Không còn chờ đủ thời gian đào tạo theo lộ trình truyền thống, nhiều sinh viên đại học đang chủ động rút ngắn hành trình học tập để sớm theo đuổi nghiên cứu, nghề nghiệp hoặc định hướng phát triển cá nhân. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận giáo dục đại học, khi người học ngày càng đóng vai trò trung tâm và tự thiết kế con đường của mình.
Lê Nguyễn Vy Hân và Nguyễn Hồ Phước Hiền là 2 tấm gương sinh viên tiêu biểu,tốt nghiệp trước hạn của Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG TP Hồ Chí Minh) cho thấy rõ nét hành trình đó, nơi mỗi lựa chọn đều gắn với một định hướng học thuật nghiêm túc và khát vọng phát triển dài hạn.
Tốt nghiệp sớm một học kỳ với xếp loại giỏi, Lê Nguyễn Vy Hân -sinh viên Khoa Công nghệ Vật liệu, chương trình Kỹ sư Chất lượng cao PFIEV không chỉ gây ấn tượng bởi thành tích học tập (GPA 3.4/4.0, điểm rèn luyện 100) mà còn bởi sự nhất quán trong định hướng nghiên cứu.
Xuất phát từ nền tảng học sinh chuyên khoa học tự nhiên, từng đạt huy chương đồng Olympic Vật lý, Vy Hân lựa chọn ngành Vật liệu như một điểm giao thoa giữa Vật lý và Hóa học -hai lĩnh vực Hân yêu thích. Vy Hân chia sẻ, chính sự kết hợp giữa việc hiểu bản chất vật chất và khả năng tạo ra vật chất mới đã mở ra sức hấp dẫn đặc biệt của ngành học này.
Trong quá trình học tập, Vy Hân sớm xác định nghiên cứu khoa học là trục chính để phát triển năng lực. Từ các đề tài về vật liệu composite sinh học, tái chế dầu ăn thải thành nhựa bền vững đến hướng nghiên cứu vật liệu polymer cảm biến, em từng bước mở rộng phạm vi tiếp cận trước khi đi sâu vào lĩnh vực vật liệu tự phục hồi, chủ đề của khóa luận tốt nghiệp đạt 8.9/10. Việc chủ động tham gia nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Quốc gia Polymer và Compozite ngay từ sớm giúp em tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và định hình rõ con đường học thuật lâu dài.
Cũng lựa chọn con đường tốt nghiệp sớm, Nguyễn Hồ Phước Hiền - sinh viên Khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính - thể hiện một cách tiếp cận khác nhưng không kém phần hiệu quả. Với GPA 3.6/4.0, Hiền không chỉ duy trì thành tích học tập tốt mà còn ghi dấu ấn trong nghiên cứu khi là tác giả chính của một bài báo được chấp nhận tại Hội nghị quốc tế ACIIDS 2026. Đề tài về bảo vệ quyền riêng tư trong hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh dựa trên mô hình học liên kết vừa mang giá trị học thuật, vừa có tính ứng dụng trong bối cảnh chuyển đổi số.
Hiền cho biết không đặt ra kế hoạch học tập cứng nhắc, nhưng luôn chủ động tìm hiểu chương trình và đăng ký sớm các học phần phù hợp để rút ngắn tiến độ. Thử thách lớn nhất đến khi phải cùng lúc hoàn thành các môn chuyên ngành nặng, thực hiện đồ án, đi thực tập và tìm kiếm cơ hội việc làm. Nhiều lần bị từ chối khi ứng tuyển thực tập, phải tự đảm nhận đề tài nghiên cứu không khiến em chùn bước mà trở thành động lực để rèn luyện bản lĩnh và khả năng thích ứng.
Thạc sỹLê Thị Bảo Thu cho rằng, Hiền có năng lực nghiên cứu độc lập và tiến bộ nhanh. Từ chỗ còn hạn chế về kinh nghiệm, em đã có thể phát triển đề tài thành công trình khoa học quốc tế, thể hiện tinh thần trách nhiệm và khả năng tiếp thu tốt trong môi trường nghiên cứu.
Điểm chung ở Vy Hân và Phước Hiền là khả năng tự học, tự định hướng và cân bằng giữa học tập, nghiên cứu với hoạt động ngoại khóa. Nếu Vy Hân tham gia các chiến dịch tình nguyện như Xuân tình nguyện, Mùa hè xanh để rèn luyện kỹ năng và mở rộng kết nối thì Phước Hiền tích cực tham gia hoạt động cộng đồng, câu lạc bộ và các chương trình đào tạo kỹ năng. Những trải nghiệm ngoài giảng đường không chỉ giúp họ phát triển toàn diện mà còn hỗ trợ trực tiếp cho quá trình học thuật.
Cả hai đều lựa chọn tiếp tục theo đuổi con đường học thuật. Vy Hân định hướng học sau đại học để nghiên cứu sâu về vật liệu polymer thông minh, trong khi Phước Hiền mong muốn kết hợp giữa nghiên cứu, giảng dạy và ứng dụng khoa học máy tính vào các lĩnh vực như y tế, giáo dục. Những kỹ năng họ xác định cần tiếp tục hoàn thiện - từ tư duy hệ thống, khả năng giải quyết vấn đề đến năng lực nghiên cứu độc lập - cũng là những năng lực cốt lõi của nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay.
Trong đợt tốt nghiệp tháng 4/2026, Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG TP Hồ Chí Minh) đã trao bằng cho 885 sinh viên đại học, 293 học viên cao học và công nhận học vị cho 15 nghiên cứu sinh. Đáng chú ý, có 75 công bố khoa học của các nghiên cứu sinh, trong đó gần 1/3 thuộc nhóm tạp chí Q1 -một con số cho thấy chất lượng nghiên cứu ngày càng được nâng cao. Nhà trường cũng tuyên dương 13 sinh viên tốt nghiệp trước hạn có thành tích tốt, như một sự ghi nhận cho những nỗ lực bền bỉ và tinh thần học thuật nghiêm túc của người học.