trực quan hơn, học sinh có cơ hội thực hành tìm kiếm, chọn lọc thông tin, trình bày và phát huy khả năng sáng tạo.
Với môn Giáo dục công dân, cô Lê Thị Thoan, giáo viên Trường TH&THCS Kỳ Tây, lựa chọn những video ngắn, gần gũi để khởi động tiết học. Những tình huống vui, hình ảnh trực quan giúp học sinh có tâm thế hào hứng, dễ dàng kết nối với nội dung bài mới.
Là giáo viên trẻ, cô Thoan chủ động khai thác các công cụ số trong nhiều khâu của quá trình dạy học, từ soạn giáo án, thiết kế học liệu đến tổ chức hoạt động và kiểm tra, đánh giá học sinh.
Theo cô Thoan, ChatGPT có thể hỗ trợ gợi ý kế hoạch bài dạy, xây dựng tình huống thực tiễn và câu hỏi vận dụng. Trong khi đó, Canva, PowerPoint giúp thiết kế bài giảng trực quan bằng hình ảnh, video, sơ đồ tư duy. Các nền tảng trò chơi học tập cũng được sử dụng để tổ chức hoạt động khởi động, luyện tập và củng cố kiến thức.
Chẳng hạn, với bài học “Tôn trọng sự thật”, cô xây dựng những tình huống ứng xử trong đời sống và trên mạng xã hội để học sinh thảo luận, lựa chọn cách giải quyết. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua lý thuyết, các em được đặt vào những vấn đề gần gũi, có cơ hội bày tỏ quan điểm và liên hệ với hành vi của bản thân.
“Trong kiểm tra, đánh giá, AI có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra, ngân hàng câu hỏi và phân tích kết quả học tập để kịp thời điều chỉnh phương pháp giảng dạy. Nhờ đó, giờ học sinh động hơn, học sinh hứng thú, chủ động tham gia và biết vận dụng kiến thức Giáo dục công dân vào thực tiễn”, cô Thoan chia sẻ.
Việc tiếp cận công nghệ không chỉ diễn ra ở đội ngũ giáo viên trẻ. Với những thầy cô đã có nhiều năm đứng lớp, quá trình này đòi hỏi sự kiên trì tìm hiểu, cập nhật kiến thức và từng bước làm quen với các công cụ mới.
Thầy Lê Văn Nam (sinh năm 1982), giáo viên môn Lịch sử và Địa lí, Trường TH&THCS Kỳ Văn, là một trong những người chủ động đổi mới theo hướng đó. Thông qua các đợt tập huấn, chuyên đề do ngành Giáo dục tổ chức, thầy từng bước nâng cao kỹ năng thiết kế bài giảng điện tử. Ngoài ra, thầy thường xuyên sử dụng Canva, ChatGPT hỗ trợ soạn giáo án, đồng thời tìm hiểu thêm các phần mềm, tài liệu trên mạng để bổ sung tư liệu phục vụ giảng dạy.
Theo thầy Nam, với đặc thù môn Lịch sử và Địa lý, lược đồ, bản đồ, hình ảnh và video trực quan có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh hình dung, tiếp cận kiến thức. Việc ứng dụng công nghệ tạo thêm điều kiện để giáo viên làm phong phú bài giảng, giúp các em dễ hiểu và chủ động hơn trong quá trình học tập.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các công cụ mới, giáo viên vẫn cần được hướng dẫn, bồi dưỡng thường xuyên, nhất là những người chưa có nhiều điều kiện tiếp cận công nghệ.
“Tôi mong muốn được tham gia thêm các lớp tập huấn, hướng dẫn về kỹ năng sử dụng công cụ AI và phần mềm giáo dục để ứng dụng tốt hơn vào thực tế giảng dạy”, thầy Nam bày tỏ.
Một trường hợp khác cho thấy tinh thần chủ động thích ứng của giáo viên là cô Lê Thị Hồng Tâm, giáo viên Giáo dục thể chất Trường TH&THCS Kỳ Văn. Năm học 2026-2027, cô được tăng cường, biệt phái đến Trường TH&THCS Kỳ Tây và đảm nhận thêm nhiệm vụ giảng dạy môn Công nghệ.
