Khi việc đọc tiếp tục sau trang sách

Đọc thành một nhịp sinh hoạt

Ngay những tuần đầu năm học 2026-2027, nhiều trường học tại TPHCM tiếp tục tạo những “điểm chạm” để học sinh đến với sách và chia sẻ việc đọc cùng bạn bè.

Mới đây, ngày 14/9, Trường Tiểu học Chu Văn An (phân hiệu 1, phường Bình Thạnh) phát động phong trào đọc sách và ra mắt Câu lạc bộ Sách năm học 2026-2027. Câu lạc bộ tạo không gian để học sinh cùng đọc, giới thiệu và chia sẻ sách, qua đó từng bước đưa việc đọc từ hoạt động cá nhân trở thành một sinh hoạt chung trong nhà trường.

Tại hoạt động này, học sinh không chỉ đọc mà còn có cơ hội giới thiệu cuốn sách mình yêu thích, chia sẻ nội dung ấn tượng và trao đổi về nhân vật, câu chuyện. Quá trình tương tác giúp trải nghiệm đọc được mở rộng, đồng thời tạo thêm động lực để học sinh duy trì thói quen đọc và tiếp tục khám phá những cuốn sách mới.

Còn tại Trường Tiểu học Phú Thọ (phường Phú Thọ), ngay những ngày đầu năm học 2026-2027, thư viện mở cửa phục vụ học sinh, đồng thời tổ chức các hoạt động giới thiệu, đặc biệt với học sinh lớp 1.

Bà Nguyễn Thị Kim Hương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết những hoạt động đầu năm học được nối tiếp từ nền nếp đã hình thành trước đó. Trong năm học trước, nhà trường duy trì nhiều hình thức đưa sách đến gần học sinh, bên cạnh hoạt động đọc tại thư viện còn có các chương trình, ngày hội và hình thức đọc đa dạng.

“Thời gian qua, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động gắn với sách như kể chuyện theo sách, kể chuyện về Bác Hồ; hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam với nhiều hoạt động tương tác như tìm hiểu sách, tác giả, tác phẩm, câu hỏi kiến thức và trò chơi dân gian. Cách tổ chức này giúp sách đến với học sinh gần gũi hơn, tạo thêm cơ hội để các em lựa chọn, khám phá và chia sẻ những điều đọc được”, bà Hương cho hay.

Em Hà Yến Vy, học sinh lớp 4/4, Trường Tiểu học Phú Thọ chia sẻ: “Em thích đọc những câu chuyện gần gũi với lứa tuổi. Sau khi đọc, em thường kể lại cho bạn bè hoặc chia sẻ điều mình thích về nhân vật, câu chuyện. Có những cuốn sách đọc xong em vẫn nhớ một nhân vật hoặc một chi tiết rất lâu. Khi được kể lại cho các bạn, em nhớ câu chuyện kỹ hơn và biết thêm cách cảm nhận của bạn về cuốn sách”.

Đọc xong, cần có điều để làm

Đọc chỉ thực sự đi vào đời sống học đường khi những điều tiếp nhận từ sách còn được tiếp tục sau khi cuốn sách khép lại. Đó có thể là một câu chuyện được kể lại, một vấn đề được đặt ra, một cảm nhận được chia sẻ hay một sản phẩm được tạo nên từ những gì học sinh đã đọc.

Tinh thần này được thể hiện qua Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” TPHCM năm 2026 với chủ đề “Sách và ước mơ vươn xa”. Cuộc thi thu hút 17.450 bài dự thi từ 1.011 trường học, từ Tiểu học đến THPT.

Các bài dự thi không chỉ dừng ở việc kể lại cuốn sách đã đọc mà khuyến khích học sinh thể hiện cách hiểu, cảm nhận và những điều rút ra từ tác phẩm. Từ trang sách, các em viết, trình bày, chia sẻ hoặc phát triển thành những ý tưởng riêng. Việc đọc vì thế được nối thêm một bước: từ tiếp nhận nội dung sang suy nghĩ và diễn đạt.

