Trước áp lực thi đại học và xung đột quốc tế, ngày càng nhiều gia đình Trung Quốc đại lục chọn Hồng Kông như một điểm đến giáo dục thay thế hấp dẫn.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của kỳ thi đại học (gaokao) và chính sách siết nhập cư của nhiều nước, sinh viên Trung Quốc đại lục chuyển hướng sang các trường đại học tại Hồng Kông. Theo các báo cáo gần đây, thành phố này đã vượt qua Mỹ để trở thành điểm đến du học phổ biến thứ 2 của sinh viên đại lục vào năm 2026, chỉ sau Anh.
Xu hướng trên phản ánh sự thay đổi đáng kể trong tư duy giáo dục của các gia đình Trung Quốc. Nếu trước đây, Hồng Kông chủ yếu là lựa chọn dành cho một nhóm nhỏ sinh viên xuất sắc, thì nay đã phát triển thành một hệ sinh thái giáo dục đa dạng, bao gồm nhiều kênh tuyển sinh, chương trình đào tạo và lộ trình nghề nghiệp gắn liền với kế hoạch cư trú lâu dài.
Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng sinh viên là minh chứng rõ ràng cho xu hướng này. Trong năm học 2023 - 2024, Hồng Kông ghi nhận hơn 38.000 sinh viên quốc tế theo học các chương trình sau đại học, tăng hơn 200% so với ba năm trước.
Tại Đại học Hồng Kông, sinh viên đại lục chiếm tỷ lệ áp đảo trong nhóm sinh viên ngoài địa phương, đặc biệt ở bậc sau đại học. Chính sách mở rộng chỉ tiêu sinh viên quốc tế lên đến 40% từ năm học 2024 - 2025 càng củng cố vai trò của Hồng Kông như một “nam châm giáo dục”.
Chị Yu Wen, sống tại Bắc Kinh, đã cho con gái lớp 8 chuyển từ trường phổ thông công lập sang quốc tế để làm hồ sơ du học Hồng Kông. Nhận định về môi trường giáo dục hiện nay, Yu chia sẻ: “Gaokao quá khó khăn trong khi căng thẳng Mỹ - Trung khiến tôi không an tâm gửi con sang Mỹ. Ban đầu tôi cân nhắc Singapore nhưng cơ hội việc làm của con sau khi tốt nghiệp ở Hồng Kông khả thi hơn”.
Không chỉ có lợi thế về chất lượng đào tạo bằng tiếng Anh và hệ thống đại học đẳng cấp quốc tế, Hồng Kông còn hấp dẫn nhờ vị trí địa lý gần gũi, chi phí hợp lý hơn so với Mỹ và các chính sách hỗ trợ như visa IANG, cho phép sinh viên ở lại làm việc sau tốt nghiệp. Bên cạnh đó, nơi đây mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, lựa chọn này không hoàn toàn dễ dàng. Sự gia tăng nhu cầu khiến việc tuyển sinh vào các trường hàng đầu như Đại học Hồng Kông, Đại học Trung văn Hồng Kông hay Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông ngày càng khắt khe, với yêu cầu học thuật tương đương các đại học hàng đầu như Thanh Hoa hay Bắc Kinh. Điều này khiến nhiều gia đình vẫn cân nhắc các lựa chọn khác như Mỹ hoặc Singapore, tùy theo mục tiêu và điều kiện của con em.
Bên cạnh đó, một bộ phận phụ huynh vẫn ưu tiên Mỹ vì môi trường đa dạng văn hóa và trải nghiệm quốc tế rộng lớn hơn.
Chị Amy Feng, chuyên viên tư vấn tại Công ty Giáo dục quốc tế CAC Edu, chia sẻ: “Quá trình nộp đơn vào các trường đại học hàng đầu Hồng Kông đòi hỏi ứng viên có năng lực học tập tương đương vào Đại học Thanh Hoa hay Bắc Kinh. Điều đó vô cùng khó khăn trong khi ứng tuyển vào các trường top 30 của Mỹ ‘dễ thở’ hơn. Với nhiều gia đình, Mỹ vẫn là lựa chọn thực tế hơn”.