Hà Tĩnh đẩy mạnh đào tạo nghề theo nhu cầu thị trường

Những năm gần đây, thị trường lao động Hà Tĩnh có sự chuyển dịch mạnh mẽ cùng quá trình phát triển công nghiệp, dịch vụ và các dự án lớn. Khu kinh tế Vũng Áng cùng các khu, cụm công nghiệp đang trở thành những điểm thu hút lao động lớn, mở ra nhiều cơ hội việc làm ngay tại địa phương.

Đầu năm 2026, hơn 100 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có nhu cầu tuyển dụng khoảng 8.300 lao động. Đến quý III, nhu cầu này tăng lên hơn 23.000 vị trí việc làm với sự tham gia của 168 doanh nghiệp. Riêng VinFast Hà Tĩnh đặt mục tiêu tuyển khoảng 17.000 lao động trong năm 2026.

Cơ hội việc làm tăng nhưng cũng đặt ra bài toán về chất lượng nguồn nhân lực. Thông tin từ đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Tĩnh, qua các đợt tuyển dụng gần đây, nhu cầu lao động chủ yếu tập trung lượng lớn về trình độ trung cấp, cao đẳng nghề và lao động phổ thông.

Cơ cấu này cho thấy thị trường Hà Tĩnh đang cần nhiều công nhân kỹ thuật, thợ lành nghề và lao động có kỹ năng thực hành. Thực tế đó đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận, từ đào tạo theo năng lực sẵn có sang đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động.

Bám sát nhu cầu doanh nghiệp

Tại Trường Trung cấp Hà Tĩnh, nhu cầu của thị trường lao động đang trở thành một trong những căn cứ quan trọng để nhà trường xác định ngành nghề và quy mô tuyển sinh.

Theo thầy Nguyễn Văn Ngọc, Phó Hiệu trưởng nhà trường, hằng năm Hội đồng tuyển sinh nghiên cứu nhiều nguồn thông tin, từ năng lực đào tạo, đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị, kết quả tuyển sinh và việc làm của những năm trước đến phản hồi của người học, doanh nghiệp.

Đặc biệt, nhà trường chú trọng khảo sát nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp trên địa bàn, nhất là tại Khu kinh tế Vũng Áng và các khu, cụm công nghiệp; đồng thời phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Tĩnh để cập nhật thông tin tuyển dụng và nhu cầu nhân lực.

Theo nhà trường, nhu cầu nhân lực hiện nay tập trung vào các nhóm cơ khí - hàn, điện - điện công nghiệp, tự động hóa, vận hành máy và thiết bị công nghiệp, xây dựng - máy công trình, ô tô - cơ khí ô tô và logistics - vận tải. Đây là cơ sở để trường nghiên cứu mở rộng, điều chỉnh ngành nghề và quy mô đào tạo.

“So với 2-3 năm trước, nhu cầu tuyển dụng cũng có sự thay đổi theo hướng tăng yêu cầu về tay nghề, kỹ thuật và khả năng thích ứng công nghệ. Doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến chất lượng, tính ổn định của nguồn nhân lực thay vì chỉ tuyển lao động phổ thông”, thầy Ngọc nói.

Bên cạnh chuyên môn, người lao động cần được trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ, thiết bị hiện đại, kỹ năng số, ngoại ngữ, giao tiếp, làm việc nhóm, kỷ luật lao động và khả năng giải quyết vấn đề. Đặc biệt, khả năng học hỏi và cập nhật công nghệ mới ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng.

Điều này cũng khiến mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp ngày càng có ý nghĩa. Thay vì đào tạo xong mới tìm việc, học sinh được tạo điều kiện tiếp cận môi trường sản xuất ngay trong quá trình học.

Doanh nghiệp tham gia tiếp nhận học sinh thực tập, tham quan, trải nghiệm thực tế và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Một số đơn vị còn cử cán bộ kỹ thuật tham gia giảng dạy các nội dung định hướng nghề nghiệp, đồng thời hỗ trợ kinh phí đào tạo ngoại ngữ cho học sinh.

Hằng năm, nhà trường phối hợp với nhiều doanh nghiệp bố trí cho học sinh thực hành, thực tập, qua đó hoàn thiện kỹ năng nghề và tạo tiền đề để doanh nghiệp tuyển dụng sau tốt nghiệp.

Đón đầu nguồn nhân lực kỹ thuật

Hiệu quả của việc đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp được thể hiện qua tỷ lệ việc làm của học sinh sau tốt nghiệp. Theo Trường Trung cấp Hà Tĩnh, những năm gần đây, tỷ lệ học sinh có việc làm sau đào tạo đạt trung bình khoảng 85%; thu nhập ban đầu khoảng 7-11 triệu đồng/tháng, tùy ngành nghề, vị trí và doanh nghiệp. Với lao động kỹ thuật có tay nghề làm việc tại các doanh nghiệp công nghiệp lớn, thu nhập có thể cao hơn.

Hiện nhà trường đang liên kết, phối hợp tuyển dụng với nhiều doanh nghiệp như Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, VinFast Hà Tĩnh, Vincons, Luxshare ICT Nghệ An và một số doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch.

Cùng với yêu cầu về tay nghề, sự phát triển của công nghệ số, tự động hóa và sản xuất thông minh đang tạo ra yêu cầu mới đối với chương trình đào tạo nghề.

Theo thầy Nguyễn Văn Ngọc, nhà trường phải thường xuyên cập nhật, điều chỉnh chương trình theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; tăng cường thực hành, ứng dụng công nghệ, kỹ năng số và giúp học sinh làm quen với các quy trình sản xuất hiện đại.

Phương pháp dạy học cũng được đổi mới theo hướng tăng cường mô phỏng, học liệu số và kết nối doanh nghiệp để học sinh tiếp cận công nghệ ngay trong quá trình học.

Trong 3-5 năm tới, Trường Trung cấp Hà Tĩnh định hướng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật có tay nghề cao, phục vụ quá trình công nghiệp hóa, chuyển đổi số và phát triển dịch vụ của tỉnh.

Các nhóm nghề trọng tâm gồm cơ khí - chế tạo, điện - điện tử, tự động hóa, công nghệ ô tô, vận hành máy và thiết bị công nghiệp, xây dựng - máy thi công, logistics và dịch vụ. Nhà trường sẽ tăng cường đào tạo thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp; đồng thời phối hợp với doanh nghiệp đào tạo theo vị trí việc làm, đơn đặt hàng.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của Hà Tĩnh trong giai đoạn mới. Khi các dự án công nghiệp, dịch vụ và logistics tiếp tục mở rộng, nhu cầu lao động không chỉ tăng về số lượng mà còn đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng và kỹ năng.

Bài toán đặt ra vì thế không đơn thuần là đào tạo được bao nhiêu người, mà là đào tạo đúng ngành nghề thị trường cần, đúng kỹ năng doanh nghiệp sử dụng và tạo được việc làm ổn định sau tốt nghiệp.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ là yếu tố quan trọng để thu hẹp khoảng cách cung - cầu lao động. Khi đào tạo nghề đi đúng hướng, làn sóng đầu tư và nhu cầu tuyển dụng tại Hà Tĩnh sẽ không chỉ tạo thêm việc làm mà còn góp phần hình thành lực lượng lao động kỹ thuật tại chỗ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài.