Với những em có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chưa được như mong muốn, sự đồng hành, thấu hiểu từ cha mẹ là vô cùng cần thiết.

Ngày 1/7, hơn 1 triệu thí sinh trên cả nước đã biết được kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của mình. Bên cạnh những em điểm cao thì còn rất nhiều thí sinh có kết quả thi không như mong muốn nên đòi hỏi được tư vấn để vượt qua áp lực tâm lý sau kỳ thi.
Dưới góc nhìn chuyên gia tâm lý, NCS.ThS Phạm Thị Phương - Trưởng Bộ môn Tâm lý học ứng dụng và Kỹ năng mềm, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội cho rằng, điều khiến nhiều học sinh hụt hẫng sau khi trượt đại học không chỉ là kết quả của một kỳ thi, mà còn là việc những kỳ vọng và kế hoạch các em đã ấp ủ suốt nhiều năm bỗng chốc bị gián đoạn.
Điều đáng lo nhất không phải là việc các em trượt đại học, mà là sau cú sốc đó, nhiều em bắt đầu nghi ngờ năng lực và giá trị của chính mình. Khi một người trẻ chuyển từ suy nghĩ “mình trượt một kỳ thi” sang “mình là người thất bại”, đó mới là tổn thương tâm lý cần được quan tâm.

Các em đừng bắt mình phải ổn ngay, hãy cho mình thời gian để cân bằng cảm xúc. Sau khi biết kết quả, cảm giác hụt hẫng, buồn hay tiếc nuối là phản ứng tự nhiên trước một kết quả không như mong đợi. Điều quan trọng là đừng ép bản thân phải "ổn" ngay lập tức.
Thay vì cố gắng gạt bỏ hay kìm nén những cảm xúc ấy, hãy cho phép mình được buồn, được khóc nếu muốn. Sau đó, hãy dành cho mình vài ngày để lấy lại nhịp sống bình thường: duy trì sinh hoạt điều độ, vận động nhẹ, gặp gỡ những người mình tin tưởng để được lắng nghe và chia sẻ.
Nếu việc lướt mạng xã hội khiến các em liên tục so sánh bản thân với bạn bè, hãy mạnh dạn tạm ngắt kết nối vài ngày. Khi cảm xúc dần ổn định, các em sẽ nhìn nhận vấn đề khách quan hơn và đưa ra những lựa chọn phù hợp cho chặng đường tiếp theo.

Theo vị chuyên gia, các em đừng để mình mãi mắc kẹt trong kết quả của một kỳ thi, hãy chuyển từ tiếc nuối sang hành động. Sau khi trượt đại học, nhiều bạn không ngừng tự hỏi: "Giá như mình cố gắng thêm một chút..." hay "Giá như mình chọn nguyện vọng khác...". Việc nhìn lại để rút kinh nghiệm là cần thiết, nhưng nếu chỉ mãi quanh quẩn với những điều không thể thay đổi, các em sẽ rất dễ mắc kẹt trong sự tiếc nuối.
Thay vì tiếp tục tự trách bản thân, hãy dành thời gian nhìn lại những lựa chọn mình đang có và bắt đầu bằng một việc thật cụ thể, như tìm hiểu các phương án xét tuyển, trao đổi với thầy cô, cân nhắc học nghề, ôn thi lại, tìm hiểu những hướng đi khác phù hợp với năng lực, điều kiện và mục tiêu của bản thân.
Các em không cần phải có ngay câu trả lời cho cả tương lai, chỉ cần bắt đầu bằng một bước đi phù hợp sẽ dần lấy lại cảm giác chủ động, niềm tin vào bản thân và động lực để bước tiếp.
Thứ ba, đừng cố gắng vượt qua giai đoạn này một mình. Sau một kết quả không như mong đợi, các em không cần phải tự mình gánh hết áp lực hay tự tìm lời giải cho mọi khó khăn. Hãy tìm đến cha mẹ, thầy cô hoặc những người mình tin tưởng để chia sẻ cảm xúc, cùng phân tích những lựa chọn trước mắt và lắng nghe những lời khuyên phù hợp.
Sự đồng hành đúng lúc không chỉ giúp các em vơi bớt áp lực mà còn giúp các em nhìn rõ hơn điểm mạnh của bản thân, những cơ hội đang có và hướng đi phù hợp trong giai đoạn tiếp theo. Nếu những cảm xúc tiêu cực kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày, hãy chủ động tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ.
Đối với phụ huynh, điều con cần lúc này không phải là một người đánh giá kết quả, mà là một người đồng hành. Thay vì hỏi: “Vì sao con lại trượt?”, cha mẹ có thể hỏi: “Bố mẹ có thể làm gì để giúp con lúc này?”. Sự bình tĩnh, lắng nghe và tin tưởng của cha mẹ sẽ giúp con cảm thấy mình vẫn được yêu thương, được ghi nhận và có thêm động lực để bước tiếp.
"Với các em học sinh, điểm số chỉ phản ánh kết quả của một kỳ thi tại một thời điểm, không quyết định giá trị hay tương lai của một con người. Điều cần giữ lại sau một kết quả chưa như mong đợi không chỉ là bài học kinh nghiệm, mà còn là niềm tin vào chính mình. Bởi một cánh cửa chưa mở không có nghĩa là hành trình đã kết thúc; điều quan trọng là các em tiếp tục hiểu bản thân, điều chỉnh hướng đi và chủ động tạo ra những cơ hội mới cho mình" - chuyên gia tâm lý Phạm Thị Phương trao đổi thêm.