Hiệu trưởng một trường vùng biên ở Thanh Hóa vượt hơn 20km đường rừng vào bản họp phụ huynh để cùng gia đình chăm lo việc học cho học trò.

Đưa cuộc họp đến với bản làng
Thay vì chờ phụ huynh vượt quãng đường đồi núi xa xôi đến trường, ông Phạm Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường TH&THCS xã Sơn Điện (Thanh Hóa), cùng giáo viên chủ động vào tận bản Xa Mang và khu Xuân Sơn để tổ chức họp phụ huynh.
Cuộc họp tại khu Xuân Sơn diễn ra ở nhà văn hóa bản, trong không gian nhà sàn quen thuộc của đồng bào dân tộc Thái. Tại đây, thầy hiệu trưởng và giáo viên ngồi lại cùng phụ huynh, trao đổi về chuyện học hành, rèn luyện của con em.
Từ điểm trường chính đến khu vực này khoảng 20km. Với địa hình miền núi, đây không phải quãng đường dễ dàng, nhất là đối với những gia đình phải thu xếp công việc lao động, sản xuất để đến trường tham gia các hoạt động chung.
Đây cũng là lần đầu tiên phụ huynh ở các điểm trường lẻ được đón thầy hiệu trưởng trực tiếp vào bản gặp gỡ, trao đổi. Không phải đi xa, bà con có thể tham dự cuộc họp ngay tại địa bàn sinh sống, chia sẻ những băn khoăn và đề xuất với nhà trường.
Tại buổi gặp, những câu chuyện về việc học của học sinh trở thành nội dung chính. Các vấn đề liên quan đến kết quả học tập, nền nếp, chuyên cần được giáo viên thông tin cụ thể. Những băn khoăn, đề xuất của phụ huynh được chia sẻ trực tiếp, cởi mở.

Bà Lương Thị Tuế, phụ huynh học sinh ở khu Xuân Sơn, chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần họp phụ huynh, chúng tôi thường phải thu xếp công việc để đến trường, đường xa nên cũng không thuận tiện. Đây là lần đầu tiên chúng tôi được đón thầy hiệu trưởng vào tận bản để gặp gỡ, trao đổi. Bà con rất vui vì nhà trường quan tâm, tạo điều kiện cho phụ huynh”.
Theo ông Phạm Ngọc Thành, sau khi sáp nhập trường tiểu học và THCS thành Trường TH&THCS Sơn Điện, nhà trường tiếp tục duy trì các điểm trường lẻ nhằm bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh ở những khu vực xa trung tâm. Đặc điểm địa bàn đòi hỏi các hoạt động chung, trong đó có họp phụ huynh, phải được tổ chức linh hoạt.
“Phụ huynh ở các bản đã vất vả trong cuộc sống, đường đến trường lại xa. Nếu tổ chức họp tập trung tại điểm trường chính thì nhiều gia đình sẽ gặp khó khăn. Vì vậy, chúng tôi chủ động vào bản, đến gần phụ huynh hơn để cùng trao đổi những vấn đề liên quan đến việc học của các em”, ông Thành cho biết.
Trường TH&THCS Sơn Điện hiện có 741 học sinh ở hai cấp học, phần lớn là con em đồng bào dân tộc Thái. Trong đó, khu Xuân Sơn có 65 học sinh với 5 lớp từ lớp 1 đến lớp 5. Khu Xa Mang có 17 học sinh, được bố trí thành 2 lớp ghép, gồm một lớp ghép hai trình độ 4 và 5, một lớp ghép ba trình độ 1, 2 và 3.
Việc tổ chức lớp học tại Xa Mang cho thấy những đặc thù trong công tác giáo dục ở địa bàn miền núi, nơi số lượng học sinh ít, dân cư phân tán và điều kiện đi lại còn nhiều trở ngại. Vì vậy, việc duy trì các điểm trường lẻ không chỉ giúp học sinh được học gần nơi sinh sống mà còn đặt ra yêu cầu nhà trường phải có cách thức quản lý, phối hợp với phụ huynh phù hợp.
Từ cuộc họp đến sự đồng hành
Ở địa bàn vùng biên như Sơn Điện, khoảng cách từ nhà đến trường không chỉ được tính bằng số kilômét. Điều kiện kinh tế, tập quán sinh hoạt và công việc mưu sinh cũng ảnh hưởng đến sự phối hợp giữa gia đình với nhà trường.
Phần lớn phụ huynh là đồng bào dân tộc Thái, cuộc sống gắn với sản xuất nông nghiệp, nương rẫy. Thời gian dành cho việc theo dõi chuyện học hành của con đôi khi bị hạn chế bởi công việc thường ngày. Trong khi đó, học sinh ở các bản xa rất cần sự quan tâm thường xuyên của cả gia đình và thầy cô để duy trì nền nếp, chuyên cần.
Bởi vậy, việc tổ chức họp phụ huynh ngay tại bản không đơn thuần là giải pháp thuận tiện trong đi lại. Đây còn là dịp để giáo viên nắm bắt hoàn cảnh từng gia đình, lắng nghe những khó khăn của phụ huynh và trao đổi cụ thể về việc học của học sinh.
Tại cuộc họp, bên cạnh thông tin kết quả học tập, rèn luyện, nhà trường vận động phụ huynh phối hợp nhắc nhở con đi học chuyên cần, dành thời gian học bài ở nhà, chuẩn bị sách vở và chủ động liên hệ với giáo viên khi có vấn đề phát sinh.
Bà Lò Thị Vân, phụ huynh học sinh ở khu Xa Mang, bày tỏ: “Thầy cô đến tận bản, chúng tôi có điều kiện trao đổi trực tiếp về việc học của con. Có những điều chưa hiểu hoặc còn băn khoăn, phụ huynh cũng mạnh dạn hỏi hơn. Chúng tôi mong nhà trường tiếp tục duy trì những cuộc gặp như thế này để gia đình và thầy cô cùng quan tâm đến các cháu”.

