Gửi bình luận
Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được xem là bước điều chỉnh chính sách mang tính nền tảng, tạo chuyển động sâu sắc trong cấu trúc, phương thức vận hành và định hướng phát triển dài hạn của toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam.
Luật gồm 9 chương, 45 điều, giảm 34 điều so với Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014.
Điều 6 bổ sung mô hình Trung học nghề vào hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đồng thời hoàn thiện liên thông giữa các trình độ, tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi công dân.
Chương trình giáo dục trung học nghề tích hợp kiến thức cốt lõi của chương trình THPT với kỹ năng nghề, giúp học sinh vừa hoàn thiện học vấn phổ thông, vừa trang bị năng lực nghề nghiệp, làm việc độc lập hoặc theo nhóm, ứng dụng kỹ thuật và công nghệ hiện đại.
Luật cũng đã chuẩn hóa lại hệ thống cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, phân biệt rõ giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp (trường cao đẳng, trung cấp, trung học nghề) và cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp (trung tâm, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục đại học…), qua đó tạo cơ sở pháp lý cho việc quy hoạch, đầu tư và phân bổ nguồn lực.
Theo Điều 7, mở rộng đối tượng được phép tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp, bao gồm cả các cơ sở giáo dục đại học trong một số ngành đặc thù như nghệ thuật, thể thao, đào tạo giáo viên, quốc phòng - an ninh. Đồng thời, cơ sở giáo dục đại học đang đào tạo nhóm ngành thuộc Danh mục công nghệ chiến lược được phép đào tạo trình độ cao đẳng cùng nhóm ngành.
Điều 17 (Chuẩn chương trình đào tạo), xác định mục tiêu, yêu cầu đầu vào, chuẩn đầu ra, khối lượng học tập tối thiểu, cấu trúc chương trình, phương pháp giảng dạy và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Chuẩn chương trình bảo đảm phù hợp Khung trình độ quốc gia, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và linh hoạt trong tổ chức đào tạo.
Điều 20 (Tuyển sinh và tổ chức đào tạo): Cơ sở giáo dục nghề nghiệp đăng ký chương trình vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tự chủ xác định số lượng và phương thức tuyển sinh. Hình thức đào tạo bao gồm chính quy, thường xuyên; phương thức trực tiếp, từ xa hoặc kết hợp. Luật mới cũng quy định công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp tích lũy, tạo điều kiện học tập liên thông, học tập suốt đời.
Điều 31 (Vai trò doanh nghiệp): Doanh nghiệp tham gia giáo dục nghề nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp, là cơ sở thực hành, thực tập giúp người học, giảng viên tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất thực tế.
Điều 35 quy định về Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp, nhằm huy động sự tham gia hiệu quả, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo. Quỹ được Chính phủ hướng dẫn cụ thể về đối tượng, nguồn trích lập, mức trích lập và nhiệm vụ chi, phù hợp từng loại hình doanh nghiệp.
Luật đã cắt giảm mạnh điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. So với luật năm 2014, hơn 44% thủ tục hành chính đã được bãi bỏ hoặc tích hợp, nhiều nội dung được dẫn chiếu sang các luật liên quan, tạo dư địa để tiếp tục đơn giản hóa ở các văn bản dưới luật.
Luật bổ sung quy định cho phép viên chức có trình độ cao từ các đơn vị sự nghiệp công lập tham gia giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với tư cách giảng viên đồng cơ hữu, qua đó khai thác hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong xã hội. Đồng thời, các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, năng lực thực hành và kỹ năng nghề nghiệp của nhà giáo được quy định rõ ràng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