Ở góc độ nhà trường, đây cũng là cách tạo thêm không gian để học sinh thể hiện những gì đã đọc. Một câu chuyện, nhân vật hay thông tin trong sách không khép lại khi học sinh gấp sách, mà tiếp tục được xử lý bằng suy nghĩ, ngôn ngữ và trải nghiệm của chính các em.

Tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (phường Thông Tây Hội), bước vào năm học 2026-2027, nhà trường tiếp tục duy trì việc đọc trong các không gian học tập và hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội để học sinh không chỉ tiếp nhận nội dung mà còn thể hiện điều mình đọc được theo cách riêng.

Theo cô Phan Thị Châu, Hiệu trưởng nhà trường, không gian đọc cần được mở rộng để sách gắn với các hoạt động học tập và trải nghiệm của học sinh. Nhà trường xây dựng khu vườn trường như một không gian thư viện mở, nơi học sinh có thể đọc sách và tham gia các giờ học ở nhiều môn khác nhau. Những không gian học tập mở tạo thêm hứng thú, đồng thời đưa việc đọc và học đến gần hơn với trải nghiệm thực tế của học sinh.

Từ không gian đó, hoạt động đọc được nối với những hình thức thể hiện cụ thể. Tại hội thi “Thiết kế trang bìa sách” dành cho học sinh khối 3, 4, 5 hồi tháng 4/2026, các em không chỉ kể lại nội dung cuốn sách mà phải lựa chọn hình ảnh, màu sắc và cách trình bày để thể hiện cách hiểu, cảm nhận riêng.

Để tạo ra sản phẩm, học sinh phải nhớ nội dung, lựa chọn chi tiết mình ấn tượng rồi tìm cách diễn đạt bằng hình ảnh. Quá trình đó khiến việc đọc tiếp tục sau khi cuốn sách đã được khép lại.

Những hoạt động này tiếp tục được thể hiện qua kết quả tại Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” TPHCM năm 2026. Học sinh Trường Tiểu học Lương Thế Vinh đạt giải tại cuộc thi. Cụ thể, em Nguyễn Phúc Bảo Anh và Cao Trần Bảo Hân, cùng lớp 3/1, đạt giải Ba; Ngô Phú Quý (lớp 3/1) và Lê Trần Thảo Nguyên (lớp 5/5) đạt giải Khuyến khích.

Cô Phan Thị Châu chia sẻ: “Việc đọc không chỉ giúp học sinh tiếp nhận kiến thức mà còn nuôi dưỡng trí tưởng tượng, khả năng cảm nhận và những ước mơ. Khi được trao cơ hội thể hiện điều đã đọc bằng sản phẩm hoặc suy nghĩ của mình, học sinh có thêm một cách để biến tri thức từ sách thành trải nghiệm cá nhân”.

Cô Nguyễn Thị Hòa, giáo viên Ngữ văn Trường THCS Minh Đức (phường Cầu Ông Lãnh), với hơn 30 năm giảng dạy, cho rằng: “Giá trị của việc đọc không nằm ở số lượng sách học sinh đọc mà ở cách các em tiếp nhận và suy nghĩ sau mỗi cuốn sách. Giáo viên có thể gợi mở để học sinh kể lại điều nhớ nhất, chia sẻ chi tiết yêu thích, nêu đồng tình hoặc chưa đồng tình với nhân vật, tác giả và liên hệ với cuộc sống.

Những câu hỏi phù hợp giúp học sinh tiếp tục lý giải, hình thành quan điểm riêng. Trong bối cảnh học sinh dễ tìm kiếm nội dung tóm tắt trên Internet, việc đọc trực tiếp và được trao đổi, phản hồi càng quan trọng. Qua đó, các em rèn khả năng cảm nhận, diễn đạt và tư duy độc lập”.