Để đáp ứng yêu cầu môn học mới, bên cạnh việc tự nghiên cứu chương trình, cô Tâm còn chủ động tìm hiểu các phần mềm, ứng dụng hỗ trợ thiết kế bài giảng. Những nội dung chưa nắm vững, cô tìm tài liệu trên mạng, học hỏi đồng nghiệp và trao đổi với giáo viên cùng bộ môn ở các trường để bổ sung kiến thức, kỹ năng.
“Bên cạnh việc tự tìm kiếm tài liệu trên mạng, tôi còn học hỏi thêm từ đồng nghiệp, giáo viên bộ môn ở các trường để thiết kế bài dạy hấp dẫn hơn. Trong quá trình giảng dạy, tôi kết hợp máy tính, máy chiếu và các tư liệu trực quan để học sinh dễ tiếp cận nội dung bài học”, cô Tâm chia sẻ.
Từ những cách làm khác nhau, điểm chung ở các giáo viên là tinh thần chủ động học hỏi, không ngại thay đổi để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Công nghệ không thay thế vai trò của người thầy mà trở thành công cụ hỗ trợ, giúp bài giảng có thêm hình thức thể hiện và mở rộng cơ hội tham gia học tập cho học sinh.
Theo bà Trần Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Kỳ Tây, thời gian đầu tiếp cận các công cụ số, một số giáo viên còn bỡ ngỡ, chưa hình dung rõ khả năng ứng dụng vào công việc. Qua các đợt bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn trong nhà trường, đội ngũ từng bước làm quen, khai thác công nghệ phục vụ giảng dạy và công tác quản lý.
Nhà trường khuyến khích giáo viên chủ động tìm tòi, ứng dụng công nghệ vào bài giảng; đồng thời xây dựng kho dữ liệu chung về đề tài, hoạt động giáo dục, trò chơi học tập để giáo viên cùng tham khảo, chia sẻ. Những cách làm hiệu quả cũng được lựa chọn để tổ chức chuyên đề, nhân rộng trong các tổ chuyên môn.
“Nhà trường đưa việc tự tìm tòi, học hỏi và vận dụng kỹ năng số vào giảng dạy thành một trong những tiêu chí thi đua cuối năm. Qua đó, khuyến khích, động viên giáo viên sáng tạo, thiết kế những bài giảng có ứng dụng công nghệ, tạo hứng thú cho học sinh. Khi có những cách làm hay, nhà trường cũng tổ chức chia sẻ để đồng nghiệp cùng học hỏi, vận dụng”, bà Bích cho biết.
Cùng với đổi mới phương pháp dạy học, nhà trường từng bước chuyển từ lưu trữ hồ sơ giấy sang số hóa dữ liệu, ứng dụng phần mềm trong quản lý nhân sự, học sinh, tài chính và tài sản. Đây là một trong những hướng đi nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giảm bớt công việc thủ công trong hoạt động nhà trường.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Xuân Quý, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Kỳ Văn, việc ứng dụng công nghệ số vẫn còn những khó khăn nhất định, nhất là điều kiện thiết bị phục vụ dạy và học. Không phải học sinh nào cũng có máy tính hoặc thiết bị phù hợp để thực hiện các nhiệm vụ học tập trên môi trường số. Trong khi đó, năng lực công nghệ thông tin giữa các giáo viên chưa đồng đều, việc tiếp cận và khai thác hiệu quả các công cụ mới vẫn cần thêm thời gian, sự hướng dẫn.
Thực tế cho thấy, sự chủ động của giáo viên là yếu tố quan trọng để đưa công nghệ số vào từng tiết học. Tuy nhiên, để những nỗ lực ấy được duy trì và phát huy hiệu quả, các trường vùng khó cần thêm điều kiện về hạ tầng, thiết bị và cơ hội tiếp cận công nghệ cho học sinh. Đây cũng là cơ sở để thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận giáo dục số giữa các địa bàn.
“Giáo viên nhà trường đang tích cực tự học, tham gia các lớp tập huấn và từng bước đưa công nghệ vào hoạt động dạy học phù hợp với điều kiện thực tế. Tuy nhiên, để chuyển đổi số đạt hiệu quả, bên cạnh sự chủ động của đội ngũ, rất cần được quan tâm bồi dưỡng năng lực số, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị và tạo điều kiện để học sinh tiếp cận công nghệ”, ông Nguyễn Xuân Quý - Hiệu trưởng Trường TH&THCS Kỳ Văn chia sẻ.
