Yêu cầu về năng lực tiếng Anh đối với lãnh đạo trường học đang thu hút sự quan tâm sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 94.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 94 quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học".
Hiệu trưởng tự học tiếng Anh trên điện thoại
Theo Thông tư 94, một trong những tiêu chí để trường phổ thông đạt mức độ 1 triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là có ít nhất một lãnh đạo nhà trường có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Ở mức độ 3, yêu cầu này tăng lên ít nhất hai lãnh đạo.
Quy định mới nhận được sự quan tâm của đội ngũ nhà giáo. Nhiều ý kiến cho rằng đây là yêu cầu cần thiết, thể hiện vai trò nêu gương của người đứng đầu. Tuy nhiên, cũng có những băn khoăn về khả năng đáp ứng của đội ngũ cán bộ quản lý, nhất là khi thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12.

Cô Th. tự học tiếng Anh trên ứng dụng di động để phục vụ công việc (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Trao đổi với phóng viên Dân trí, cô Đ.T.Th., Hiệu trưởng một trường tiểu học tại TP Hà Nội bày tỏ sự đồng tình với yêu cầu cán bộ quản lý trường học cần biết tiếng Anh. Theo cô, trong công việc, mỗi người đều phải chủ động học tập để đáp ứng những yêu cầu mới.
“Tôi nghĩ yêu cầu về ngoại ngữ là cần thiết. Mọi người đều phải tự học, đặc biệt là cán bộ quản lý, đó cũng là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cơ quan, đơn vị”, cô Th. tâm sự.
Chia sẻ về việc học tiếng Anh của bản thân, cô Th. cho biết đã lựa chọn một ứng dụng trên điện thoại di động để duy trì thói quen tự học mỗi ngày. Đến thời điểm trao đổi với phóng viên ngày 13/11, cô đã có 591 ngày liên tục học tiếng Anh. Ứng dụng thường xuyên gửi thông báo nhắc nhở nếu cô chưa hoàn thành bài học trong ngày, từ đó giúp cô cô duy trì việc tự học đều đặn.
Không chỉ tự học, cô Th. còn khuyến khích giáo viên trong trường chủ động nâng cao năng lực tiếng Anh bằng nhiều hình thức khác nhau.
Cô cho biết từng mời giáo viên từ một trung tâm tiếng Anh đến dạy cho giáo viên trong trường vào dịp hè, kết hợp với các buổi sinh hoạt chuyên môn. Nhà trường cũng tận dụng đội ngũ giáo viên tiếng Anh hiện có để hỗ trợ, hướng dẫn những giáo viên thuộc các bộ môn khác.

Thông tư 94 yêu cầu các trường phổ thông muốn đạt chuẩn triển khai đề án tiếng Anh phải có ít nhất một lãnh đạo sử dụng được tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài (Ảnh minh họa: AI).
Theo cô Th., việc học ngoại ngữ cần được duy trì thường xuyên, có sự chủ động của mỗi cá nhân và môi trường hỗ trợ từ nhà trường. Khi ban giám hiệu thực sự quan tâm, làm gương và tạo điều kiện, giáo viên sẽ có thêm động lực để học tập.
Bên cạnh sự đồng tình, yêu cầu mới cũng đặt ra bài toán về khả năng đáp ứng của đội ngũ cán bộ quản lý hiện nay.
Theo cô Y., Hiệu trưởng một trường tiểu học tại Hà Nội, không phải hiệu trưởng, hiệu phó nào cũng có nền tảng tiếng Anh tốt, đặc biệt với những người đã công tác nhiều năm, ít có điều kiện sử dụng ngoại ngữ trong công việc.
Cô Y. cho rằng, để đáp ứng yêu cầu, cán bộ quản lý không chỉ cần thời gian tự học mà còn cần được tạo điều kiện tham gia các chương trình bồi dưỡng phù hợp. Việc học tiếng Anh cần gắn với tình huống thực tế trong môi trường giáo dục, chẳng hạn giao tiếp với giáo viên, chuyên gia nước ngoài, trao đổi chuyên môn hoặc tiếp đón các đoàn khách quốc tế.
Không phải hạn chót để hiệu trưởng, hiệu phó phải biết tiếng Anh
Một số ý kiến bày tỏ lo ngại khi Thông tư 94 có hiệu lực từ ngày 19/12, đồng nghĩa thời gian chuẩn bị không còn nhiều. Tuy nhiên, theo lý giải của luật sư, cần phân biệt rõ thời điểm văn bản có hiệu lực với thời hạn phải hoàn thành các tiêu chí triển khai Đề án.
Theo luật sư Kim Thị Diễm Trinh (Công ty Luật TNHH Nguyễn Giang, Đoàn Luật sư TPHCM) ngày 19/12 là thời điểm Thông tư bắt đầu có hiệu lực, không phải hạn cuối cùng buộc hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phải sử dụng được tiếng Anh.
Thông tư 94 quy định các tiêu chí đánh giá mức độ triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Trong đó, để được xác định đạt mức độ 1, trường phổ thông phải đáp ứng tiêu chí có ít nhất một lãnh đạo có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài, cùng các điều kiện khác.
"Nếu chưa đáp ứng tiêu chí này và những yêu cầu còn lại, nhà trường chưa được công nhận đạt mức độ 1. Điều đó không đồng nghĩa hiệu trưởng, phó hiệu trưởng vi phạm pháp luật hoặc phải thôi giữ chức vụ", luật sư Trinh nêu rõ.
Luật sư cũng lưu ý, Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với lộ trình thực hiện giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Vì vậy, không có yêu cầu tất cả các trường phải hoàn thành ngay các tiêu chí khi Thông tư bắt đầu có hiệu lực.
Do đó, lo ngại rằng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chỉ còn hơn một tháng để học và sử dụng được tiếng Anh là cách hiểu chưa chính xác, xuất phát từ việc nhầm lẫn giữa thời điểm văn bản có hiệu lực và thời hạn phải đáp ứng các tiêu chí.
"Việc bồi dưỡng tiếng Anh vẫn cần được triển khai theo lộ trình, nhưng không nên hiểu ngày 19/12 là hạn chót bắt buộc hoàn thành", nữ luật sư nhấn mạnh.