Gửi bình luận
Theo tổ Sinh học, Hệ thống Giáo dục HOCMAI, đây là một đề thi tốt hơn năm trước, đúng định hướng năng lực, phân hóa tốt - phù hợp vai trò vừa xét tốt nghiệp vừa làm cơ sở tuyển sinh.
Gợi ý đáp án môn Sinh học:
Video thầy Phạm Ngọc Hà, giáo viên Sinh học,Hệ thống Giáo dục HOCMAI chia sẻ:
Dựa trên mã đề 0426, giáo viên Sinh học, Hệ thống giáo dục HOCMAI nhận định, cấu trúc và sự bám sát định dạng mới Đề đi đúng khuôn của kì thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông2018: cấu trúc ba phần -18 câu trắc nghiệm bốn lựa chọn (Phần I), 4 câu đúng/sai với 16 lệnh hỏi (Phần II), 6 câu trả lời ngắn (Phần III).
Đây là năm thứ hai vận hành định dạng này nên độ "chín" thể hiện rõ: Phần I lo phổ điểm nền, Phần II và III gánh nhiệm vụ phân hóa. Riêng cơ chế chấm lũy tiến của Phần II (đúng 1, 2, 3, 4 ý cho mức điểm tăng dần) khiến bốn ý trong một câu thường được thiết kế "cài răng lược", buộc thí sinh phải hiểu sâu chứ không đoán mò được.
Điểm được đánh giá cao nhất là độ phủ xuyên suốt cả ba khối lớp, đúng tinh thần tích hợp dọc của chương trình mới: Lớp 10 (tế bào, vi sinh, virus, công nghệ enzyme): hô hấp tế bào – ti thể (I.17), co nguyên sinh (III.5), cellulase (I.15), vi sinh ưa lạnh (I.16), virus kháng thuốc (I.2); Lớp 11 (sinh lý cơ thể): điều hòa ADH (I.5), tim 4 ngăn (I.11), tiêu hóa (I.12), miễn dịch/carotenoid (I.1), chỉ số diện tích lá – quang hợp (II.2), chu kì tim (III.3); Lớp 12 (di truyền – tiến hóa – sinh thái): chiếm tỉ trọng lớn nhất, đặc biệt là di truyền, vốn là mạch "nặng" nhất truyền thống của môn Sinh.
Các giáo viên lưu ý, học sinh yếu di truyền sẽ bị "thủng" nặng vì các câu phân loại đỉnh (III.2 tương tác gen, III.4 tần số allele đa allele, II.3 phả hệ hai tính trạng liên kết X) đều nằm ở mạch này; thế mạnh sinh thái hay sinh lý khó bù lại được.
Khoảng một nửa số câu gắn với đồ thị, sơ đồ hoặc bảng số liệu cần phân tích — không phải để minh họa mà để làm dữ liệu suy luận: đồ thị cột carotenoid–chọn lọc giới tính (I.1), đường kháng thuốc (I.2), đồ thị kép sinh khối–nhiệt độ (I.4), lưới thức ăn kèm bảng (II.1), phả hệ (II.3), sơ đồ cấu trúc gene với exon/intron và cắt nối khác nhau theo giới (II.4), sơ đồ ô nghiên cứu quần thể (III.6). Đề gần như khóa cửa với kiểu học thuộc lòng, muốn làm được phải có năng lực đọc hiểu và suy luận rất tốt.
Đề thi có một vài chi tiết cho thấy người ra đề chăm chút: chuỗi peptide ở I.6 được mã hóa thành HAPPY (CAC-GCA-CCU-CCU-UAC), vừa là điểm nhớ vừa là cách kiểm tra việc dịch mã thật sự; câu III.5 yêu cầu sắp đúng thứ tự bốn bước thí nghiệm co nguyên sinh, thưởng cho học sinh đã thực sự làm thực hành, điều mà lối luyện thi chay hay bỏ qua. III.6 (ô tiêu chuẩn) và II.1 (loài chủ chốt, bậc dinh dưỡng) gắn với phương pháp nghiên cứu thực địa, rất thực tế nghiên cứu dù … nhiều thí sinh sẽ chưa làm bao giờ.
Về độ khó đề thi, nền là các câu nhận biết thuần (I.11 tim, I.13 môi trường tôm, I.16 vi sinh ưa lạnh, I.17 ti thể) đủ để học sinh trung bình gỡ điểm; phần giữa là các câu phân tích đồ thị/sơ đồ; đỉnh là các bài tính của Phần III và các câu đúng/sai móc xích của Phần II. Một số câu thuộc di truyền là câu phân loại tốt nhất.
Đánh giá chung cho thấy, đề thi này cógánh nặng đọc hình trong 50 phút là không nhỏ. Học sinh nắm chắc bản chất sinh học nhưng đọc đồ thị chậm có thể bị thiệt về thời gian; chất lượng in/photo đề cũng ảnh hưởng (một số hình như đồ thị II.2 khá dày dữ liệu).
Thứ hai, độ phân hóa dồn quá nhiều vào di truyền và kỹ năng tính toán. Điều này khiến phổ điểm cao phụ thuộc mạnh vào một mạch nội dung, hơi thiếu cân bằng nếu mục tiêu là đánh giá năng lực sinh học toàn diện.
Thứ ba, các ngữ cảnh ứng dụng tuy hay nhưng phần lớn vẫn nằm trong vùng quen của sinh học; số câu thật sự đòi hỏi biến đổi kiến thức sang tình huống lạ chưa nhiều — dù vài câu (chọn lọc giới tính qua màu mỏ, tiến hóa kháng thuốc) đã làm tốt việc này. Hướng ôn tập nào cho 2k9? Nếu rút ra hàm ý ôn tập cho thí sinh thế hệ sau, cần sẽ ưu tiên bốn việc: rèn đọc đồ thị/sơ đồ như một kĩ năng riêng (không để học trò "đoán xu hướng"); luyện kỹ logic chấm của phần đúng/sai để tránh mất điểm dây chuyền; làm chắc tính toán di truyền và quy tắc làm tròn (đề nhấn mạnh "không làm tròn kết quả trung gian"); và đừng bỏ quy trình thực hành (co nguyên sinh, ô tiêu chuẩn, lưới/bậc dinh dưỡng) vì đề đang thưởng cho những phần này.
Theo Hệ thống Giáo dục HOCMAI, đây là một đề thi tốt hơn năm trước, đúng định hướng năng lực, phân hóa tốt -phù hợp vai trò vừa xét tốt nghiệp vừa làm cơ sở tuyển sinh. Hạn chế lớn nhất là áp lực thời gian từ mật độ hình ảnh và việc dồn trọng số phân loại vào di truyền.