Đối với học sinh vùng cao, sự đồng hành của gia đình có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì sĩ số, hạn chế tình trạng nghỉ học không có lý do. Khi phụ huynh và giáo viên thường xuyên trao đổi, những khó khăn trong học tập, sinh hoạt của các em có thể được phát hiện sớm để cùng tìm hướng giải quyết.
Ông Phạm Ngọc Thành cho rằng, muốn nâng cao chất lượng giáo dục, nhà trường không thể chỉ thực hiện nhiệm vụ trong khuôn viên trường học mà cần tăng cường gắn kết với gia đình và cộng đồng. Đặc biệt, tại địa bàn có nhiều điểm trường lẻ, cán bộ quản lý và giáo viên phải chủ động đến với phụ huynh, hiểu thực tế từng bản để có cách phối hợp phù hợp.
Sau sáp nhập, việc tổ chức lại các cơ sở giáo dục không chỉ là sắp xếp bộ máy mà còn đòi hỏi các trường thích ứng với đặc điểm địa bàn. Với những trường liên cấp ở miền núi, khoảng cách địa lý, điều kiện dân cư và đi lại cần được tính đến trong quá trình tổ chức hoạt động.
Việc hiệu trưởng vượt hơn 20km đường rừng vào bản, trực tiếp ngồi cùng phụ huynh tại nhà văn hóa bản ở khu Xuân Sơn là cách cụ thể hóa tinh thần đó. Thay vì chỉ đạo từ điểm trường chính, người đứng đầu nhà trường chủ động tìm đến cơ sở, lắng nghe những vấn đề từ đời sống để cùng gia đình chăm lo việc học của học sinh.
Ở vùng biên Sơn Điện, có những cuộc họp phụ huynh không bắt đầu bằng hành trình cha mẹ vượt đường xa đến trường, mà bằng việc người thầy tìm đến với bản làng. Khoảng cách địa lý vẫn còn đó, nhưng bằng sự gần gũi và trách nhiệm, nhà trường đang từng bước rút ngắn khoảng cách giữa lớp học với mỗi mái nhà nơi bản xa.
“Việc hiệu trưởng và giáo viên chủ động vào tận bản tổ chức họp phụ huynh là cách làm thiết thực, phù hợp với điều kiện địa bàn miền núi. Không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, hoạt động này còn góp phần tăng cường sự gắn kết giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương trong chăm lo việc học của học sinh. Địa phương mong muốn nhà trường tiếp tục duy trì những cách làm gần dân, sát cơ sở, qua đó hạn chế tình trạng học sinh nghỉ học, nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn”, bà Hà Thị Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Điện, đánh giá.